
Schollevaar wordt vijftig!
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Pieter Pottenkijker heeft een vermoeden.
Er zijn in Schollevaar heel wat huiskamers ingericht met spullen die eerst aan de Hoofdweg hebben gestaan.
Banken. Eettafels. Kasten waarvan bij thuiskomst bleek dat ze in de winkel toch minder groot leken. Dat laatste is een merkwaardig natuurverschijnsel. In een meubelzaak past alles. Thuis begint het schuiven.
Maar voordat er geschoven kon worden, moest er worden gewinkeld. En daarvoor hoefde je op een gegeven moment niet meer naar Rotterdam.
Want terwijl Schollevaar huizen kreeg, groeide langs de Hoofdweg een gebied waar je die huizen kon vullen. Met De ZuiderSter als een van de bekende namen.
Eerst de sleutel, dan de bank
De geschiedenis van een nieuwe wijk wordt meestal verteld aan de hand van eerste palen en eerste bewoners.
Begrijpelijk.
Maar na de sleuteloverdracht volgt nog een heel hoofdstuk.
Je hebt ineens ramen waar iets voor moet. Een vloer waar iets op moet. En een woonkamer waarin de oude bank op een onverklaarbare manier is veranderd in een tijdelijk meubelstuk.
Daar zit ook een geschiedenis van Schollevaar. Niet alleen in de bouw van de huizen, maar in alles wat mensen deden om er hun huis van te maken.
Langs de Hoofdweg kwamen woninginrichting en de groei van de stad dicht bij elkaar te liggen. Volgens de eigen bedrijfsgeschiedenis verhuisde De ZuiderSter in 1981 naar Capelle. Een interview uit 2011 noemt 1980 als vestigingsjaar in het Hoofdweggebied. Rond het begin van de jaren tachtig streek het bedrijf hier dus neer, in dezelfde periode waarin Schollevaar verder werd opgebouwd.
Een precieze openingsdatum verdient nog een duik in het archief. Maar de samenloop is duidelijk: er kwamen woningen bij, en er kwam een grote winkel waar je voor de inrichting terechtkon.
Pieter noemt dat een behoorlijk praktische combinatie.
De ZuiderSter kwam niet uit het niets
De ZuiderSter had toen al een Rotterdamse geschiedenis.
Het bedrijf werd in 1936 opgericht en verkocht aanvankelijk vooral woningtextiel. Vanaf 1974 breidde het assortiment uit en ontwikkelde het zich tot een complete meubelwinkel, met een showroom bij de Rijnhaven. Daarna volgde de verhuizing naar Capelle.
Dat was meer dan een nieuw adres. In Capelle groeide De ZuiderSter volgens de eigen geschiedenis uit tot een woonwinkel van 30.000 vierkante meter, met een restaurant. Woonwinkelen moest er een dagje uit kunnen worden.
Pieter begrijpt de gedachte achter dat restaurant uitstekend.
Een bank uitzoeken op een lege maag is vragen om problemen. De een wil stevig. De ander zacht. De een zegt beige. De ander vraagt of dat niet gewoon bruin is waarvoor iemand een duurdere naam heeft bedacht.
Dan helpt het als je tussendoor ergens kunt zitten zonder dat je meteen moet beoordelen of de bekleding bij de gordijnen past.
Van industriegebied naar woonbestemming
Het gebied rond de Hoofdweg was niet altijd de winkelbestemming die veel Capellenaren zich herinneren.
René de Blok, directeur van De ZuiderSter en later ook voorzitter van CapelleXL, vertelde in 2011 dat men bij de komst van zijn bedrijf nog van een industriegebied sprak. In de jaren daarna werd detailhandel mogelijk, kwamen er nieuwe bedrijven en bedrijfsverzamelgebouwen en veranderde de infrastructuur.
Zo’n ontwikkeling gaat geleidelijk. Eerst is er een winkel waarvoor je speciaal komt. Dan komen er meer. En op een dag zeg je niet meer dat je naar een afzonderlijke zaak gaat, maar naar ‘de meubelboulevard’.
Iedereen weet wat je bedoelt. Hoewel niemand precies weet in welke winkel jullie uiteindelijk terechtkomen.
Volgens een terugblik uit 2016 verrees in 1991 in het zogenoemde Vak A een meubelboulevard. Die datum markeert een volgende fase in een gebied waar de woonwinkels dus al eerder hun intrede hadden gedaan.
De komst van De ZuiderSter en de ontwikkeling van de boulevard zijn daarmee niet één gebeurtenis. Eerder opeenvolgende hoofdstukken.
Een grote woonwinkel kwam naar Capelle. Er groeide een concentratie van winkels omheen. Het gebied kreeg steeds sterker een gezamenlijke bestemming.
Capelle ging woonwinkelen
Voor bewoners betekende zo’n boulevard vooral keuze. Niet één showroom, maar verschillende zaken bij elkaar. Vergelijken zonder telkens een andere stad in te hoeven.
Voor Pieter betekende het vermoedelijk ook dat de zin ‘we kijken alleen even’ een bedenkelijke reputatie kreeg.
Even kijken is bij meubels een gevaarlijke activiteit.
Voor je het weet sta je met een rolmaat in je jaszak en een stofstaal in je hand te verdedigen waarom de bestaande bank eigenlijk nog best een paar jaar mee kan.
Maar achter dat alledaagse gedoe zit iets wezenlijks. Een huis inrichten is ook beslissen hoe je wilt leven.
Aan welke tafel mensen kunnen aanschuiven. Of er ruimte is om languit te liggen. Waar de boekenkast komt. En welke stoel van iemand wordt zonder dat dit ooit officieel wordt afgesproken.
De meubelboulevard hoort daarom niet alleen bij de economische geschiedenis van Capelle. Ook bij haar huiselijke geschiedenis.
De letters werden groter
Gaandeweg werd de oude meubelboulevard onderdeel van een breder verhaal: CapelleXL.
Daarbij is één onderscheid belangrijk. CapelleXL is tegenwoordig niet uitsluitend een andere naam voor de rij woonwinkels. Het is de naam van het bredere bedrijventerrein langs de A20, waar winkels, dienstverlening en andere bedrijvigheid samenkomen. De woonboulevard is daar een onderdeel van.
Ook de samenwerking veranderde.
In 2011 spraken ondernemers over gezamenlijke investeringen in onder meer groen, verlichting en bewegwijzering. Er werd gewerkt aan een Bedrijveninvesteringszone, een regeling waarmee ondernemers samen verbeteringen in het gebied kunnen financieren.
Pieter vindt vooral die bewegwijzering verstandig.
Je kunt nog zo’n mooie bank verkopen, maar het helpt als de klant de ingang weet te vinden.
In 2016 werd opnieuw over gezamenlijke investeringen bericht. Toen ging het nadrukkelijk ook over de overgang van een woonboulevard naar een winkelboulevard met meer diversiteit. De gedachte was eenvoudig: het gebied moest zich aanpassen om aantrekkelijk te blijven.
Een winkelgebied is daarin net een woonkamer. Wat ooit een uitstekende inrichting was, werkt niet noodzakelijk eeuwig.
Ook een vertrouwde naam kan verdwijnen
Voor De ZuiderSter volgden moeilijke jaren. In 2016 berichtte Rijnmond over een heropening na faillissement. In november 2018 moest de winkel aan de Hoofdweg worden ontruimd na een juridisch conflict over het pand. Volgens de vakpers verhuisde de onderneming vervolgens tijdelijk naar de Lylantse Baan.
De eigen website beschrijft daarna de overstap naar volledig online verkopen in 2019. Daarmee eindigde de lange periode waarin je aan de Hoofdweg door de showroom kon lopen.
Zo verdwijnt een winkel niet altijd in één keer. Eerst verandert er iets achter de schermen. Dan gaat een deur dicht. En nog jaren later gebruiken mensen de oude naam om uit te leggen waar iets is. ‘Daar, bij de ZuiderSter.’
Alsof de stad een eigen geheugen heeft dat zich weinig aantrekt van nieuwe huurcontracten.
Wat er mee naar huis ging
Bij vijftig jaar Schollevaar horen de verhalen over wonen. Daar horen ook de winkels bij die dat wonen hielpen vormgeven.
De Hoofdweg. De meubelboulevard. De ZuiderSter. Het latere CapelleXL.
Niet omdat iedereen er iets kocht. Wel omdat zulke plekken onderdeel werden van het dagelijks leven van een groeiende gemeente.
Er werd gewerkt, gezocht, vergeleken en beslist. Er werden complete interieurs aangeschaft en losse stoelen uitgeprobeerd. En ergens werd een bank gekocht waarop vervolgens jarenlang het leven plaatsvond. Kinderen die erop in slaap vielen. Bezoek dat bleef hangen.
Goed nieuws. Slecht nieuws. Gewoon een dinsdagavond.
Pieter kijkt naar zijn eigen bank. Voor een geschiedenisboek is het misschien geen bijzonder meubelstuk.
Maar er is heel wat op gebeurd.
Pieter
