
Over radiogolven, jeugdherinneringen en een station dat nergens meer te ontvangen is
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Pieter houdt van de radio.
Dat mag inmiddels geen nieuws meer zijn. Alhoewel, als het nieuws goed wordt gebracht, wil Pieter daar best nog eens naar luisteren. Maar zijn liefde voor de radio gaat veel verder dan het journaal, de verkeersinformatie en de weerman die vertelt dat het morgen opnieuw een dag wordt waarop we het weer moeten afwachten.
Nee, de liefde begon al toen Pieter nog Pietertje was. En dat is inmiddels zo lang geleden dat sommige radiotoestellen uit die tijd tegenwoordig waarschijnlijk onder monumentenzorg zouden vallen.
Thuis zat Pietertje aan de radio gekluisterd zodra de Arbeidsvitaminen begonnen. Dat gebeurde op een toestel met van die ouderwetse radiolampen. Van die lampen die na verloop van tijd zo warm werden dat je er bij wijze van spreken een eitje op kon bakken. Niet dat zijn moeder dat ooit heeft geprobeerd. Zij had wel wat beters te doen dan ontbijten op de radio.
De radiolampen werden in die jaren in rap tempo vervangen door de moderne transistor. Klein, handzaam en nauwelijks warm te krijgen. Een wonder van techniek!
Maar Pieter was vooral geïnteresseerd in wat er uit die apparaten kwam. Muziek! En het liefst zo veel mogelijk.
Vier keer per jaar was het helemaal feest. Dan hield moeder de grote schoonmaak. Niet zomaar een doekje over de vensterbank en een stofzuiger door de kamer, nee, de seizoenswisseling was voor haar aanleiding om werkelijk alles wat niet vastgespijkerd zat van zijn plaats te halen.
En wat deed moeder als ze schoonmaakte? Ze zette de Arbeidsvitaminen aan.
Het hele huis galmde van de muziek. De meubels werden verschoven, de kasten uitgepakt, de gordijnen onderhanden genomen en ondertussen klonk er een vrolijke muzikale begeleiding bij de huishoudelijke wederopbouw.
Pietertje genoot.
Andere kinderen droomden van een carrière als brandweerman, piloot of ontdekkingsreiziger. Pieter droomde van een carrière achter een microfoon. Want toen kwamen de zeezenders in beeld.
Radio Veronica, Radio Noordzee en Radio Caroline.
Wat een wereld ging er voor hem open! Die stemmen, die muziek, die jingles en vooral dat heerlijke gevoel dat er ergens, buiten de vertrouwde huiskamer, een wereld bestond die je via een radio kon binnenhalen.
Veronica had zijn voorkeur. Alhoewel hij Radio Noordzee ook niet uitvlakte. Die fantastische tune! Sommige mensen hebben een lievelingsgerecht, anderen een favoriete vakantiebestemming. Pieter heeft tunes die zich ergens diep in zijn geheugen hebben genesteld en daar weigeren te vertrekken.
Zelfs niet als hij er vriendelijk om vraagt.
Maar Pieter zou Pieter niet zijn als hij het bij luisteren had gelaten. Nee, Pietertje beschikte over een fantasie waar zelfs de grootste duim niet tegenop kon. En dus richtte hij in gedachten zijn eigen radiostation op.
Radio Golf Internationaal!
Een station met een internationale uitstraling, een grenzeloze programmering en een personeelsbestand waar menig omroepdirecteur jaloers op zou worden.
Zijn elf broers en zussen werden benoemd tot medepresentatoren. Als ieder van hen twee uur per dag voor zijn rekening nam, was de programmering precies vierentwintig uur rond.
Een sluitend bedrijfsmodel!
Geen ingewikkelde cao-onderhandelingen, geen dure presentatoren van buitenaf en geen wervingscampagne. Gewoon de familie aan de knoppen.
Of iedereen daar destijds even enthousiast over was, laat Pieter wijselijk in het midden. Een goede radiodirecteur weet immers dat niet alles wat achter de schermen gebeurt, geschikt is voor uitzending.
Toen Pieter wat ouder werd, kwam zijn droom zowaar een stap dichter bij de werkelijkheid. Hij ging aan de slag bij de ziekenomroep Gelderland.
In een ziekenhuis in Nijmegen presenteerde hij wekelijks het verzoekplatenprogramma Ziek zijn, beter worden.
Dat was andere radio dan de zeezenders. Hier draaide het niet alleen om de muziek, de gezelligheid of de nieuwste hit. Hier draaide het ook om mensen.
Mensen die in een ziekenhuisbed lagen. Mensen die zich zorgen maakten, die moesten wachten, die hoopten op herstel of gewoon even behoefte hadden aan iets vertrouwds.
Een liedje aanvragen voor iemand anders. Een stem horen. Een groet ontvangen van familie of vrienden. Het zijn misschien kleine dingen, maar voor iemand die ziek is, kunnen ze van grote betekenis zijn.
Pieter heeft daar ongetwijfeld iets geleerd wat hem later nog vaak van pas zou komen: dat je met een microfoon niet alleen geluid kunt maken, maar ook iets voor een ander kunt betekenen.
Helaas kwam aan zijn radiowerk een einde toen hij op vijftienjarige leeftijd in de horeca ging werken. Het leven riep en de microfoon moest even wachten.
Maar een radioman laat zich niet zomaar uit het veld slaan.
Pieter beschikte namelijk over een Philips-stereopickup met een deksel waarin twee geluidsboxen waren verwerkt. Voor de hedendaagse diskjockey is dat waarschijnlijk ongeveer hetzelfde als voor een Formule 1-coureur een bakfiets met lekke banden.
Maar voor Pieter was het de wereld!
Op zijn vrije avonden stond hij als diskjockey in het buurthuis in Molenhoek. Platen draaien, muziek aankondigen en de mensen een gezellige avond bezorgen.
En zeg nou zelf: wat heeft een mens nog meer nodig?
Goed, misschien een mengpaneel, een koptelefoon en een paar duizend watt aan geluidsvermogen. Maar dat zijn details die vooral belangrijk zijn als je van plan bent de buren tot in de volgende gemeente van hun stoel te laten vallen.
Veel later kwam er opnieuw een radioprogramma op zijn pad.
Bij Radio Capelle presenteerde Pieter Tijdreizen. Een programma waarin goede muziek werd gecombineerd met nieuws over de nieuwste technologische ontwikkelingen.
Een prachtige combinatie voor iemand die met radiolampen was begonnen en inmiddels nieuwsgierig was naar de techniek van morgen.
Bij dat programma werkte hij samen met technicus Kasper Kooy, die tegenwoordig presentator is bij BNR.
Kijk, dan mag je als voormalig radiomaker toch een beetje trots zijn. Je hoeft niet meteen te beweren dat je iemand hebt opgeleid. Maar je mag best even denken dat je destijds iets hebt bijgedragen aan de vaderlandse ether.
En nu?
Nu zou Pieter natuurlijk kunnen volstaan met het luisteren naar de radio. Lekker onderuit, kopje koffie erbij, af en toe een wijs knikje bij een goed gesprek en een licht geïrriteerde zucht als de muziek wordt onderbroken door reclame voor iets wat hij helemaal niet nodig heeft.
Maar zo werkt het niet.
Want ergens in dat hoofd van hem is Radio Golf Internationaal nog altijd in de lucht.
Sterker nog, het station is inmiddels uitgegroeid tot een omroepimperium waar Veronica, Noordzee, Caroline en Hilversum 3 samen nog een puntje aan kunnen zuigen.
Het bereik is onvoorstelbaar. De programmering is grenzeloos. De luistercijfers zijn astronomisch.
Althans, volgens de directeur. En dat is Pieter zelf.
Niet verder vertellen, hoor! Voor je het weet, vinden ze hem een rare kwast. Een man die met beide benen op de grond staat, maar met zijn hoofd voortdurend tussen de radiogolven zweeft.
Bij Radio Golf Internationaal is inmiddels ook aan de generaties gedacht. Een aantal broers en zussen heeft de overstap gemaakt naar de klassieke zender of de Gouwe Ouwe-afdeling. Daar worden de oude favorieten gedraaid en mag een mens nog ongestoord meezingen met muziek die hij al vijftig jaar kent.
De neefjes en nichtjes verzorgen ondertussen de jongerenzender. Want ook de jeugd moet natuurlijk aan haar trekken komen.
En zo blijft het familiebedrijf groeien.
Er wordt gedraaid, gepresenteerd, aangekondigd, teruggeblikt en vooruitgekeken. Er zijn muziekprogramma’s, nieuwsuitzendingen, verzoekplaten en ongetwijfeld ook een paar presentatoren die zichzelf graag horen praten.
Dat laatste is in de radiowereld overigens geen onbekend verschijnsel.
Pieter houdt het allemaal nauwlettend in de gaten. Als directeur moet je tenslotte weten wat er in je organisatie gebeurt. Al is het maar om te voorkomen dat een van de neefjes per ongeluk de klassieke zender verwart met de jongerenzender en de luisteraars van Mozart ineens worden getrakteerd op een stevige portie hedendaagse herrie.
Hoewel, bij nader inzien zou dat ook een interessant experiment kunnen zijn.
En misschien is dat wel het mooie van radio.
Je kunt er herinneringen mee ophalen, mensen met elkaar verbinden en nieuwe werelden ontdekken. Je kunt iemand die alleen thuis zit gezelschap houden, een zieke een hart onder de riem steken of een familie op afstand toch een beetje bij elkaar brengen.
En soms kun je er gewoon heerlijk bij wegdromen.
Pieter doet dat al zijn hele leven.
Van de warm wordende radiolampen bij moeder thuis tot de zeezenders, van het ziekenhuis in Nijmegen tot het buurthuis in Molenhoek en van Radio Capelle tot zijn eigen, inmiddels onmetelijke Radio Golf Internationaal.
De techniek is veranderd. De wereld is veranderd. De radio is veranderd. Maar de verwondering is gebleven.
En zolang een mens zich nog kan verbeelden dat hij een eigen radiostation runt, met zijn broers en zussen achter de microfoon en zijn neefjes en nichtjes aan de knoppen, is er eigenlijk weinig reden tot zorg.
Hooguit voor de buren.
Want ergens in huize Pieter klinkt altijd muziek.
En als u heel goed luistert, hoort u misschien tussen twee nummers door een opgewekte stem:
‘Dames en heren, luisteraars van Golf Internationaal, u luistert naar het enige radiostation ter wereld dat overal ter wereld te ontvangen is. Wij wensen u een mooie dag, veel luisterplezier en vooral: blijf een beetje nieuwsgierig!’
Daarna volgt een herkenningsmelodie. Een geweldige tune. Die van Radio Noordzee misschien. Of toch Veronica?
Ach, wat maakt het uit.
Pieter draait door. En gelukkig maar.
Want een wereld zonder muziek is al stil genoeg.
Pieters’ Daglicht over Denkdingen – voor iedereen die nog weleens ergens van droomt, ook als de radiolampen allang zijn afgekoeld.
