Schilderij 2 — De weg die nergens heen liep

CAPELLE HANGT AAN DE MUUR

Komt u even mee naar dit raam.

Ja, we zouden een schilderij gaan bekijken. Dat doen we ook. Maar vandaag hangt het buiten.

Een theater van herinneringen moet af en toe naar het heden kijken. Anders missen we alles wat later vroeger wordt.

Daar, aan de Bermweg, ter hoogte van de Kanaalweg en de Capelseweg: Via Verde. Een nieuw woongebouw met zestien appartementen. In de verkoopinformatie staat oktober 2026 als geplande oplevering. Zo vers kan een onderwerp hier dus aan de muur hangen.

Ik heb de naam zachtjes uitgesproken.

Je gaat er vanzelf iets rechter van staan. Bermweg is een adres waar je een pakketje laat bezorgen. Via Verde klinkt alsof je bij aankomst eerst een olijf krijgt.

Er is overigens niets mis met Bermweg. Het is een naam die geen verwachtingen wekt waaraan de omgeving vervolgens nog moet voldoen.

Maar ik dwaal af.

Via Verde. Groene weg. Dat leek mij helder.

En toen gebeurde er iets waarvoor ik u, als schatbewaarder van dit theater, behoor te waarschuwen: ik vond mijn eigen gedachte zo aannemelijk dat ik haar bijna als vondst ging behandelen.

Er zal hier vroeger een Groeneweg hebben gelopen, dacht ik. Een oude naam, teruggebracht op een nieuw gebouw. Mooi gebaar. Een draadje tussen toen en nu.

Ik zag het schilderij al voor me. Een smal weggetje. Gras langs de kanten. Iemand met een fiets die nog wist hoe dat hier heette voordat de rest kwam.

Die fietser had ik er zelf bij bedacht. Hij fietste heel overtuigend. Dat is het verraderlijke.

Ik pakte mijn notitieboekje en wilde opschrijven: ‘De naam verwijst naar…’ Daar hield mijn pen stil.

Naar wat eigenlijk? Naar iets wat ik wist? Of naar iets wat zo prettig paste dat ik vergeten was het te vragen?

Ik ben gaan lezen.

De projectwebsite spreekt over het dorpse karakter van de Bermweg, een groene omgeving, duurzaamheid en welzijn. Dat groen is dus bepaald niet uit de lucht komen vallen. Het staat keurig tussen de beloften waarmee het project wordt voorgesteld. Maar een expliciete verklaring van de naam vond ik er niet. En ook geen verwijzing naar een vroegere Groeneweg.

Ik las de informatie nog eens.

Dat doe ik vaker wanneer er niet staat wat ik hoopte. Een merkwaardige menselijke gewoonte. Alsof een tekst bij de tweede lezing denkt: vooruit dan maar, voor u maken we een uitzondering.

Er kwam geen Groeneweg bij.

Nu moet ik nauwkeurig zijn. Dat ik de verwijzing niet vond, bewijst niet dat er nooit ergens zo’n weg is geweest. Het bewijst alleen dat ik de verbinding tussen die eventuele weg en deze gebouwnaam niet kon onderbouwen.

De vertaling was het probleem niet.

Het woordje ‘dus’ was het probleem.

Via Verde betekent groene weg,  ‘dus’ dit gebouw is vernoemd naar een oude Groeneweg. Daar was ik in één stap over een sloot gegaan zonder te kijken of er wel een plank lag.

U kunt begrijpen dat dit mij beroepshalve bezighield. Hier gaan straks honderd schilderijen hangen. Als ik bij ieder ontbrekend stukje een keurige plank schilder, komen we overal droog overheen — maar weten we aan het einde niet meer welke bruggen werkelijk bestonden.

Daarom heb ik de fietser uit mijn aantekeningen gehaald. Niet met plezier. Het was een aardige man geworden. Het weggetje mocht ook niet blijven.

Wat overbleef, was een nieuw gebouw met een naam die een groene wereld oproept, een projectpresentatie die daarbij aansluit en een vraag waarop ik nog geen bevestigd antwoord heb: waarom kozen de naamgevers precies voor ‘Via Verde’?

Dat is minder afgerond dan een historische ontdekking. Maar het past beter in de lijst.

En terwijl ik daarover nadacht, keek ik weer naar het gebouw.

Er zijn straks mensen voor wie dit helemaal geen vraagstuk is. Zij zeggen: ik woon hier. Ze dragen dozen naar binnen, zoeken de goede lichtknop en ontdekken welk raam het prettigste ochtendlicht geeft.

Misschien zegt iemand over dertig jaar: ‘Bij ons in Via Verde.’ Niet omdat diegene de naam heeft uitgezocht. Omdat daar geleefd is. Daar hoeft geen oude weg onder te liggen.

Voor dit schilderij laat ik daarom een klein stukje open. Geen gebrek aan verf. Een beetje ruimte voor wat we nog niet weten.

Weet u uit eerste hand hoe de naam Via Verde tot stand kwam? Of kent u een andere Capelse gebouw- of straatnaam waarvan de oorsprong anders blijkt dan je zou denken? Strooi dat bouwsteentje gerust onze kant op – liefst met een document, een naamgever of een andere controleerbare aanwijzing erbij.

Ik leg mijn pen alvast klaar. Het woordje ‘dus’ laat ik nog even in de la.

Geef een reactie