Pieter zoekt een hofje om in te verdwalen

Pieters’ Daglicht over Denkdingen

Pieter is een dromer. Dat is geen geheim. Hij droomt over een betere wereld, een samenleving waarin mensen naar elkaar omkijken en waarin de overheid niet bij iedere burgeractiviteit eerst een beleidsnota, een projectgroep en een aanbesteding van 147 pagina’s nodig heeft. Maar Pieter is ook een man van de daad. Althans, zolang die daad niet betekent dat hij om zes uur ’s morgens met een schop in de regen moet staan.

En de laatste tijd droomt Pieter over verhuizen.

Niet dat hij ongelukkig is waar hij woont. Integendeel. Maar ja, een mens wordt ouder en krijgt zo zijn gedachten. Een beetje kleiner wonen misschien. Niet zo’n huis waar je met een verrekijker moet zoeken waar je je partner voor het laatst hebt gezien. Een tuin, want zonder groen wordt Pieter onrustig. En vooral: leuke buren. Mensen met wie je eens een praatje maakt, een kop koffie drinkt of desnoods een ladder leent zonder dat daar een schriftelijke bruikleenovereenkomst voor nodig is.

Een beetje privacy graag, want Pieter wil best sociaal zijn, maar hoeft niet iedere ochtend bij het tandenpoetsen verantwoording af te leggen aan de buren.

En zo kwam het Knarrenhof in beeld.

Een woonvorm waarbij ouderen zelfstandig wonen, ieder met een eigen voordeur en een eigen plek, maar met een gezamenlijke groene omgeving en ruimte voor ontmoeting. Waar je elkaar kunt helpen, zonder dat je meteen wordt benoemd tot mantelzorger van de straat. Waar je een oogje in het zeil houdt, maar niet verplicht bent om iedere dinsdag de steunkousen van de buurman te inspecteren.

Pieter zag het helemaal voor zich. Een beetje groen, een beetje leven, een beetje reuring. En vooral: mensen die elkaar nog kennen. Geen zorginstelling met een toegangspoortje, geen bejaardenreservaat met een bingoautomaat op iedere straathoek, maar gewoon een buurt waar je prettig oud kunt worden.

Alleen was er één klein probleempje. Zo’n Knarrenhof verschijnt niet vanzelf tussen de geraniums.

Dus ging Pieter aan de slag. Samen met Marion Nuboer, Ger Lugtenberg en Pieter van Keulen ontstond een initiatiefgroep. Er werd gepraat, nagedacht, geschreven en geschaafd. Er kwamen ideeën op papier en papier werd uiteindelijk een heuse projectnotitie. Met een titel waar je bijna een lintje voor zou willen aanvragen: Knarrenhof Capelle – een groen, zelfstandig en verbonden wooninitiatief voor ouderen.

Maar Pieter had nog een ander idee. Een idee over participatie.

Want tegenwoordig moet iedereen participeren. De gemeente organiseert een bewonersavond, zet een paar stoelen neer, projecteert een PowerPoint en vraagt vervolgens wat de bewoners ervan vinden. Liefst binnen de gestelde kaders en vóór het einde van de avond. Daarna verdwijnt de inbreng in een verslag dat ergens tussen pagina 38 en 42 wordt opgeborgen.

Pieter heeft daar een iets andere kijk op.

Hij spreekt liever over overheidsparticipatie dan over bewonersparticipatie.

Dat is geen woordspelletje voor Scrabble op een regenachtige zondagmiddag. Het betekent dat het initiatief niet bij de gemeente begint, maar bij inwoners zelf. Mensen die aan de keukentafel een idee bedenken en vervolgens de overheid vragen om mee te doen. Niet andersom.

De gemeente hoeft dus niet alles te bedenken, te organiseren en te regisseren. Ze kan aansluiten, kennis beschikbaar stellen, helpen met middelen, ruimte zoeken en waar nodig belemmerende regels uit de weg ruimen. De overheid als partner, niet als eigenaar van ieder idee dat toevallig in de openbare ruimte ontstaat.

Sinds 1 januari 2025 hebben gemeenten bovendien de verplichting een participatieverordening vast te stellen. Een mooie aanleiding om ook eens serieus na te denken over die omgekeerde beweging.

En zo stond de initiatiefgroep afgelopen vrijdag bij wethouder Cor Schaatsbergen op de stoep. Nou ja, niet letterlijk met de verhuisdozen onder de arm. Wel met de projectnotitie onder de arm. Die werd overhandigd met de vraag of de gemeente wil participeren in de verdere verkenning van het plan.

De wethouder nam het initiatief met belangstelling in ontvangst en brengt het onder de aandacht van het college van burgemeester en wethouders. Intern wordt bekeken of er ambtelijke capaciteit beschikbaar is. Half december volgt een vervolggesprek.

Er zijn dus nog geen bouwtekeningen, geen grond toegewezen en geen aannemers die alvast hun bouwhelm uit de mottenballen kunnen halen. Ook over financiering zijn geen toezeggingen gedaan. Dat is allemaal nog toekomstmuziek. Maar er ligt wel iets wat er gisteren nog niet lag: een concreet burgerinitiatief met een plan.

En dat is misschien wel de belangrijkste stap.

Want Pieter weet ook wel dat Capelle niet over een onuitputtelijke voorraad bouwgrond beschikt. Een Knarrenhof moet passen in de stad, in het groen en bij de mensen die er straks willen wonen. Ook de verhouding tussen koop en sociale huur, grondgebonden woningen en eventueel appartementen moet nog worden onderzocht.

Maar dromen mag. Sterker nog, soms moet je een droom gewoon eens uit de slaapkamer halen en op het bureau van een wethouder leggen.

Pieter blijft intussen belangstellenden verzamelen. Mensen die ook wel iets zien in zelfstandig wonen, met groen om zich heen en mensen dichtbij. Met een eigen voordeur, maar niet noodzakelijk een eigenzaamheid.

Want oud worden doen we allemaal. De vraag is vooral hoe.

En misschien begint het antwoord wel met een paar mensen die niet wachten tot de gemeente iets bedenkt, maar zelf het initiatief nemen.

Pieter heeft in ieder geval zijn steentje bijgedragen. Nu is het aan de gemeente om te laten zien dat overheidsparticipatie meer is dan een mooi woord in een beleidsnota.

En mocht het allemaal lukken, dan heeft Pieter nog één verzoek: graag een huis met een tuintje, leuke buren en voldoende ruimte voor Nacho.

Want een Knarrenhof is mooi, maar een beagle die iedere ochtend de hele hofgemeenschap wakker blaft, moet je niet onderschatten.

Dat is pas participatie van onderop!

Geef een reactie