Mijn eerste grote liefde dobberde op zee

Er zijn mensen die beweren dat je je eerste liefde nooit vergeet.

Ze hebben gelijk.

Alleen woonde de mijne niet om de hoek, zat ze niet bij mij in de klas en droeg ze geen paardenstaart. Mijn eerste grote liefde dobberde ergens voor de kust van Scheveningen.

Ze heette Radio Veronica.

Ik was nog een jochie toen ze mijn leven binnenvoer. Niet via de voordeur, maar via een krakende middengolf, vol gekraak, gefluit, gepiep en af en toe een stem die klonk alsof hij vanaf de bodem van de Noordzee werd uitgezonden. En misschien was dat ook wel een beetje zo.

Thuis werd de radio behandeld alsof het een heiligdom was. Vader draaide aan de knop alsof hij een kluis opende. Millimeter voor millimeter. Te ver naar links en je hoorde Luxemburg. Te ver naar rechts en een Russische zender die vermoedelijk de aardappeloogst besprak. Maar precies ertussen…

“…hier is Radio Veronica…”

Dat voelde alsof de zon ineens doorbrak.

Wij woonden niet bepaald naast Scheveningen. Veronica ontvangen was een sport. De antenne werd verlengd met koperdraad, wasknijpers, een oude kleerhanger, een stuk elektriciteitsdraad waarvan niemand meer wist waar het ooit voor bedoeld was en – als de verhalen waar zijn – zelfs de springveer uit moeders oude matras.

Het was technisch volstrekt onverantwoord. Maar muzikaal briljant.

En dan die jingles… “Veronica… blijft bij je…” Die zaten sneller in je hoofd dan de tafels van vermenigvuldiging. Sterker nog: ik ken ze nu, ruim vijftig jaar later, nog steeds beter dan de tafel van zeven.

Veronica was geen radio. Veronica was vrijheid.

Terwijl Hilversum ons netjes vertelde wat goed voor ons was, draaide Veronica gewoon de muziek die wij wilden horen. Zonder toestemming. Zonder stropdas. Zonder commissie die eerst drie vergaderingen hield over de vraag of een beatplaat de Nederlandse jeugd moreel zou ontwrichten. Ze draaiden hem gewoon.

En wat gebeurde er? De jeugd ging dansen. De wereld verging niet. Sterker nog: hij werd een stuk leuker.

Ik zie het nog voor me. Een transistorradio op tafel. Een glaasje prik. De Top 40. Pen en papier erbij om op te schrijven welke plaat op nummer één stond. Alsof ik persoonlijk verantwoordelijk was voor de nationale hitgeschiedenis.

Als de ontvangst wegviel, liep je met dat radiootje door de kamer alsof je een wichelroedeloper was.

“Niet bewegen!” riep iemand. Iedereen bevroor. Want op precies die ene plek tussen de boekenkast en de ficus klonk ineens weer: “…op vijfhonderdachtendertig…”

Niemand durfde nog adem te halen.

Ik vermoed dat complete Nederlandse gezinnen jarenlang scheef hebben gezeten omdat vader precies in de ideale ontvangstpositie op de bank moest blijven.

En toen kwam die storm van 1973. De Norderney sloeg los van haar ankers en strandde op het strand van Scheveningen. Voor heel Nederland was het nieuws. Voor mij voelde het alsof mijn verkering in de sloot was gereden.

Gelukkig kwam ze terug. Nog even. Tot die zwarte dag. 31 augustus 1974. Achttien uur precies. Het afscheid.

Ik wist toen nog niet dat een radiozender pijn kon doen. Maar toen de muziek verstomde en de stilte over de Noordzee viel, voelde het alsof iemand het licht uitdeed. Niet alleen op zee.

Ook een beetje in mij.

Natuurlijk kwam er later nieuwe radio. FM. Stereo. Cassettebandjes. Cd’s. Spotify. Tienduizenden zenders. Miljoenen nummers. Algoritmes die denken te weten wat ik mooi vind.

Maar geen enkel algoritme kent dat gevoel van vroeger. Dat wachten. Dat gekraak. Dat zoeken. Dat wonderlijke moment waarop uit een oceaan van ruis ineens muziek verscheen.

Misschien is dat wel het verschil tussen toen en nu. Vroeger moest je moeite doen om iets moois te vinden. En juist daardoor werd het zoveel meer waard.

Radio Veronica was veel meer dan een zeezender. Ze bewees dat je met een oud schip, een paar eigenwijze ondernemers, een handvol tweedehands platen van het Waterlooplein en een flinke dosis lef een heel land kon laten dromen.

Ze gaf een generatie haar eigen geluid. En misschien is dat wel de mooiste les.

Vrijheid begint soms met iemand die het aandurft de knop nét een beetje verder open te draaien.

Mijn eerste liefde? Die dobbert nog steeds ergens rond. Niet meer op de Noordzee. Maar veilig afgemeerd in mijn herinneringen. En eerlijk gezegd… Daar heeft ze nog altijd de beste ontvangst.

Geef een reactie