
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er zijn van die momenten waarop je als inwoner denkt: ach, wat is het leven toch mooi geregeld in Nederland. Totdat iemand een paar dranghekken op de Bermweg wil zetten en je ineens € 8.600 verder bent. Voor dat geld verwacht je op z’n minst dat de weg zichzelf afsluit, een kop koffie serveert en vriendelijk vraagt of u misschien een omleiding wenst.
Welkom in de wonderlijke wereld van de gemeentelijke evenementencultuur, waar een springkussen nog net geen vergunning nodig heeft van de Europese Commissie, maar een buurtmarkt wel een klein bedrijfsplan, drie veiligheidsregio’s en een halve HBO-opleiding risicomanagement vereist.
Neem de Schenkelmarkt. Een prachtig initiatief. Mensen die elkaar ontmoeten, kinderen met suikerspinnen, ondernemers die hun waar uitstallen en ergens een accordeon die nét te hard staat. Kortom: precies het soort kneuterige gezelligheid waar beleidsnota’s lyrisch over worden.
Maar dan komt de Bermweg.
De Bermweg, ooit gewoon een weg. Nu een financieel fenomeen. Een soort gemeentelijke tolpoort waar je niet met muntjes, maar met vrijwilligersmoed betaalt. Want wie denkt dat je “even een weg afsluit”, heeft duidelijk nog nooit kennisgemaakt met de heilige drie-eenheid van hedendaagse risicobeheersing: verkeersplannen, gecertificeerde afzetmaterialen en de mysterieuze externe partij die altijd precies duur genoeg is om een lichte existentiële crisis te veroorzaken.
“Veiligheid staat voorop,” zeggen we dan plechtig.
En dat is natuurlijk ook zo. Niemand wil dat oma Gerda tijdens het kopen van een tweedehands broodrooster wordt aangereden door een nietsvermoedende automobilist die denkt: goh, wat is het hier druk vandaag.
Maar ergens, heel diep in de gemeentelijke ziel, is veiligheid langzaam veranderd van een nobel streven naar een soort allesomvattende religie. Eentje waarbij elke denkbare calamiteit vooraf moet worden uitgesloten, dichtgetimmerd en verzekerd, liefst met een Excelbestand van 27 tabbladen.
Het resultaat? Een buurtfeest organiseren voelt tegenwoordig als het lanceren van een middelgrote satelliet.
En laten we eerlijk zijn: wij, inwoners, spelen hier zelf ook een hoofdrol in. Want zodra er iets misgaat – een paaltje verkeerd, een verkeersregelaar die even naar links keek in plaats van naar rechts – staan we collectief op de digitale barricades. “Schande!” roepen we dan. “Waar was de gemeente?”
De gemeente, beste mensen, zat op dat moment waarschijnlijk achter een bureau nog een extra bijlage toe te voegen aan uw vergunningsaanvraag.
Dit is het grote, ongemakkelijke spanningsveld waarin we ons bevinden. We willen spontane gezelligheid, maar zonder risico. We willen minder regels, maar maximale veiligheid. We willen lage kosten, maar wel dat alles professioneel geregeld is. Het liefst door iemand anders. Voor weinig.
Het is een beetje alsof je in een restaurant zit en zegt: “Ik wil een vijfgangenmenu, biologisch, lokaal, met aandacht bereid, maar ik betaal liever voor een tosti.”
En dan verbaasd zijn dat de kok even moeilijk kijkt.
Ondertussen verdwijnen her en der festivals, buurtfeesten en markten. Niet omdat mensen geen zin meer hebben, maar omdat het organiseren ervan voelt als een parttime baan met financiële zelfkastijding als bonus.
En dat is misschien wel het echte verlies. Niet die € 8.600. Maar het langzaam verdwijnen van plekken waar mensen elkaar nog gewoon tegenkomen zonder agenda, zonder systeem, zonder beleidskader.
De ironie wil namelijk dat we miljoenen investeren in sociale cohesie, terwijl we tegelijkertijd de spontane vormen ervan administratief uitkleden.
Misschien is het tijd voor een klein beetje bestuurlijke lef. Niet door veiligheid los te laten, maar door opnieuw te definiëren wat proportioneel is. Door te erkennen dat een buurtmarkt geen dancefestival is. En dat vertrouwen soms goedkoper is dan controle – en verrassend vaak net zo effectief.
En misschien, heel misschien, moeten we als inwoners ook iets eerlijker zijn. Want als we echt minder regels willen, moeten we ook durven leven met iets meer onzekerheid.
Zelfs op de Bermweg.
