
Over blauwe vingers, muzikale hartstocht en de kunst om iemand met woorden het hoofd op hol te brengen.
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Pieter heeft iets met inkt.
Dat klinkt misschien als een tamelijk onschuldige afwijking. Er zijn mensen die hun vrije tijd doorbrengen met postzegels, modeltreinen of het verzamelen van koelkastmagneten uit plaatsen waar ze zelf nog nooit geweest zijn. Pieter verzamelde inkt. Onbedoeld, welteverstaan. Vooral aan zijn vingers. En op zijn kleren.
Dat begon in de tijd dat schrijven nog een ambacht was. Je had een kroontjespen, een inktpot en een vel papier waarop je geacht werd iets verstandigs te produceren. Tegenwoordig heb je een toetsenbord en de mogelijkheid om met één druk op de knop de complete wereldbevolking deelgenoot te maken van je onzin. Vooruitgang heet dat.
Maar vroeger was het behelpen.
Pieter doopte namelijk vaker zijn vingers dan zijn pen in de inktpot. Het gevolg was een soort persoonlijke gedaanteverwisseling. Hij liep rond met blauwe handen, blauwe nagels en regelmatig een blauw kledingstuk. Een Smurf avant la lettre, zou je kunnen zeggen. Al wist Pieter destijds helemaal niet dat er ooit blauwe mannetjes zouden verschijnen die hun eigen taal spraken en zich collectief achter één Grote Smurf schaarden.
Pieter had zijn eigen blauwe gemeenschap. Die bestond uit zijn linkerhand, zijn rechterhand en een moeder die zich afvroeg of haar zoon misschien beter een andere hobby kon zoeken.
Zijn schoolschriften waren ondertussen een mysterie op zichzelf. De meester keek ernaar alsof hij zojuist een gecodeerd bericht uit een vijandelijke mogendheid had ontvangen. Ontcijferen was geen lezen, maar archeologie. Je moest graven, reconstrueren en vooral hopen dat je onderweg niet op een verloren gegane beschaving stuitte.
Gelukkig kwam de typemachine.
Tik, tik, ting!
Een wonder van mechaniek. Weliswaar moest je iedere fout met een correctielint, een gum of een flinke portie zelfverwijt herstellen, maar je tekst was tenminste leesbaar. Alleen had Pieter nog altijd last van blauwe vingers. Het inktlint van die machines bleek namelijk een eigen wil te hebben. Wie er onvoorzichtig mee omging, kon na een middag typen worden aangezien voor een medewerker van een drukkerij die zojuist met zijn hoofd in de verfpot was gevallen.
En toen was daar Shocking Blue.
De inktpot als levensles
Regelmatig hoort Pieter op NPO Radio 5 de vertrouwde klanken van Inkpot. Een hit van Shocking Blue die hem onmiddellijk terugvoert naar zijn jeugd, zijn blauwe vingers en de ontdekking dat inkt niet alleen iets met schrijven te maken heeft.
Het liedje blijkt namelijk ook een les in de liefde.
Je kunt van alles leren in het leven. Je leert rekenen, lezen, schrijven en als het een beetje meezit zelfs luisteren. Maar hoe je moet liefhebben, dat is een ander verhaal. Daar bestaat geen schoolschrift voor, geen correctielint en geen gebruiksaanwijzing die je na het avondeten even uit de kast trekt.
De gedachte achter Inkpot is eigenlijk prachtig: vul je hart met liefde zoals je een inktpot vult met inkt. En speel niet met andermans gevoelens.
Pieter vindt dat een wijze les.
Want een inktpot die je achteloos omstoot, geeft een blauwe vlek. Een hart dat je achteloos beschadigt, kan veel langer nodig hebben om weer schoon te worden.
Daar zit dus een serieus verschil tussen een morsige schooljongen en een morsige minnaar. De eerste krijgt een standje van de juf. De tweede kan een leven lang in iemands herinnering blijven rondspoken.
En hoewel de titel bij menigeen misschien een ondeugende glimlach oproept, hoeft Pieter niet meteen met zijn gedachten in de slaapkamer te belanden. Hij heeft aan een goedgevulde inktpot al genoeg om zijn fantasie op hol te brengen. Bovendien weet hij inmiddels dat je met een vette knipoog meer kunt bereiken dan met een heel arsenaal aan dubbelzinnigheden.
Al moet hij toegeven dat de combinatie van blauw, verlangen en verleiding uitnodigt tot enige bespiegelingen.
Van Venus tot de spoorwegman
Shocking Blue had meer in huis dan een inktpot.
Daar was Venus, waarmee de band internationaal geschiedenis schreef. Mighty Joe, Blossom Lady en natuurlijk Never Marry a Railroad Man. Liedjes die niet alleen herinneringen oproepen, maar ook iets blootleggen van de menselijke aard.
Verlangen is immers een merkwaardig verschijnsel.
Je kunt er nachten wakker van liggen, er de mooiste gedichten door schrijven of er de grootste stommiteiten mee uithalen. Het maakt je moedig en onzeker tegelijk. Je wilt dichterbij komen, maar vreest wat er gebeurt als de ander je werkelijk ziet. Je verlangt naar overgave, maar houdt ondertussen angstvallig een nooduitgang vrij.
En soms trouw je bijna met de verkeerde spoorwegman.
Pieter kent de menselijke geest inmiddels een beetje. Als chroniqueur van de kleine dwaasheden des levens heeft hij vastgesteld dat liefde zelden een ordelijk spoorboekje volgt. De ene keer dendert de trein met volle vaart het station binnen, de andere keer sta je urenlang op een perron waar geen conducteur zich laat zien.
En dan is er nog de verleiding.
Die begint soms met een blik, een glimlach of een zinnetje dat precies op het juiste moment wordt uitgesproken. Woorden kunnen immers deuren openen waarvoor geen sleutel nodig is. Ze kunnen iemand laten lachen, aan het denken zetten of plotseling iets laten voelen waarvan diegene het bestaan niet eens vermoedde.
Daar ligt ook Pieters eigen uitdaging.
De schrijver als verleider
Pieter schrijft tegenwoordig achter een computer. Geen kroontjespen meer, geen inktpot en gelukkig ook geen blauwe vingers. Zijn teksten zijn inmiddels leesbaar, al staat dat natuurlijk los van de vraag of iedere gedachte die hij aan het papier toevertrouwt ook verstandig is.
Hij schrijft omdat hij iets wil overbrengen. Een herinnering, een glimlach, een gedachte of een klein ongemak dat nog even blijft hangen nadat de lezer zijn telefoon heeft weggelegd.
Eigenlijk probeert Pieter met woorden hetzelfde te doen als een goed liefdesliedje.
Hij wil verleiden.
Niet noodzakelijk tot een romantische omhelzing, hoewel hij niemand op voorhand wil ontmoedigen. Nee, hij wil de lezer verleiden tot een sprong in zijn gedachten. Even weg uit de dagelijkse beslommeringen. Even lachen om de eigenaardigheden van het bestaan. En vervolgens, als de lezer het niet verwacht, een serieuze gedachte tussen de lachsalvo’s door naar binnen smokkelen.
Een beetje zoals Shocking Blue met Inkpot deed: je hoort een lekker nummer, neuriet mee en ontdekt ondertussen dat er achter die muzikale verpakking een boodschap schuilgaat.
En zo wordt de cirkel rond.
Van de kroontjespen naar de computer. Van blauwe vingers naar blauwe notities op een beeldscherm. Van een onleesbaar schoolschrift naar een blog die hopelijk wél gelezen wordt.
Pieter heeft geleerd dat inkt zich het prettigst gedraagt wanneer je er voorzichtig mee omgaat. En dat geldt eigenlijk ook voor woorden, gevoelens en mensen.
Want je kunt iemand met woorden diep raken, maar je kunt iemand er ook mee verwonden. Je kunt een hart veroveren, maar je kunt het net zo gemakkelijk beschadigen.
Daarom probeert Pieter zijn woorden met enige zorg te kiezen. Niet altijd met succes, want hij blijft tenslotte Pieter. Maar wel met de overtuiging dat een beetje humor, een snufje ondeugendheid en een flinke scheut oprechte belangstelling het leven een stuk aangenamer maken.
En mocht u na het lezen van deze ontboezeming plotseling zin krijgen om Inkpot op te zetten, dan beschouwt Pieter dat als een persoonlijk succes.
Hij heeft u dan toch maar mooi verleid.
Zonder inktpot.
Zonder blauwe vingers.
En zonder dat u ook maar één keer uw hart in een sopje hoeft te zetten.
Want de mooiste inkt is uiteindelijk die waarmee je iets in het hart van een ander achterlaat.
