
Over een verkeersheuvel, zere billen en gemeentelijke zorgplicht
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Pieter woont strategisch. Niet dat hij dagelijks met een verrekijker achter de gordijnen ligt om vijandelijke troepenbewegingen te registreren, hoor. Hoewel, als je ziet wat er op de kruising voor zijn deur allemaal gebeurt, zou je haast denken dat hij op een militaire observatiepost woont.
Zijn uitkijkpunt bevindt zich op de kruising van de Bermweg en de Schollevaartseweg in Capelle aan den IJssel. Een T-splitsing, voor de liefhebbers van geometrie. Op de kop van de T prijkt Residentie Hoogerwaard. Links en rechts loopt de Schollevaartseweg, die richting De Roode Leeuw overgaat in de Klaas Klinkertkade. De poot van de T wijst naar de Bermweg, richting Kanaalweg.
Een strategisch punt, kortom. En precies daar ligt een verkeersdrempel waar je u tegen zegt. Of beter gezegd: een verkeersterp.
Het gevaarte is ooit neergelegd om automobilisten te bewegen hun rechtervoet iets minder enthousiast te gebruiken. Een nobel streven. De gedachte is vermoedelijk dat wie een verkeersdrempel ziet, vanzelf gas terugneemt. Pieter vermoedt echter dat sommige automobilisten de heuvel beschouwen als een persoonlijke uitdaging. Een soort Formule 1, maar dan zonder pitstop en met een maximumsnelheid die vooral als vrijblijvend advies wordt beschouwd.
Maar de automobilist is niet het grootste probleem. Dat zijn de fietsers.
Want waar de verkeersheuvel zelf nog redelijk overzichtelijk is, heeft de aansluiting van het wegdek op de drempel betere tijden gekend. Door verzakking is daar een vervelend hoogteverschil ontstaan. En dat levert dagelijks taferelen op die niet zouden misstaan in een slapstickfilm van Laurel en Hardy. Alleen lachen de hoofdrolspelers wat minder.
Pieter ziet het regelmatig gebeuren. Een fietser nadert de drempel, rijdt eroverheen en krijgt bij de overgang een onverwachte oplawaai van Moeder Aarde. De fiets maakt een sprongetje, de berijder een onvrijwillige gymnastische beweging en de inhoud van de fietstas besluit zelfstandig de wijde wereld in te trekken.
Een telefoon stuitert over het asfalt. Een tas maakt een noodlanding. Een fietsslot kiest de vrijheid. En soms klinkt er een kreet die zelfs bij de afdeling spoedeisende hulp niet zou misstaan. ‘Au! Mijn billen!’
Vooral wanneer er kinderen voor- of achterop zitten, gaat Pieter dat aan het hart. Een plotselinge hobbel verandert dan een gezellig fietstochtje in een ritje met de attractie De Onverwachte Lanceerinstallatie. Vader of moeder probeert de fiets in bedwang te houden, terwijl de kleine passagier zich afvraagt waarom de wereld plotseling uit louter schokken bestaat.
En als er iets op straat belandt, begint het tweede bedrijf. Remmen piepen, fietsers keren om en automobilisten moeten hopen dat de zoektocht naar een verloren telefoon niet eindigt met een nieuwe aanrijding.
Pieter heeft er inmiddels genoeg van gezien en gehoord. Hij is niet van plan om een actiegroep op te richten met de naam Vereniging van Slachtoffers van de Verkeersterp, compleet met contributie, ledenpassen en een jaarlijkse barbecue met zitkussens. Maar hij vindt wel dat dit anders moet kunnen.
Dus dook hij in de materie.
En kijk eens aan! Er blijkt zowaar kennis beschikbaar te zijn over verkeersdrempels. Niet alleen over hoe hoog ze moeten zijn om auto’s af te remmen, maar ook over hoe je voorkomt dat fietsers er hun achterwerk, bagage of digitale bestaan op verliezen.
CROW, het kennisinstituut voor infrastructuur, verkeer en vervoer, heeft daar duidelijke richtlijnen voor. De aansluiting tussen drempel en wegdek hoort zo vloeiend mogelijk te zijn. Een drempel mag best een glooiing hebben; een onverwacht opstaand randje of kuiltje is een ander verhaal. Zeker wanneer de ondergrond verzakt, kunnen extra trillingen en gevaarlijke situaties ontstaan.
En dat is niet alleen een kwestie van een beetje fietscomfort.
Het gaat om verkeersveiligheid.
Een goede oplossing begint bij de basis. Niet alleen de drempel zelf moet stevig liggen, maar ook de fundering van het aansluitende wegdek verdient aandacht. Bij het herstel moet dus worden onderzocht waarom de verzakking is ontstaan. Anders smeer je misschien een pleister op een probleem dat over een paar maanden vrolijk opnieuw de kop opsteekt.
Ook bij de oplevering moet de aansluiting worden gecontroleerd. Niet alleen vanuit een auto, maar bij voorkeur ook vanuit het perspectief van een fietser. Want wat achter het stuur nauwelijks opvalt, kan op een fiets behoorlijk hard aankomen. Letterlijk.
En dan komt Pieter bij de hamvraag: wie moet daar iets aan doen?
De gemeente is als wegbeheerder de aangewezen partij om de situatie te beoordelen en, waar nodig, herstel te laten uitvoeren. Dat vraagt geen maanlanding, geen peperduur onderzoeksprogramma en ook geen commissie die eerst drie jaar vergadert over de definitie van een kuiltje.
Wel om aandacht, vakmanschap en een beetje gezond verstand.
Een inspectie van de aansluiting, onderzoek naar de oorzaak van de verzakking en vervolgens een deugdelijke reparatie. Met daarbij de afspraak dat de overgang ook in de toekomst wordt gecontroleerd. Zo moeilijk hoeft het toch niet te zijn?
Pieter beseft heus wel dat een gemeente niet ieder los steentje dezelfde dag kan laten vervangen. Er zijn meer straten, meer inwoners en meer wensen dan er gemeentelijke handen beschikbaar zijn. Maar juist daarom is het verstandig om problemen die dagelijks ongemak en mogelijk gevaar opleveren serieus te beoordelen en gericht aan te pakken.
Want openbare ruimte is er niet alleen voor de automobilist. Ook de fietser, de wandelaar, de rollatorgebruiker en het kind achterop hebben recht op een veilige route.
En daar hoeft geen groot beleidsdocument aan te pas te komen. Soms begint goed bestuur gewoon met kijken naar wat er buiten gebeurt.
Pieter blijft voorlopig dus strategisch wonen. Hij houdt de kruising in de gaten, hoort de kreten en ziet de fietsers terugkeren voor hun verloren eigendommen. Maar liever nog ziet hij dat de gemeente de aansluiting eens onder de loep neemt.
Niet om de verkeersdrempel af te schaffen. Die heeft immers een functie. Wel om te voorkomen dat de drempel zijn doel voorbijschiet en verandert in een hindernisbaan voor iedereen op twee wielen. Want een verkeersdrempel moet automobilisten afremmen, niet fietsers lanceren.
En als de gemeente daar werk van maakt, hoeft Pieter voortaan alleen nog maar zijn wenkbrauwen op te trekken wanneer iemand te hard over de drempel rijdt.
Zijn billen kunnen dan gewoon op de fiets blijven zitten. Dat lijkt hem, eerlijk gezegd, voor iedereen een hele vooruitgang.
