Klapschaatsen met een wethouderlijke bestemming

Pieters’ Daglicht over Denkdingen

Soms lees je een bericht en word je ineens teruggekatapulteerd naar een herinnering die ergens diep in het archief van je eigen leven ligt opgeslagen. Niet in het keurige archief, nee. Bij mij ligt dat soort materiaal in het archief van de doodlopende zaken, ergens tussen een verlopen parkeerkaart, een verdwaalde gemeentelijke notitie en een gebruiksaanwijzing van een apparaat dat al twintig jaar niet meer bestaat.

Zo las ik het bericht over het overlijden van schaatsicoon Kruithof. En onmiddellijk dacht ik aan Jan W. van der Hoorn, de Elfstedenwinnaar uit Ter Aar.

Jan W. was zo’n man van wie je denkt: die is geboren met schaatsen onder zijn voeten. Een echt schaatsgeslacht bovendien. De Van der Hoorns waren op het ijs ongeveer wat de familie Von Trapp was voor de Alpen: zodra het begon te vriezen, kwam er beweging in.

Jan W. won in 1947 de Elfstedentocht.Althans… dat werd pas weken later officieel vastgesteld.

Hij kwam als vijfde over de finish, maar de nummers één tot en met vier werden na protesten en onderzoek uit de uitslag geschrapt. En zo werd Jan W. alsnog winnaar. Een merkwaardige overwinning, want hij had niet als eerste over de finish gejuicht, stond niet op het erepodium en kreeg de uitslag pas weken later per post te horen.

Hij stond op het land kunstmest te strooien toen de postbode kwam.

Ik zie het al voor me. “Jan, post!” “Even wachten, ik moet nog drie zakken kunstmest.” “Nee Jan, je hebt de Elfstedentocht gewonnen!” “Wat?”

En weg was Jan. Nou ja, ongeveer dan.

Het verhaal kreeg jaren later een bijzonder staartje. In 1998 werd Jan W. in Capelle aan den IJssel alsnog gehuldigd. En daar komt een andere Pieter om de hoek kijken. Want toen was ik wethouder.

En bij een dergelijke gelegenheid hoort natuurlijk een cadeau. Dus kreeg Jan W. een paar prachtige schaatsen.

En nu moet ik iets bekennen. Ik heb zelf nooit kunnen schaatsen. 

Dat is misschien niet het eerste wat je verwacht van een wethouder die een Elfstedenwinnaar schaatsen cadeau doet. Maar ik heb altijd gevonden dat je als bestuurder vooral moet zorgen dat je niet zelf over het ijs gaat.

Ik was meer van het bestuurlijke gladde ijs. Daarop begaf ik mij regelmatig. Maar schaatsen? Nee.

Ik had ooit eens geprobeerd om op een slootje overeind te blijven. Dat leverde ongeveer hetzelfde beeld op als een pasgeboren giraffe die voor het eerst zijn poten probeert te organiseren. Veel beweging, weinig richting en vooral de hoop dat niemand een camera bij zich had.

Toch had ik, ter gelegenheid van het slaan van een eerste paal, ooit zelf een paar klapschaatsen gekregen.

Prachtige dingen. Modern. Sportief. Glanzend. Vol belofte.

Alleen stond ik ernaar te kijken alsof iemand mij twee straaljagers had gegeven. Wat moest ik ermee? De Elfstedentocht rijden? Dat zou ongeveer dezelfde ambitie zijn als een goudvis inschrijven voor de Nijmeegse Vierdaagse. Dus zocht ik er een betere bestemming voor. En die bestemming was Jan W. van der Hoorn.

Dat vond ik eigenlijk wel mooi. Een man die de Elfstedentocht had gewonnen, maar daarvoor nooit de waardering had gekregen die bij zo’n prestatie hoorde. Een paar schaatsen die bij mij waarschijnlijk een voortijdige carrière als meubelstuk zouden zijn begonnen, konden terecht bij iemand voor wie schaatsen geen decoratie was, maar een manier van leven.

En misschien zit daar wel een mooie les in.

Een cadeau krijgt pas echt betekenis wanneer het terechtkomt bij iemand die er iets mee kan.

De één krijgt klapschaatsen. De ander krijgt een boek. De één krijgt een podium. De ander krijgt eindelijk erkenning. En soms is dat belangrijker dan de manier waarop je ooit als eerste over de finish kwam.

Jan W. werd pas 51 jaar na zijn Elfstedentocht officieel gehuldigd. Dat is lang. Heel lang. Maar uiteindelijk kwam die erkenning er.

En ik? Ik ben vooral blij dat mijn schaatsen een bestemming kregen waar ze wél tot hun recht kwamen.

Want laten we eerlijk zijn: Pieter op klapschaatsen was nooit een sportprestatie geworden. 

Hooguit een krantenbericht: “Voormalig wethouder doet poging tot schaatsen. Ambulance stand-by. IJsvereniging spreekt van ‘bijzonder natuurverschijnsel’.”

En daar zat ik dan liever niet op te wachten.

Geef een reactie