De ’s-Gravenweg: duizend jaar oud en nu al twee jaar de weg kwijt 

Pieters’ Daglicht over Denkdingen

Pieter ergert zich. Jawel, beste lezer, ook dat komt voor. De man die doorgaans met een olijke blik de wereld beziet en zelfs in een omgevallen paraplu nog een filosofische levensles weet te ontdekken, heeft zo zijn grenzen. Zelfs zijn incasseringsvermogen is niet van elastiek.

De boosdoener? Een stukje Capelle aan den IJssel. En dan niet zomaar een stukje, maar de ’s-Gravenweg. Een weg met geschiedenis! Een weg met allure! Een weg die al bijna duizend jaar weet waar hij vandaan komt. Alleen schijnt hij tegenwoordig geen flauw idee meer te hebben waar hij met zijn asfalt naartoe moet.

Pieter ontdekt dat tijdens zijn wandelingen met Nacho, zijn beagle. Die hond heeft zo zijn eigen kijk op het leven. Een grasspriet is interessant, een lantaarnpaal verdient een uitgebreide inspectie en een achtergelaten kruimel kan aanleiding zijn voor een archeologisch onderzoek van internationale betekenis.

Pieter kijkt ondertussen om zich heen. En daar gaat het mis.

Een weg met een dubbele persoonlijkheid

Het betreft het gedeelte tussen de Klaas Klinkertweg en de Kanaalweg. Al bijna twee jaar lang is daar sprake van een merkwaardige infrastructurele toestand. De ene weghelft is voorzien van matig asfalt, terwijl de andere helft met klinkers is bestraat. Dat laatste gebeurde nadat er geruime tijd aan de weg was gewerkt, vermoedelijk voor het leggen van leidingen en ander ondergronds ongemak.

En sindsdien lijkt de wegbeheerder het bijltje erbij te hebben neergelegd.

Nou ja, het bijltje misschien niet. Maar de schop, de wals en de asfaltmachine zijn kennelijk met vervroegd pensioen.

Het resultaat is een weg die meer weg heeft van een verwaarloosd karrenspoor dan van een fatsoenlijke verkeersverbinding. Wie er met een kinderwagen, rollator of fiets overheen moet, kan maar beter vooraf zijn testament laten controleren. Overdrijven is ook een vak, maar comfortabel is anders.

En dan het verkeer.

De meeste automobilisten hebben ontdekt dat het geasfalteerde gedeelte prettiger rijdt dan de klinkers. Dat is begrijpelijk. Een mens wil zijn nieren graag op hun plaats houden en zijn gebit niet als los bouwmateriaal door de mond voelen rammelen.

Maar er is een klein probleempje.

Automobilisten die vanaf de Kanaalweg komen, kiezen massaal voor het gladste deel. Automobilisten die juist richting de Kanaalweg rijden, doen precies hetzelfde. Daardoor ontstaat een soort verkeerskundige versie van de stoelendans, maar dan zonder muziek en met aanzienlijk minder vrolijke gezichten.

Wie tegemoetkomt, wordt plotseling geconfronteerd met een tegenligger die kennelijk denkt dat de Nederlandse verkeersregels slechts vrijblijvende suggesties zijn.

Pieter heeft de oplossing al gevonden: we voeren op de ’s-Gravenweg gewoon het internationale verkeersstelsel in. Wie richting Kanaalweg rijdt, houdt rechts aan. Wie vanaf de Kanaalweg komt, rijdt links. Nederland ontmoet Groot-Brittannië, midden in Capelle.

Alleen moet je dan wel hopen dat de automobilist tegenover je ook weet in welk land hij zich bevindt.

Nacho is geen verkeersregelaar

Voor fietsers en voetgangers levert de situatie geregeld penibele momenten op. Je wandelt daar met je hond en verwacht dat een weg ook daadwerkelijk als weg functioneert. Dat is geen buitensporige eis. Daar hoef je geen verkeerskundige voor te zijn. Een gezond stel hersens en een beetje gezond verstand zouden moeten volstaan.

Nacho trekt zich van de hele toestand weinig aan. Die heeft geen belangstelling voor gemeentelijke onderhoudsplanningen, aanbestedingsprocedures of de vraag wie verantwoordelijk is voor het laatste laagje asfalt. Hij snuffelt, plast en vervolgt zijn weg.

Pieter daarentegen begint zich af te vragen hoeveel bijna-aanrijdingen er nodig zijn voordat iemand besluit dat het zo niet langer kan.

Moet er eerst een fietser onder een auto belanden? Moet een voetganger met zijn boodschappentas in de sloot eindigen? Of moet Nacho zich ontpoppen tot actievoerder, met een fluorescerend hesje en een spandoek tussen zijn tanden?

‘Waf voor een weg! Eerst fatsoenlijk asfalt, dan pas verder snuffelen!’

Het zou zomaar een succesvolle petitie kunnen worden.

Duizend jaar geschiedenis, twee jaar gedoe

En dat maakt het allemaal nog merkwaardiger.

De ’s-Gravenweg is niet gisteren aangelegd door een overijverige projectontwikkelaar met een voorliefde voor klinkers. De weg heeft een geschiedenis die teruggaat tot ongeveer het jaar 1000. Ooit was het een kade in het veenlandschap. Later werd het een belangrijke verbinding tussen Rotterdam en Gouda. In de zeventiende eeuw werd de route bestraat en kon er tol worden geheven om het onderhoud te bekostigen.

Jawel, beste gemeente, in 1679 begon men al met het bestraten van deze verbinding. In 1681 was de klus afgerond.

Twee jaar. Toen lag er een bestraatte verbinding tussen Rotterdam en Gouda.

Pieter weet natuurlijk ook wel dat de aanleg van een weg in de zeventiende eeuw niet te vergelijken is met de werkzaamheden van tegenwoordig. Er zijn kabels, leidingen, vergunningen, verkeersmaatregelen, aannemers en waarschijnlijk minstens drie digitale systemen waarin iemand moet aanvinken dat het werk gereed is.

Maar toch.

Als men vier eeuwen geleden in twee jaar een hele verbinding kon bestraten, waarom moet een bescheiden stukje Capelle dan zo lang op een fatsoenlijke afwerking wachten?

Misschien moet de gemeente eens een kijkje nemen in de geschiedenisboeken. Of bij de Historische Vereniging Capelle. Daar weten ze ongetwijfeld hoe je een eeuwenoude verbinding in ere houdt. En anders kan Pieter altijd nog een beroep doen op Nacho. Die graaft met overtuiging, al is hij doorgaans meer geïnteresseerd in de inhoud dan in het herstel van het wegdek.

Een kleine vraag aan het gemeentebestuur

Pieter vraagt zich daarom hardop af wanneer de gemeente Capelle aan den IJssel deze weg nu eindelijk eens fatsoenlijk laat herstellen.

Niet volgend jaar. Niet wanneer er toevallig nog ergens een restje asfalt over is. En bij voorkeur ook niet pas nadat de eerste schadeclaims zijn binnengekomen.

Gewoon: plannen maken, werkzaamheden uitvoeren en zorgen dat automobilisten, fietsers en voetgangers weer veilig gebruik kunnen maken van de openbare ruimte.

Dat lijkt Pieter geen buitensporige luxe. Het is een basale verantwoordelijkheid.

Een gemeente hoeft niet iedere straat in een biljartlaken te veranderen. Een kuil kan zelfs aanleiding zijn voor een goed gesprek en een hobbel biedt de mens gelegenheid zijn evenwicht te oefenen. Maar een weg die structureel uitnodigt tot gevaarlijk verkeersgedrag, verdient meer dan een schouderophalen.

Pieter wil de ’s-Gravenweg graag behouden als historisch polderlint. Met zijn oude karakter, zijn bijzondere geschiedenis en zijn plek in het Capelse landschap. Maar erfgoed beschermen betekent niet dat je het wegdek ook maar aan de middeleeuwen moet overlaten.

En dus wandelt Pieter verder met Nacho. Hij kijkt uit, houdt zijn hond kort aan de lijn en probeert tegemoetkomende auto’s tijdig te ontwijken.

Maar diep vanbinnen hoopt hij op een wonder.

Dat er op een ochtend een gemeentelijke asfaltploeg verschijnt. Dat er machines brommen, klinkers verdwijnen en het wegdek weer fatsoenlijk wordt.

En dat hij daarna met Nacho gewoon een rondje kan lopen zonder eerst te hoeven vaststellen of hij vandaag in Nederland of in Groot-Brittannië verkeert.

Want zelfs een beagle verdient een veilige wandeling.

En een oude weg als de ’s-Gravenweg verdient beter dan dit.

Geef een reactie