
CAPELLE HANGT AAN DE MUUR
Theater van Memorie – Thomasvaer & Pieternel
Capelle op weg naar 750 jaar!
Waarin Pieter de galerij van bestuurders binnenloopt en niet bij de ambtsketen blijft staan.
Hier gaan we even naar links.
De galerij van bestuurders.
U hoeft niet zachter te praten. Er wordt momenteel niet vergaderd.
In deze zaal hangen mensen die zich met Capelle hebben bemoeid. Dat klinkt misschien wat oneerbiedig, maar ik bedoel het als aanbeveling. Een stad kan niet zonder mensen die zich ermee bemoeien. Wel zonder mensen die denken dat zij de stad zijn.
Vandaag blijven we staan bij John Tammel. Bestuurder met een rood hart, bewoner van Schollevaar en iemand die zich inzette voor sport en cultuur.
Ik heb de schilder gevraagd hem niet achter een bureau te zetten.
Er moet hier iemand langs kunnen met een sporttas.
Tussen de huizen
U hoort weleens dat een stad bouwen een kwestie is van stenen stapelen.
Ik heb niets tegen stenen. Ze zijn bijzonder praktisch wanneer je wilt voorkomen dat de bovenbuurman bij je op schoot komt zitten. Maar met woningen alleen ben je er niet.
Er moet ook een plek zijn waar kinderen achter een bal aan kunnen rennen. Een zaal waar je naast een onbekende om hetzelfde lacht. Een vereniging waar iemand vraagt waar je zaterdag bleef.
Anders heb je vooral veel adressen.
John Tammel hoort hier aan de muur omdat hij zich inzette voor het leven tussen die adressen.
Niet als enige. Houdt u dat er vooral bij. Zodra één bestuurder op het schilderij alle anderen uit beeld duwt, hebben we de lijst verkeerd opgehangen.
Het woordje ‘bleef’
John zette zich als PvdA-wethouder jarenlang in voor een eigen cultureel centrum in Capelle.
In een toespraak uit oktober 1997 beschreef zijn collega Peter Paul Doodkorte hoe het meerdere keren bijna was gelukt en vervolgens toch weer misging. John bleef zich ervoor inzetten. Uiteindelijk kwam er een besluit.
Ik blijf even bij dat woordje: bleef. Een goed idee hebben lukt soms al bij de tweede kop koffie.
Maar daarna.
Dan volgt een tegenwerping. Een berekening. Een andere prioriteit. Iemand vindt dat het later kan. Iemand anders vindt het een goed plan, mits het ongeveer niets kost.
En de volgende vergadering moet je er weer zitten. Je moet opnieuw uitleggen waarom een groeiende gemeente ook een eigen cultureel leven verdient. Waarom een podium niet pas nodig is wanneer werkelijk alle andere wensen zijn vervuld. Er zijn immers ook wegen.
Zeker. Maar het aardige van een weg is dat hij ergens naartoe leidt.
Voordat het donker wordt
Een theateravond begint voor bezoekers meestal met de kaartjes. Waar zijn ze? Jij had ze toch?
Daarna volgen de garderobe, een drankje en iemand die langs een hele rij knieën moet terwijl hij ‘sorry’ zegt tegen mensen die voornamelijk bezig zijn hun voeten in veiligheid te brengen.
Dan dooft het licht.
Er begint iets waar je even helemaal in kunt verdwijnen. Misschien lach je op een dag waarop dat thuis nog niet wilde. Misschien hoor je iets wat je zelf al jaren probeert te zeggen.
Niemand denkt dan aan de besprekingen die nodig waren voordat deze zaal kon bestaan. Dat hoeft ook niet.
Maar hier, in deze galerij, mogen we er wel even aan denken. Aan het pleiten, rekenen, besluiten en opnieuw beginnen. Aan mensen die hun aandacht bij een plan hielden toen anderen liever door wilden naar het volgende agendapunt.
Een begroting kan niet applaudisseren. Er moet iemand zijn die zich kan voorstellen waarom er later mensen zullen zitten die dat wel doen.
Langs de lijn
Johns betrokkenheid hield niet op bij cultuur. Ook in de Capelse sportwereld was hij actief, onder meer rond de Capelse Sport Federatie en als jurylid bij sportnominaties.
Een sportvereniging lijkt op het eerste gezicht overzichtelijk. Een veld. Een wedstrijd. Een uitslag.
Daaromheen staan doorgaans enkele mensen die precies weten wat de scheidsrechter anders had moeten doen. Maar kijkt u iets verder.
Er is een trainer die ziet dat een kind stiller is dan anders. Een vrijwilliger die vroeg de deur opent. Iemand die de kleding wast. Een ploeggenoot die vraagt of je volgende week weer komt.
Daar gebeurt ook iets. Je wordt verwacht.
Dat is een eenvoudige mededeling, maar voor sommige mensen een belangrijke.
De kleur van betrokkenheid
John was wethouder voor de PvdA. Zijn rode hart had dus een politieke thuisbasis.
In dit schilderij staat dat hart ook voor een overtuiging: dat we gezamenlijk ruimte mogen maken voor dingen die mensen goeddoen.
Niet iedereen hoeft iedere week naar het theater om te begrijpen waarom er een theater moet zijn. Niet ieder kind hoeft talent voor een kampioenschap te hebben om ergens mee te mogen doen.
Daarvoor zijn gebouwen nodig, velden, mensen en geld.
En iemand die bij de bespreking daarvan niet uitsluitend naar de kosten kijkt, maar zich ook afvraagt wie straks de deur binnenkomt.
Een vraag uit de zaal
Een detail uit januari 2025 verdient een eigen lichtvlekje op het doek.
Bij een aflevering van de podcast van het Isala Theater werd John genoemd als bezoeker met een vraag over de toekomst van theater. Jaren nadat hij zich voor een cultureel centrum had ingezet, wilde hij nog steeds weten hoe het verder moest.
Dat bevalt me. Belangstelling die niet ophoudt bij de opening. Geen lintje doorknippen en vervolgens alleen nog op de foto blijven bestaan.
Gewoon weer in de zaal zitten. Luisteren. Een vraag hebben.
Ruimte voor anderen
Pieter doet een stap achteruit.
Op het schilderij is geen lint te zien. Geen lessenaar. Ook geen bestuurder die persoonlijk een compleet theater overeind houdt.
Wel een open deur. Daarachter mensen die binnenkomen.
‘Zo mag hij blijven hangen,’ zegt Pieter.
Beste John, dank voor het inzetten, opnieuw uitleggen en volhouden. Voor het helpen maken van ruimte waarin anderen kunnen spelen, kijken, oefenen en elkaar ontmoeten.
Pieter wil zijn handen al bij elkaar brengen. Dan kijkt hij naar de zaal.
‘Straks,’ fluistert hij. ‘Er gaat iemand beginnen.’
Wat bleef er bij u hangen?
Wie maakte voor u ruimte in Capelle? Een bestuurder, trainer, vrijwilliger of initiatiefnemer die ervoor zorgde dat een plek er kwam – of openbleef? Vertel Pieter wie niet mag ontbreken in de collectie. Een naam met een concreet verhaal is een prachtig begin.
