Daar heb je vrienden voor

Er zijn van die liedjes die je niet gewoon hoort. Die overkomen je. Ze staan ergens op een playlist, komen onverwacht uit de radio, of worden door een streamingdienst opgedrongen op een moment waarop je eigenlijk helemaal geen behoefte hebt aan Carly Simon, muziek of überhaupt aan de mensheid.

En dan gebeurt het. De eerste noten klinken. En Pieter Pottenkijker knapt op. Niet een beetje. Nee hoor. Pieter ondergaat dan ongeveer hetzelfde als een kamerplant die na drie weken vakantie eindelijk weer water krijgt.

Het nummer in kwestie? “You’ve Got a Friend.” Van Carly Simon. Een lied dat voor Pieter inmiddels ongeveer dezelfde functie heeft als paracetamol, een goed glas wijn en Adri die zegt: “Kom maar hier.” Het verschil is alleen dat Pieter bij paracetamol stil blijft. Bij wijn wordt hij hooguit iets filosofischer. Maar bij Carly Simon gaat hij zingen.

En dat is een ervaring. Voor iedereen.

Pieter heeft namelijk zo zijn momenten.

Soms zit het even niet mee. Dan is er gedoe. Een bericht dat verkeerd valt. Een dag waarop alles tegenzit. Een hoofd dat overuren draait terwijl het lichaam daar helemaal niet om gevraagd heeft.

En soms is Pieter gewoon boos. Of verdrietig. Of allebei. Dat laatste is overigens een bijzonder vermoeiende combinatie. Boos zijn kost energie. Verdrietig zijn kost energie.

Boos én verdrietig zijn is ongeveer alsof je een dieselauto probeert te laten rijden op Red Bull.

Op zo’n moment kan Pieter twee dingen doen. Hij kan gaan nadenken. Dat is meestal geen goed idee. Of hij kan “You’ve Got a Friend” opzetten.Dat is meestal een veel beter idee.

Want ergens tussen de eerste regels en het refrein gebeurt er iets merkwaardigs. De boosheid zakt een verdieping. Het verdriet doet zijn jas aan. De zorgen kijken elkaar aan en besluiten voorlopig even buiten te wachten.

En Pieter? Die begint mee te zingen.

Nu moet u weten dat Pieter niet zingt zoals Carly Simon. Dat zou ook wel erg veel gevraagd zijn.

Pieter zingt zoals Pieter. Met overtuiging. Met gevoel. Met inzet. En vooral met een volume waarvan de buren vermoedelijk denken dat er een evacuatieoefening aan de gang is. Zonder geluidsdemping.

Dat is belangrijk. Want Pieter gelooft niet in half werk. Als een lied bedoeld is om iemand moed in te spreken, dan moet je daar als zanger natuurlijk volledig achter staan. Dus gaat de volumeknop omhoog. En zingt Pieter mee alsof Carly Simon persoonlijk in de woonkamer staat en ieder moment kan zeggen: Goed zo, Pottenkijker. Jij begrijpt het.”

Dat laatste is natuurlijk niet gebeurd. Maar Pieter wacht er nog steeds op.

En eigenlijk is dat wat hem zo raakt in dit lied. Het is geen ingewikkeld filosofisch betoog.

Geen managementmodel. Geen beleidsnota van 86 pagina’s. Geen ingewikkeld schema met pijlen, cirkels en werkgroepen die elkaar moeten gaan versterken om vervolgens gezamenlijk tot de conclusie te komen dat er nog een vervolgoverleg nodig is.

Nee. Het lied zegt in essentie iets heel eenvoudigs: “Als het even niet gaat, hoef je het niet alleen te doen.” Er is iemand die je naam kent. Iemand bij wie je mag aankloppen. Iemand die niet eerst vraagt wat je dossiernummer is, welke indicatie je hebt en of je probleem wel binnen het juiste financieringskader valt. Iemand die gewoon zegt: ‘Ik kom eraan.’

Kijk. Daar kan Pieter wat mee. Want mensen kunnen soms behoorlijk ingewikkeld zijn

Het mooie aan het lied is bovendien dat het niet doet alsof de wereld altijd gezellig is. Integendeel. Er wordt ook gezongen over mensen die koud kunnen zijn. Over mensen die je laten vallen. Over mensen die je pijn kunnen doen.

Dat klinkt misschien zwaar voor een liedje dat Pieter gebruikt als muzikaal antidepressivum.

Maar juist daarin zit voor hem de kracht. Want vriendschap betekent niet dat er nooit iets misgaat. Vriendschap betekent dat je, wanneer er iets misgaat, niet onmiddellijk uit elkaars leven verdwijnt.

Dat iemand blijft. Ook als je even niet de leukste versie van jezelf bent. Ook als je humeur zich gedraagt als een onweersbui boven de Noordzee. Ook als je een keer zegt: “Laat me maar even.” En die ander vervolgens denkt: “Prima. Maar ik blijf wel in de buurt.”

Dat is vriendschap. Niet het oplossen van alles. Wel het ‘er zijn’.

Dat is misschien wel de grootste kracht van het nummer. Het maakt geen onderscheid tussen seizoenen. Je hoeft niet eerst weer vrolijk te zijn voordat iemand er voor je mag zijn.

Je hoeft niet eerst orde op zaken te hebben gesteld. Je hoeft niet eerst je leven op de rails te hebben. Je mag gewoon bellen. En iemand komt.

Dat klinkt bijna ouderwets. En misschien is het dat ook. We leven immers in een tijd waarin iedereen bereikbaar is, maar waarin het soms verrassend moeilijk is om iemand écht te bereiken.

We hebben WhatsApp. Mail. Teams. Signal. Instagram. Facebook. LinkedIn. En waarschijnlijk nog zeven apps waarvan Pieter het bestaan niet kent en ook graag zo wil houden.

Maar uiteindelijk blijft de belangrijkste verbinding misschien gewoon: “Ik ben er.”

Pieter heeft inmiddels ontdekt dat muziek een wonderlijk soort gereedschap is. Je kunt een probleem niet altijd oplossen. Maar je kunt wel de manier veranderen waarop je ernaar kijkt.

Een goed lied kan een deur openzetten waar je met nadenken niet meer doorheen kwam. En een goed refrein kan soms meer doen dan een heleboel verstandige adviezen. Zeker als je het zelf meezingt.

Want zodra Pieter begint, gebeurt er iets bijzonders. Hij zingt eerst een beetje voorzichtig.

Dan wat harder. Dan volledig. En uiteindelijk staat hij ergens tussen woonkamer, keuken en gang een soort persoonlijke wereldtournee te geven. Adri hoeft dan alleen nog maar te hopen dat de tour niet wordt verlengd.

“Pieter,” zegt ze soms. “Ja?” “Je hoeft niet zó hard.” “Maar ik moet het voelen.” “De buren voelen het ook.” “Mooi. Dan hebben zij ook een vriend.” En daarmee is de cirkel weer rond.

Misschien is dat uiteindelijk waarom dit lied Pieter telkens weer vrolijk maakt. Omdat het hem eraan herinnert dat een mens niet gemaakt is om alles alleen te dragen. Dat verdriet lichter wordt wanneer iemand het even met je vasthoudt. Dat boosheid minder scherp wordt wanneer iemand niet terug boos wordt. Dat een donkere dag niet meteen een donkere toekomst betekent. En dat je soms helemaal geen oplossing nodig hebt.

Soms heb je gewoon iemand nodig. Iemand die naast je zit. Een hand op je schouder. Een kop koffie. Een beetje geduld. En desnoods Carly Simon op de achtergrond. Hoewel Pieter persoonlijk voorstander is van Carly Simon op de voorgrond. Met de volumeknop behoorlijk naar rechts.

Want als het even tegenzit, doet Pieter tegenwoordig niet meer zo moeilijk. Dan zet hij zijn muzikale reddingsboei aan. En zingt. Hard. Vals? Dat is subjectief. Met overtuiging? Absoluut.

En ergens tussen de coupletten en het refrein begint zijn gezicht alweer te veranderen. De frons verdwijnt. De schouders zakken. De wereld wordt weer iets minder zwaar.

En Pieter denkt: “Verdraaid. Ik heb inderdaad een vriend.”

En misschien is dat wel een van de mooiste dingen die een mens kan weten. Niet dat alles goed gaat. Niet dat iedereen aardig is. Niet dat het leven zich altijd netjes aan het draaiboek houdt. Maar dat er, ergens tussen winter, lente, zomer en herfst, iemand is die zegt: “Bel maar.”

En als Pieter dat hoort, weet hij eigenlijk maar één ding zeker: de volgende keer dat hij even niet lekker in zijn vel zit, zet hij Carly Simon gewoon weer aan. En dan zingt hij. Zonder geluidsdemping. Want sommige boodschappen moet je nu eenmaal niet fluisteren.

“You’ve got a friend.” En als Pieter het zingt, weet de hele straat het.

Geef een reactie