De internationale afvaltoerist

Pieters’ Daglicht over Denkdingen 

Er zijn mensen die naar Frankrijk rijden voor een stokbrood. Er zijn mensen die naar België rijden voor goedkope sigaretten. En er zijn mensen die de grens oversteken voor… een vuilniszak.

Welkom in de wonderlijke wereld van het afvaltoerisme.

Het klinkt bijna romantisch. Alsof mensen met een caravan vol bananenschillen richting de Côte d’Azur vertrekken. Maar nee. Het gaat om iets veel prozaïscher. Een blauwe auto. Kort broekje. Achterklep open. Vijf vuilniszakken eruit. Klep dicht. Gas erop. Alsof ze zojuist een bos bloemen hadden bezorgd.

Pieter zag het met eigen ogen. De dame keek nog even links. Nog even rechts. Geen sirenes. Geen helikopters. Geen arrestatieteam. Dus hup… vijf zakken de wijkcontainer in. En weg was ze. Terug naar Nieuwerkerk, alsof er geen vuilniszak aan de lucht was.

Bijzonder. Want afval heeft blijkbaar een paspoort gekregen.

Het deed Pieter terugdenken aan zijn wethouderstijd. Jawel, houder van de wet. Dat klinkt indrukwekkender dan het salaris destijds deed vermoeden.

Dat was nog vóór het millennium. Mensen hadden toen nog een TomTom van papier en een mobiele telefoon woog ongeveer evenveel als een wasmachine.

Ook toen al bestond het afvaltoerisme. Pieter trok destijds aan de bel bij het gemeentebestuur van Nieuwerkerk aan den IJssel.

Dat hielp niet. Dus bedacht hij een diplomatieke actie. Rond Sinterklaas stuurde hij een tractor met aanhanger richting het gemeentehuis van Nieuwerkerk. Niet gevuld met huisvuil. Nee. Met pepernoten. Een complete berg. Voor de deur gekieperd.

Een ludieke actie, noemden sommigen. Een suikerstortplaats, vonden anderen. Pieter noemde het een vriendelijke herinnering dat sommige zaken beter samen opgelost kunnen worden dan over de gemeentegrens heen geschoven.

Bijna dertig jaar later blijkt de boodschap ongeveer even goed te zijn verteerd als een pepernoot uit 1997. Nog steeds rijden auto’s af en aan. Het is bijna een safari geworden. Je hoeft alleen maar bij een container te gaan zitten. Verrekijker mee. Thermoskan koffie.En turven maar.

“Ah… een Nieuwerkerkse vuilnisgazelle.” “Kijk… daar komt de zeldzame Kortebroekcontainerduif.””Pas op… daar zien we de Vijfzakige Achterklepkangoeroe.”

Het is fascinerend.De achterklep zwaait open met de souplesse van een concertvleugel.De vuilniszakken verdwijnen met olympische precisie.En voor je “restafval” kunt zeggen, zijn ze alweer onderweg. Waarschijnlijk met een voldaan gevoel. Want ze hebben toch mooi zeven euro vijftig bespaard.

Daar staat tegenover dat de bewoners van de ontvangende gemeente extra kosten maken.

Containers zitten sneller vol. Meeuwen organiseren complete buffetavonden. Vuilnis waait door de straat alsof Moeder Natuur confetti heeft besteld. En de rekening? Die verdwijnt niet. Die verhuist alleen. Net als het afval.

Dat is misschien wel het wonderlijkste van deze hele geschiedenis. We bedenken ingewikkelde systemen om mensen te laten betalen voor afval. En vervolgens zijn we verbaasd dat mensen een routeplanner openen. De mens is immers een creatief wezen. Zet ergens een financieel voordeel neer en er ontstaat vanzelf een verkeersstroom.

Misschien moeten we het niet alleen hebben over afvaltoerisme. Maar over systeemtoerisme.

Want uiteindelijk reageren mensen vaak precies zoals systemen hen uitnodigen te reageren. Dat maakt verkeerd gedrag niet goed. Integendeel.

Want samenleven betekent soms ook dat je iets doet wat niemand controleert. Je gooit je afval weg waar het hoort. Niet omdat het moet. Maar omdat je buurman niet jouw vuilnisman is.

Misschien is dat wel de grootste afvalscheiding die we nodig hebben. Niet tussen plastic en papier. Maar tussen eigenbelang en gezamenlijk belang.

En voor wie zich toch geroepen voelt om met vijf vuilniszakken een grens over te steken… Neem dan tenminste ook een zak pepernoten mee. Dat ruimt nét iets gezelliger op.

Geef een reactie