
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er zijn van die avondjes uit die financieel gezien beginnen als een onschuldig kopje koffie en eindigen als een diner met champagne, kaviaar en een butler die je bij de garderobe ook nog een fooi vraagt.
Zo’n avondje dreigde het te worden voor mijn lief.
Ze ging met een paar vriendinnen naar een voorstelling in het Zuidpleintheater in Rotterdam. Gezellig. Kaartje gekocht. Voorstelling uitgezocht. Vriendinnen geregeld. Kortom: de culturele mens in ons kon weer even naar buiten.
De kosten van het kaartje vielen eigenlijk best mee. Dachten we. Want ergens tussen het reserveren van de stoelen en het aantrekken van de jas was één klein detail uit beeld verdwenen: de auto moest ook nog ergens staan.
En dat bleek geen parkeerplek, maar een financieel mijnenveld. Vijftien euro. Vijftien! Voor een paar uurtjes parkeren.
Daarmee kreeg het begrip ‘avondje uit’ ineens een geheel nieuwe betekenis. Het was niet langer alleen een bezoek aan het theater, maar ook een bescheiden investering in de gemeentelijke begroting. Ik vroeg me af of er na afloop misschien een wethouder bij de uitgang stond.
“Dank u wel voor uw bezoek aan het Zuidpleintheater. En namens de gemeente Rotterdam: bedankt voor uw bijdrage aan de parkeerexploitatie.”
Want parkeren is in de grote steden inmiddels een buitengewoon interessante melkkoe geworden. De redenering is begrijpelijk: maak parkeren duurder en mensen denken misschien twee keer na voordat ze de auto pakken. Goed voor het milieu, goed voor de ruimte in de stad en misschien ook goed voor de rust in het hoofd van de fietser die weer eens niet tussen drie geparkeerde SUV’s door hoeft te laveren.
Tot zover niks geks. Een beetje minder auto gebruiken kan inderdaad geen kwaad.
Maar toen kreeg Pieter een ander soort denking. Want stel nou dat het beleid écht werkt. Stel dat we met z’n allen de auto laten staan. Massaal.
De straten worden stil. De fietsenstallingen puilen uit. De trein zit vol. Iedereen wandelt vrolijk fluitend naar zijn bestemming. En ergens op een ministerie kijkt iemand tevreden naar buiten. “Het is gelukt!”
Alleen staat er op hetzelfde moment ergens anders iemand met een rekenmachine die steeds wanhopiger begint te kijken. Want die auto is niet alleen een vervelend ding dat ruimte inneemt. Het is óók een rijdende belastingmachine.
Op iedere liter benzine zit accijns. En daar komt btw overheen. Nederland behoort bovendien tot de Europese landen waar automobilisten relatief zwaar worden belast aan de pomp.
Dat geld verdwijnt uiteindelijk niet in een grote pot met het opschrift ‘Benzinegeld’. Het maakt onderdeel uit van de algemene overheidsinkomsten waarmee allerlei publieke uitgaven worden betaald.
En daar zit de eigenaardige kronkel.
We krijgen aan de ene kant te horen: laat die auto toch wat vaker staan. En aan de andere kant klinkt, als we dat massaal gaan doen, vermoedelijk ergens in Den Haag: “Eh… jongens?”
Want als er minder wordt gereden, wordt er minder benzine getankt. En als er minder benzine wordt getankt, komt er minder accijns binnen. En als er minder accijns binnenkomt, heeft de minister van Financiën ineens een gat in de begroting. Een gat dat vermoedelijk niet gevuld kan worden met vijftien euro parkeergeld van mijn lief.
Daarmee is de auto in Nederland een wonderlijk wezen geworden. Overdag is hij een zondebok. ‘s Avonds is hij een melkkoe. En ergens daartussenin staat Pieter met zijn parkeerapp te wachten tot de volgende minuut weer 50 cent kost.
Natuurlijk is het logisch dat gemeenten het autogebruik willen beïnvloeden. Ruimte in steden is schaars en keuzes over bereikbaarheid, leefbaarheid en milieu zijn reëel. Maar misschien moeten we bij al die ontmoedigingsmaatregelen ook eens het hele plaatje bekijken.
Want beleid is soms net als een parkeerautomaat: je stopt er aan de voorkant iets in en pas later ontdek je wat er aan de achterkant uitkomt.
Mijn lief had in ieder geval een leuke voorstelling. En Pieter?
Die heeft inmiddels geleerd dat je bij het kopen van een kaartje voor theater, film of concert voortaan één bedrag bij de prijs moet optellen.
Parkeerkosten. Want voor je het weet is het kaartje betaalbaar… maar staat de auto als een soort privéministerie van Financiën naast de ingang.
En o wee… als we hem te veel laten staan. Dan heeft de staatskas weer een probleem.
