
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er komt een moment in het leven van ieder grootouderpaar waarop de kleinkinderen niet meer vanzelfsprekend binnen komen wandelen.
Ooit stonden ze om half acht ’s morgens naast je bed met de mededeling dat ze wakker waren. Niet omdat ze slecht geslapen hadden, maar omdat ze vonden dat jij nu ook wakker moest zijn. Later veranderde dat. Eerst in uitslapen tot negen uur. Toen tot elf uur. En uiteindelijk in een soort winterslaap waarbij je als grootouder alleen nog bewijs van leven krijgt via WhatsApp, een duimpje omhoog of een Snapchat waarvan je na drie pogingen nog steeds niet begrijpt wat je eigenlijk hebt gezien.
De puberteit. Een wonderlijke levensfase waarin een mens enerzijds vindt dat hij volwassen is en anderzijds geen idee heeft waar zijn sokken gebleven zijn.
Voor grootouders is het een bijzondere periode. De kleinkinderen worden zelfstandiger, vrienden worden belangrijker en de grootouder verhuist langzaam van de rol van oppas naar die van gesprekspartner. Of, in sommige gevallen, technisch helpdeskmedewerker.
‘Opa, hoe werkt dit?’
En vijf minuten later zit opa met een leesbril, twee telefoons en een handleiding van 74 pagina’s te kijken naar iets waarvan hij niet weet of het een spelcomputer, een afstandsbediening of een apparaat voor het lanceren van satellieten is.
Maar juist daar zit een prachtige kans.
Want de band met een puber onderhoud je niet door hem voortdurend te vragen: ‘Hoe was het op school?’
Dat is ongeveer hetzelfde als aan een goudvis vragen hoe zijn werkdag was. Je krijgt: ‘Goed.’ ‘Nog iets gebeurd?’ ‘Nee.’
‘Leuke dag gehad?’ ‘Mwah.’
Einde gesprek.
Het wordt anders als je naast elkaar iets doet. Een wandeling. Een fietstocht. Samen koken. De auto wassen. Een kast in elkaar zetten waarvan de handleiding vermoedelijk door een vijand van de mensheid is geschreven.
Want als je samen bezig bent, hoeft niemand elkaar voortdurend aan te kijken. En dat praat makkelijker.
Plotseling komt er iets.
Over school. Over vrienden. Over een docent die volgens de puber ‘echt totaal gestoord’ is. Over een stage. Over muziek. Over een meisje. Of een jongen. Of een persoon die volgens opa vroeger gewoon ‘een vriendje’ heette, maar inmiddels blijkbaar onder minstens vier verschillende digitale categorieën valt.
En dan is het vooral zaak om niet onmiddellijk met een oplossing te komen. Dat is voor grootouders overigens een forse uitdaging.
Want grootouders beschikken over een schat aan levenservaring. Ze hebben huwelijken overleefd, kinderen grootgebracht, hypotheken afbetaald, televisies zonder afstandsbediening bediend en ooit een encyclopedie aangeschaft. Maar soms is het verstandig die encyclopedie even dicht te laten.
Een puber vraagt niet altijd om advies. Soms vraagt hij alleen om iemand die luistert. En soms om iemand die zegt: ‘Dat snap ik.’
Dat kan wonderen doen.
Net als oprechte belangstelling voor de wereld van de kleinkinderen. Vraag eens wat ze spelen. Welke muziek ze luisteren. Waarom ze dat ene filmpje hilarisch vinden. Laat ze opa leren gamen. Laat oma uitleggen waarom TikTok volgens haar volslagen onzin is — en vervolgens vijf minuten later vragen hoe het algoritme eigenlijk werkt.
Daar ontstaat verbinding.
En misschien wel het mooiste voorbeeld is die appeltaart bij een onvoldoende. Geen straf. Geen preek. Geen ‘zie je wel’. Gewoon een taart. Omdat een onvoldoende niet het einde van de wereld is, maar wel een uitstekend excuus om samen aan tafel te zitten.
Misschien is dat uiteindelijk wel waar grootouderschap in de puberteit over gaat: niet proberen de puber terug te krijgen naar het kind dat hij was, maar nieuwsgierig blijven naar de mens die hij aan het worden is.
Want kinderen groeien uit je armen. Maar hopelijk nooit helemaal uit je hart. En als daar af en toe een appeltaart bij komt kijken, is dat misschien wel het smakelijkste bewijs dat liefde soms heel eenvoudig kan zijn.
Een beetje tijd. Een beetje aandacht. Een flinke scheut geduld.
En vooral: de telefoon even weg. Tenzij de puber opa natuurlijk net gaat leren gamen. Dan moet opa onmiddellijk klaarzitten. De toekomst wacht namelijk niet.
En opa heeft zojuist een online potje verloren van zijn twaalfjarige kleindochter. Met 17-2.
‘Maar opa,’ zegt ze, ‘je moet gewoon even beter opletten.’
Precies. Dat geldt misschien niet alleen voor het gamen.
