Capelle, waar moet ik het kwijt?

Over hoge nood, lage scores en een gemeente waar je beter niet met een volle blaas op pad kunt gaan.

Pieters’ Daglicht over Denkdingen

Pieter wil niet zeiken. Althans, niet over alles. Hij probeert het leven met een zekere mildheid tegemoet te treden. Een beetje mopperen mag, een knipoog is toegestaan en als het even tegenzit, wil hij nog weleens een stevige plas water over de gemeentelijke schenen halen. Maar er is één onderwerp waarbij zelfs Pieter zijn gevoel voor humor soms moeilijk droog kan houden: openbare toiletten.

Want laten we eerlijk zijn: Pieter is inmiddels op een leeftijd waarop de prostaat zo nu en dan een eigen agenda lijkt te voeren. Thuis is dat allemaal geen probleem. Daar kent hij de weg naar het kleinste kamertje op zijn duimpje. Geen navigatie, geen Google Maps en geen gemeentelijke vergunning nodig. De wc is binnen handbereik en de sanitaire infrastructuur voldoet ruimschoots aan de Europese richtlijnen voor Pieter en zijn blaas.

Maar zodra hij zich buiten de voordeur begeeft, wordt het een ander verhaal.

Een wandeling door het Schollebos, een boodschapje in het winkelcentrum, een fietstochtje door Capelle of een bezoekje aan het centrum. Allemaal activiteiten die Pieter met plezier onderneemt. Totdat zijn lichaam plotseling een dringende motie indient. Geen motie van wantrouwen tegen het gemeentebestuur, maar een motie van onmiddellijke ontlasting of lediging. En dan begint de zoektocht.

Waar kan een mens hier eigenlijk terecht?

Dat Pieter niet de enige is met deze vraag, blijkt uit onderzoek van het Maag-, Darm- en Lever Fonds. En de uitkomst is, zacht uitgedrukt, nogal pijnlijk voor onze gemeente. Capelle aan den IJssel blijkt de minst wc-vriendelijke gemeente in de regio Rijnmond te zijn. Met een rapportcijfer van een schamele 2,1 op een schaal van 10 bungelt Capelle ergens onderaan de sanitaire ranglijst.

Zelfs Nissewaard en Krimpen aan den IJssel doen het met respectievelijk een 2,2 en 2,5 nauwelijks beter. Het is dus niet alleen in Capelle huilen met de gulp open.

Het MDL Fonds beoordeelt gemeenten op drie onderdelen: beschikbaarheid, kwaliteit en beleid. Vooral het aantal openbare toiletten per inwoner laat Capelle in de steek. Er staat weliswaar een moderne, zelfreinigende toiletvoorziening in het Schollebos, maar één zwaluw maakt nog geen zomer. En één wc maakt nog geen wc-vriendelijke gemeente.

Pieter vraagt zich af of die zelfreinigende voorziening inmiddels ook een zelfmeldende functie heeft. Dat hij, zodra de nood aan de man komt, een berichtje op zijn telefoon krijgt: ‘Beste Pieter, uw blaas staat op rood. Wij hebben een plekje voor u gereserveerd.’

Dat zou pas dienstverlening zijn!

De cijfers zijn overigens meer dan een grapje over een volle blaas. Volgens het MDL Fonds blijft één op de vier mensen weleens thuis omdat er onvoldoende openbare toiletten zijn. Dat betekent minder winkelen, minder wandelen en minder deelnemen aan het sociale leven.

En daar zit de serieuze boodschap. Een openbaar toilet is geen luxevoorziening voor mensen die toevallig onderweg een sanitaire tussenstop willen maken. Voor mensen met darm- of blaasklachten, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met een beperking kan het ontbreken ervan een flinke belemmering zijn. Het bepaalt soms letterlijk of iemand de deur uit durft.

Directeur Mariël Croon van het MDL Fonds wijst erop dat gemeenten en ondernemers al een heel eind kunnen komen door bestaande toiletten in bibliotheken, stads- en dorpshuizen, winkels en horecagelegenheden gastvrij open te stellen en duidelijk zichtbaar te maken.

Pieter vindt dat een uitstekend idee. Misschien kan Capelle beginnen met een gemeentelijke toiletalliantie. Een soort VVV, maar dan voor wie het niet meer kan ophouden. Met een herkenbaar blauw bordje, een duidelijke route en vooral geen ingewikkelde aanvraagprocedure. Want als Pieter eerst een DigiD, een bewijs van inschrijving en een afspraak met de afdeling Vergunningen nodig heeft, is het kwaad allang geschied.

Rotterdam laat ondertussen zien dat het beter kan. De Maasstad steeg naar een 5,2 en staat daarmee op de vierde plaats in Zuid-Holland. Nog geen sanitaire hemel op aarde, maar er zit in ieder geval beweging in. Landelijk steeg het gemiddelde van 3,3 naar 3,8. Slechts dertien van de 342 gemeenten halen een zes of hoger.

Capelle laat weten de resultaten eerst rustig te willen bekijken voordat er inhoudelijk wordt gereageerd.

Pieter begrijpt dat natuurlijk. Een rapportcijfer van 2,1 moet je even laten bezinken. Maar misschien is het verstandig dat het gemeentebestuur daarbij niet al te lang blijft zitten.

Want Pieter wil helemaal niet zeiken. Hij wil gewoon kunnen wandelen, winkelen, fietsen en genieten van zijn eigen stad, zonder voortdurend de dichtstbijzijnde boom, struik of horecagelegenheid in gedachten te moeten houden.

Een stad die inwoners uitnodigt om mee te doen, moet ook rekening houden met hun menselijke behoeften.

En dus heeft Pieter een bescheiden verzoek aan het Capelse gemeentebestuur: laat de toiletten niet langer het sluitstuk van het gemeentelijk beleid zijn. Maak er een speerpunt van. Want een stad waar je met een gerust hart kunt wandelen, is mooi. Maar een stad waar je ook met een gerust hart naar het toilet kunt, is pas écht gastvrij.

En mocht iemand bij de gemeente denken dat dit onderwerp wel een beetje overdreven is, dan heeft Pieter nog één advies: drink vooraf maar eens twee koppen koffie en maak vervolgens een rondje Capelle.

Dan praten we daarna verder.

Pieter Pottenkijker – verslaggever van hoog en laag, maar liever niet van hoge nood.

Geef een reactie