Een huis of een stekker? Capelle moet kiezen!

Pieters’ Daglicht over Denkdingen

Pieter las het bericht van CKZ en voelde onmiddellijk een lichte kortsluiting in zijn bovenkamer. Niet omdat hij het niet begreep, maar omdat hij zich afvroeg of we in Nederland inmiddels de wereld een beetje op zijn kop aan het zetten zijn.

In Capelle aan den IJssel staan maar liefst 6.741 woningen op de tocht. Niet vanwege een tekort aan bouwgrond, niet omdat er geen projectontwikkelaar te vinden is en zelfs niet omdat de architect zijn potlood kwijt is. Nee, er is onvoldoende stroom beschikbaar om al die woningen straks op het elektriciteitsnet aan te sluiten.

U leest het goed. We hebben woningen nodig, maar kunnen ze misschien niet bouwen omdat er niet genoeg elektriciteit is om de toekomstige bewoners hun lampje te laten aandoen.

Pieter moest even gaan zitten. Gelukkig was zijn stoel nog aangesloten.

Even de cijfers. Voor Capelle zijn 8.488 woningen aangemeld bij Stedin voor de overgangsregeling. Daarvan voldoen er 8.348 aan de voorwaarden. Voor 1.607 woningen is voldoende capaciteit beschikbaar. Voor de overige 6.741 is dat nog maar zeer de vraag. Die kunnen mogelijk op een wachtlijst terechtkomen. Een soort woningbouw-Wachttorentje, waar de plannen voorlopig gezellig naast elkaar mogen gaan staan.

Het probleem zit vooral bij elektriciteitsstation Capelle Centrum. En alsof dat nog niet ingewikkeld genoeg is, heeft ook het bovenliggende station Langeland onvoldoende capaciteit. Uitbreiden helpt dus niet zomaar. Gemeente en Stedin gaan opnieuw rekenen, plannen bekijken en onderzoeken waar nog wat stroom te halen valt.

Wanneer er duidelijkheid komt? Daarover kan Stedin nog geen uitsluitsel geven. Ook de eerder genoemde planning van 2032 tot 2035 blijkt geen in beton gegoten belofte.

Pieter begon ondertussen te filosoferen. Dat doet hij wel vaker, vooral wanneer de werkelijkheid hem aanleiding geeft om aan zijn verstand te twijfelen.

Want wat is tegenwoordig eigenlijk belangrijker: een huis of een elektrische auto?

Vanuit Den Haag worden we al jaren aangespoord om zo snel mogelijk elektrisch te gaan rijden. De benzineauto moet verdwijnen, de stekkerauto is de toekomst. Subsidies, fiscale voordelen, laadpalen en ambitieuze klimaatdoelen moeten ons allemaal in beweging krijgen. En dat is op zichzelf best begrijpelijk.

Maar die elektrische auto’s moeten wel ergens hun stroom vandaan halen. En als er straks duizenden auto’s aan de laadpaal hangen, terwijl er tegelijkertijd duizenden woningen op een aansluiting wachten, begint Pieter zich toch af te vragen of we niet een klein beetje verkeerd hebben geprioriteerd.

Misschien maakt Pieter een denkfout. Hij is tenslotte geen elektrotechnicus. Hij weet wel hoe een stekker in een stopcontact moet, maar daar houdt zijn kennis van de energietransitie ongeveer op.

Toch heeft hij een eenvoudige redenering. Een auto kun je parkeren. Een huis niet. Een auto kun je een dagje laten staan. Maar een gezin kan moeilijk een paar jaar op de stoep gaan wonen totdat Stedin voldoende ampères heeft gevonden.

En laten we eerlijk zijn: auto’s hebben we in Nederland genoeg. Kijk maar eens op een willekeurige zaterdagmiddag naar de parkeerplaatsen bij De Koperwiek. Je zou bijna denken dat iedere Capellenaar er twee heeft. Eén om mee te rijden en één om te laten zien dat hij er één heeft.

Huizen daarentegen zijn schaars. Starters zoeken zich suf, jongeren blijven noodgedwongen bij hun ouders wonen en ouderen die best kleiner zouden willen wonen, vinden nauwelijks een passend alternatief. En nu dreigt ook de woningbouw vast te lopen op een tekort aan elektriciteit.

Misschien moeten we daarom eens wat creatiever kijken naar de beschikbare capaciteit. Stedin noemt zelf al oplossingen: gefaseerd aansluiten, verbruik spreiden en gebruikers netcapaciteit laten delen. Allemaal prima ideeën. Maar het onderstreept ook dat uitbreiding van het elektriciteitsnet gewoon noodzakelijk blijft.

Pieter hoopt vooral dat we niet jarenlang blijven steken in onderzoeken, planningen, vergunningen en overlegtafels. Want terwijl de ene partij rekent, de andere partij vergadert en een derde partij een nieuw beleidsdocument schrijft, groeit de woningnood gewoon door.

En misschien is het ook tijd om de energietransitie wat minder vanuit de auto en wat meer vanuit de samenleving te bekijken. Natuurlijk moeten we verduurzamen. Natuurlijk moeten we investeren in een toekomstbestendig elektriciteitsnet. Maar de energietransitie is geen doel op zichzelf. Het moet mensen helpen om prettig, betaalbaar en duurzaam te kunnen leven.

Pieter heeft daarom een bescheiden voorstel. Geef bij de verdeling van schaarse stroomcapaciteit ook eens voorrang aan wat maatschappelijk het hardst nodig is. Een woning voor een jong gezin mag wat hem betreft best zwaarder wegen dan een extra laadmoment voor een auto die ook morgen nog kan rijden.

En mocht iemand van Stedin dit lezen: Pieter heeft nog wel een verlengsnoer liggen. Alleen weet hij niet of dat tot aan Langeland reikt.

Maar één ding weet hij zeker: een stekkerauto zonder stroom is vervelend. Een huis zonder stroom is ook vervelend. Maar helemaal geen huis hebben, dat is pas echt kortsluiting in de samenleving!

Geef een reactie