
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Pieters’ Daglicht over kinderen die niet in een draaiboek passen
Sommige berichten lees je en dan denk je: Nou ja… Je leest nog een keer. Nou ja… Je schenkt koffie in. En dan denk je: dit verzin je toch niet?
Een Australische vrouw is bevallen van een tweeling. Een jongen en een meisje. Alleen… ze zijn geen familie van elkaar.
Jawel. Een tweeling zonder gezamenlijke genetische geschiedenis. Dat is ongeveer alsof je twee fietsen bestelt, ze bij dezelfde fietsenmaker laat bezorgen en vervolgens ontdekt dat de ene een Gazelle is en de andere een opblaasboot.
Maar goed. Even terug naar het begin.
De vrouw van 27 had zich belangeloos als draagmoeder beschikbaar gesteld voor een stel dat zelf geen kind kon krijgen. Via IVF werd een embryo geplaatst. Alles volgens plan. Wensouders blij. Draagmoeder behulpzaam. Medische wetenschap op standje kijk ons eens geweldig zijn.
En toen kwam er een klein detail tussendoor. De draagmoeder bleek óók op natuurlijke wijze zwanger te zijn geraakt. Van haar partner.
Parallelle zwangerschap. Ik vind dat een prachtig woord voor iets waarvan je vroeger gewoon zei: oeps.
Het advies was kennelijk geweest om rond het begin van de zwangerschap geen onbeschermde seks te hebben. Dat advies was blijkbaar blijven liggen tussen de gebruiksaanwijzing van de magnetron en de folder over bekkenbodemoefeningen.
En daar waren dus twee embryo’s die niets met elkaar te maken hadden, maar wel samen in dezelfde buik aan het groeien waren.
De ene voor de wensouders. De andere voor de biologische ouders. En toen werden ze geboren. Een jongen. Een meisje.
Een tweeling volgens de medische werkelijkheid. Geen tweeling volgens de genetica. En daar begon het juridische circus.
Want de wet had bedacht dat tweelingen bij draagmoederschap niet zomaar uit elkaar gehaald mogen worden. Logisch ook. Een tweeling heeft vaak een bijzondere band. Alleen was hier sprake van een situatie die zo uitzonderlijk was dat zelfs de wet even met de ogen stond te knipperen.
De rechter moest uiteindelijk bepalen of deze kinderen bij hun eigen biologische ouders mochten opgroeien.
De rechter vond van wel. En de vier volwassenen spraken af contact te blijven houden. Mooi. Menselijk. En hopelijk verstandig. Maar ergens bleef bij mij één vraag hangen.
Hebben we het eigenlijk nog wel over de kinderen? Niet over de wensouders. Niet over de draagmoeder. Niet over de biologische ouders. Niet over IVF. Niet over wetgeving. Niet over contracten. Maar over die twee kinderen.
Want voordat zij onderdeel werden van een medisch traject, een juridische constructie of een familiepuzzel waar zelfs Jan van Haasteren van zou zeggen: doe mij maar een eenvoudiger plaatje, waren het gewoon kinderen.
Kinderen die straks opgroeien met een verhaal dat zelfs een volwassene nauwelijks kan uitleggen. “Wie is je tweelingbroer?” “Nou, technisch gezien…” Daar krijg je als kind toch spontaan hoofdpijn van?
Ik ben helemaal niet tegen draagmoederschap. En ik begrijp heel goed dat mensen diep verlangen naar een kind en soms bereid zijn daar ongelooflijk veel voor te doen. Maar juist daarom moeten we oppassen.
Want als volwassenen heel graag iets willen, ligt het gevaar op de loer dat het kind langzaam verandert van mens met belangen in onderdeel van een oplossing.
En een kind is geen oplossing. Een kind is ook geen eindproduct van een geslaagd fertiliteitstraject. Geen juridisch dossier. Geen eigendomsdiscussie. Geen logistiek probleem. En al helemaal geen voetnoot onder een vonnis.
Het mooiste zinnetje uit het verhaal vond ik daarom misschien wel dat de rechter benadrukte dat er geen enkele suggestie was dat het zesde kind niet geliefd en welkom zou zijn.
Gelukkig.
Dat zou toch helemaal het toppunt zijn. “Gefeliciteerd met uw baby.” “Dank u. Is er ook garantie?” Nee.
Liefde laat zich niet juridisch vastleggen. Maar verantwoordelijkheid wel.
En misschien is dat precies waar we steeds opnieuw naar moeten kijken wanneer volwassenen ingewikkelde constructies rond kinderen bouwen: Wat betekent dit voor het kind? Niet morgen.Niet bij de geboorte. Maar over vijf, tien, vijftien en twintig jaar.
Want een kind kan niet vooraf meepraten over het contract.
Kan niet tekenen. Kan geen advocaat meenemen. Kan niet zeggen: “Ik wil graag eerst even de kleine lettertjes lezen.” Het enige wat een kind kan doen, is geboren worden. En daarna hopen wij volwassenen dat we verstandig genoeg zijn geweest.
Dus misschien moeten we bij al onze medische, juridische en technische mogelijkheden één ouderwetse vraag bovenaan blijven zetten: Is dit ook in het belang van het kind?
En als we daar niet onmiddellijk een helder antwoord op hebben? Dan misschien maar even niet doen.
Dat zou pas echt vrij veilig zijn.
