De weggeefkast die blijkbaar te gul was

Er zijn van die momenten waarop je denkt: Nederland, je bent een wonderlijk land.

Neem nou de weggeefkast van Mariëlle Muit in Krimpen aan de Lek. Geen paleis, geen wolkenkrabber, geen kerncentrale. Gewoon een kast. Eentje waar blikken soep, pakken rijst, tandpasta en kinderkleding liggen. Een kast waar mensen iets neerzetten als ze wat over hebben en iets meenemen als de maand nét iets langer duurt dan het salaris.

Een kast die eigenlijk zegt: “Hier, buur. Je hoeft je niet te schamen.” 

Dat is misschien wel het gevaarlijkste wat je tegenwoordig kunt doen. Want na bijna vier jaar zonder noemenswaardige overlast, na duizenden kleine gebaren van medemenselijkheid, na een vuurwerkaanslag waarbij de kast letterlijk de lucht in vloog en het dorp massaal opstond om een nieuwe te bouwen… is nu de conclusie: de kast moet weg.

Ik stel me de vergadering voor. “Collega’s, we hebben een probleem.” “Drugslab?” “Nee.” “Illegale afvaldump?” “Nee.” “Ondermijning?” “Ook niet.” “Wat dan?” “Een kast met pindakaas.”

Stilte.

“Dat klinkt ernstig.”

Ergens moet een dossier liggen van twaalf centimeter dik. Met foto’s. Plattegronden. Mogelijk zelfs luchtfoto’s waarop een blik bruine bonen verdacht dicht tegen de erfgrens ligt. Ondertussen denkt iemand die onder bewind staat slechts één ding: “Zou er vandaag nog luiers liggen?”

Dat is precies het verschil tussen de systeemwereld en de leefwereld. De één ziet een object. De ander ziet een maaltijd. De één ziet een overtreding. De ander ziet waardigheid.

En alsof dat nog niet genoeg ironie bevat, moet ook de boomhut verdwijnen. Een boomhut! Het bouwwerk dat wereldwijd verantwoordelijk is voor ongeveer nul maatschappelijke ontwrichtingen. Kinderen hebben er decennialang geheime clubs opgericht, piraten gespeeld en plannen gesmeed om spruitjes voorgoed af te schaffen.

Nu wordt hij weggegeven aan een gezin dat zich anders geen speeltoestel kan veroorloven. Dat is misschien wel het mooiste aan dit hele verhaal. Zelfs wanneer regels winnen, probeert de menselijkheid tóch nog een achterdeurtje te vinden.

Begrijp me goed. Regels zijn belangrijk. Zonder regels wordt het verkeer een botsautobaan en bouwt de buurman volgende week een uitkijktoren van vijf verdiepingen voor zijn barbecue.

Maar regels zijn een middel. Geen doel. Soms vraagt rechtvaardigheid iets anders dan een meetlint. Soms is gezond verstand waardevoller dan een bestemmingsplan. En soms verdient een kast die honderden gezinnen heeft geholpen niet een handhavingsbrief, maar een bos bloemen.

Misschien moeten gemeenten naast de afdeling Vergunningen ook een afdeling Gezond Verstand openen. Met als eerste vraag bij iedere melding: “Wordt iemand hier eigenlijk beter van als we ingrijpen?”

Als het antwoord nee is, drinken we eerst samen een kop koffie. Bij voorkeur uit een mok die gewoon uit een weggeefkast komt. Want uiteindelijk zijn niet de mooiste gemeenten degene met de strakste regels. Maar die waar mensen elkaar nog durven helpen.

En laat dát nu net iets zijn waarvoor geen vergunning nodig zou moeten zijn.

Geef een reactie