
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er zijn mensen die hun vakanties zorgvuldig plannen. Die kijken eerst naar de agenda, vervolgens naar het weerbericht, daarna naar de schoolvakanties en tenslotte naar de culturele kalender.
En dan is er Pieter.
Pieter heeft namelijk een bijzondere gave: hij weet zijn vakanties doorgaans precies zo te plannen dat hij nét afwezig is wanneer er ergens iets gebeurt waar hij eigenlijk heel graag bij had willen zijn.
Zo verkeerde uw columnist de afgelopen weken in Frankrijk. Niet zomaar in Frankrijk, maar in de buurt van Treteau. Voor een zaak van nationaal, Europees en bij tijd en wijle zelfs mondiaal belang: het Krasse Knarren Boulestoernooi.
Want u begrijpt: daar kon onmogelijk van worden afgeweken.
Een mens kan natuurlijk prioriteiten stellen.
Er zijn mensen die zeggen: “Ik ga naar een museum.” Pieter zegt: “Ik ga naar de boule.”
En daar zit een ijzeren logica achter. Een museum loopt immers niet weg. Een boule wel.
Het gevolg was dat Pieter op zaterdag 12 september niet in Capelle aan den IJssel was. En dat was jammer. Want juist die dag was het Open Monumentendag.
Nu zal een oplettende lezer wellicht zeggen: “Maar Pieter, jij bent zelf zo ongeveer een levend monument.”
Dat is een opmerking die ik, als journalistiek onderzoeker, natuurlijk niet zomaar naast mij neer kan leggen.
Een monument? Ach.
Ik weet dat ik niet meer tot de categorie ‘splinternieuw’ behoor. Er zijn hier en daar wat gebruikssporen. Sommige onderdelen kraken. Het onderhoud kan beter. En als ik te lang stilzit, heb ik soms het gevoel dat ik eerst door Monumentenzorg moet worden vrijgegeven voordat ik weer in beweging kom.
Maar een monument? Eén beetje verval, vooruit.
Het echte probleem was echter dat ik niet in Capelle was om de andere monumenten te bekijken.
Gelukkig bestaat er zoiets als Het Kontakt, het onvolprezen huis-aan-huisblad dat in journalistieke tijden waarin menig mens vooral naar zijn telefoon staart, gewoon verslag blijft doen van wat er in de eigen stad gebeurt.
En dus kon Pieter zich, eenmaal thuisgekomen, alsnog een beetje onderdompelen in de Capelse monumentencultuur.
Uit het verslag bleek dat op meerdere plaatsen de deuren waren geopend. Het Dief- en Duifhuisje was toegankelijk. Het J.A. Beijerinckgemaal aan de Bermweg eveneens. In het Van Cappellenhuis kon men de Regentenkamer bewonderen en in de naastgelegen Dorpskerk waren optredens.
En alsof dat nog niet genoeg cultuur was, vond daar ook de traditionele kunstmarkt plaats. Kunst, muziek, geschiedenis en monumenten. Allemaal op één zaterdag in onze eigen stad.
En dan waren er ook nog historische schepen die over de IJssel voeren, via Krimpen aan den IJssel naar Ouderkerk en weer terug.
Daar zat Pieter dus niet op. Pieter zat in een auto, onderweg van Frankrijk naar huis. Met een bouleballetje.
Het leven kan soms meedogenloos zijn.
Toch maakte de reportage van Het Kontakt veel goed. De foto’s van Jan van der Arend brachten de sfeer zelfs een beetje naar Frankrijk. Het was alsof Capelle heel even bij ons aan de campingtafel aanschoof.
En misschien is dat precies waar Open Monumentendag uiteindelijk over gaat.
Niet alleen over oude gebouwen, historische kamers, gemalen, schepen of schilderijen. Het gaat over het verhaal dat achter die dingen zit. Over wie er woonde, werkte, liefhad, ruziede, bouwde, creëerde en soms waarschijnlijk ook behoorlijk heeft lopen prutsen.
Erfgoed vertelt ons wie we waren. Kunst en cultuur laten zien wie we zijn. En misschien helpen ze ons ook een beetje bepalen wie we willen worden.
Dus volgend jaar ga ik het anders doen. Dan kijk ik eerst naar de kalender. Dan naar de culturele agenda. En pas daarna naar de bouleagenda.
Althans… dat is het voornemen. Want een journalist moet natuurlijk wel geloofwaardig blijven. En bovendien: het volgende Krasse Knarren Boulestoernooi schijnt alweer in de maak te zijn.
Een mens kan zijn monumentale status tenslotte niet zomaar op het spel zetten.
