
Over dozen, spijkers, zomers en herinneringen die zomaar weer naar binnen wandelen
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er zijn dingen waarvan je als volwassene denkt: ach, wat stelt het voor? Een doos. Een paar planken. Een hamer. Een stuk touw. En een kind met een gezicht dat eruitziet alsof het zojuist persoonlijk tot burgemeester van de nieuwe hut is benoemd.
Maar soms is een doos helemaal geen doos. Soms is een doos een paleis. Een bunker. Een restaurant. Een ruimteschip. Een uitkijktoren. Of gewoon een hut waarvan de constructie door volwassenen onmiddellijk zou worden afgekeurd wegens strijdigheid met de Arbowet, het Bouwbesluit en vermoedelijk ook de zwaartekracht.
Pieter moest daar afgelopen week weer eens aan denken.
Hij luisterde naar Open Huis op Radio 5. Astrid de Jong presenteerde het programma en had een beller aan de lijn uit Wormer. Die vertelde enthousiast over het jaarlijkse huttendorp dat daar wordt gebouwd. Met dozen.
En toen gebeurde er iets moois. Je hoorde het bijna gebeuren.
Klik.
Een klein deurtje in het geheugen van Astrid ging open. En daar stond ineens weer dat meisje uit Wormerveer. Aan de overkant van Wormer. Op weg naar de huttenbouw. Terug naar de zomer.
Terug naar dozen. Terug naar die wonderlijke wereld waarin een kartonnen doos niet bedoeld was om oud papier in te verzamelen, maar om er een huis van te maken.
Pieter vond het hartverwarmende radio. Want je hoorde niet alleen iemand vertellen over een activiteit voor kinderen. Je hoorde een herinnering wakker worden. En misschien is dat wel precies wat we soms onderschatten.
We noemen het tegenwoordig al snel een activiteit. Een evenement. Een programma. Een vakantievoorziening. Een huttenbouwproject. Maar een kind noemt het waarschijnlijk gewoon: “Ik ga hutten bouwen!” En daar zit een wereld van verschil tussen.
In Wormer is de huttenbouw tijdens de TufTuf-vakantieweek al decennialang een geliefde zomerse traditie. Kinderen van zeven tot en met twaalf jaar bouwen drie middagen lang op het evenemententerrein aan hun eigen droomhutten.
Met dozen. Met hout. Met zagen. Met hamers. Met hulp. En waarschijnlijk met minstens één kind dat op enig moment ontdekt dat een spijker ook dwars door zijn eigen plank heen kan. Dat laatste noemen we dan maar praktijkonderwijs.
Maandag en dinsdag wordt er gebouwd van één tot vijf uur. Woensdag wordt er nog even doorgewerkt en rond drie uur komen de burgemeester en de wijkagent de hutten keuren.
Ik stel me daar altijd iets bijzonders bij voor. De burgemeester komt aanlopen. De wijkagent kijkt streng. Een kind staat trots naast een constructie die bij windkracht drie vermoedelijk zelfstandig naar België vertrekt.
“En wat is dit?” “Mijn slaapkamer.” “En waar is de deur?” “Die is er nog niet.” “En het raam?”
“Dat komt morgen.” “Maar het is woensdag.”
“Ja.”
Kijk. Dat is dus creativiteit. Volwassenen zouden eerst een projectplan maken. Kinderen beginnen gewoon. En misschien is dat precies waarom zulke huttenbouwdagen zo waardevol zijn.
Kinderen bouwen niet alleen een hut. Ze bouwen samen. Ze moeten overleggen. Ze ontdekken dat een plank niet vanzelf recht blijft liggen. Dat een vriend soms beter kan timmeren. Dat een ander veel beter kan zagen. Dat je soms moet wachten. Dat je soms moet helpen. Dat je soms iets opnieuw moet doen. En dat het uiteindelijk helemaal niet erg is als de hut een beetje scheef staat. Sterker nog: een beetje scheef is vaak juist veel leuker.
Wij volwassenen zijn nogal dol geworden op recht. Rechte lijnen. Strakke plannen. Perfecte resultaten. Doelstellingen. KPI’s. Evaluaties.
Kinderen zetten ondertussen een kartonnen deur scheef in een houten wand en roepen: “KIJK! HIJ STAAT!” En eerlijk gezegd hebben ze dan misschien wel een punt.
Want wat blijft er later over? Niet alleen de hut.
Die verdwijnt. Het hout wordt afgebroken. De dozen worden oud papier. De spijkers gaan ergens in een bak. Het evenemententerrein wordt weer gewoon een evenemententerrein. Maar in het hoofd van een kind kan zo’n hut tientallen jaren blijven staan.
Dat bewees Astrid de Jong op de radio. Eén telefoontje uit Wormer. Eén woord. Huttenbouw. En plotseling stond daar weer een meisje uit Wormerveer.
Geen presentatrice. Geen volwassene. Geen stem achter een microfoon. Maar gewoon een kind. Met misschien wel lijm aan haar vingers, houtkrullen aan haar knieën en de overtuiging dat de hut die middag het mooiste bouwwerk van de wereld was.
Dat is de kracht van herinneringen. Ze vragen geen toestemming. Ze wachten jarenlang ergens achter een deurtje. En dan kan één geluid, één geur, één liedje, één zin of één kartonnen doos genoeg zijn om ze weer tevoorschijn te halen.
Misschien moeten we daarom wat zuiniger zijn met het woord “maar”. “Het is maar huttenbouw.” Nee. Het is een plek waar kinderen herinneringen maken.
“Het zijn maar dozen.” Nee. Het zijn toekomstige geheugensteentjes. “Het is maar een paar middagen.” Nee. Het kunnen de middagen zijn waar iemand veertig jaar later nog met een glimlach aan terugdenkt.
En misschien is dát wel het mooiste bouwwerk dat je kunt maken. Niet van hout. Niet van dozen. Maar van herinneringen.
Want sommige hutten worden afgebroken. Andere blijven gewoon staan. In je hoofd. En daar hebben ze geen bouwvergunning voor nodig.
