De opstand van de rivierkreeften

Pieters’ Daglicht over Denkdingen

Vorig jaar gebeurde het.

Ik liep nietsvermoedend naar mijn garage, sleutels in de hand, hoofd vol grootse plannen zoals het opruimen van de garage en andere leugens die mensen zichzelf vertellen.

Daar stond hij. Een rivierkreeft. Niet in een sloot. Niet aan de waterkant. Niet in een natuurdocumentaire van de BBC.

Nee. Voor mijn garagedeur. Hij stond daar met de zelfverzekerdheid van een wijkagent die net een fout geparkeerde auto heeft ontdekt.

Ik bleef staan. Hij bleef staan. Het was duidelijk wie hier de confrontatie had gezocht. Ik gaf hem een knikje. Hij niet terug. Dat had mij toen al moeten waarschuwen. Want inmiddels weet ik dat dit geen verdwaald exemplaar was.

Dit was een verkenner. Een voorhoede. Een soort kreeftachtige Marco Polo die alvast kwam kijken of Capelle aan den IJssel rijp was voor overname. Sindsdien zie ik ze overal.

Onlangs zag ik er eentje oversteken vanaf de overbuurman.

Gewoon midden op straat. Alsof hij op weg was naar een afspraak bij de tandarts. 

Een paar dagen later zat er eentje in onze voortuin. En eerder deze week trof ik er één aan in mijn garage. Mijn garage! Dat is niet eens een aantrekkelijke garage. Zelfs mijn spullen willen er niet zijn. Maar de rivierkreeft blijkbaar wel.

Later diezelfde dag stak Nacho, onze nieuwsgierige Beagle, zijn neus tussen wat planten. Je kent dat. Zo’n hondensnuffel die meestal eindigt met een verdwaalde slak, een tennisbal of een ondefinieerbaar stukje natuur. Maar nee. Daar kwam rivierkreeft nummer zoveel vandaan.

Ik begin inmiddels te vermoeden dat de planten niet van mij zijn, maar van hen.

En alsof het universum nog een laatste grap wilde maken, stond er tijdens een avondwandeling langs de Ringvaart opnieuw eentje op ons te wachten. Gewoon langs het pad. Alsof hij dienst had. “Goedenavond meneer. Paspoortcontrole.”

Ik weet niet hoe het met u zit, maar ik begin mij zorgen te maken. Niet hysterisch. Nog niet. Maar wel een beetje. Want ondertussen lijken wij Nederlanders opmerkelijk ontspannen onder deze stille invasie.

Als er drie wolven worden gespot, verschijnen er direct twintig talkshows, dertig deskundigen en vier provinciale noodvergaderingen. Maar duizenden rivierkreeften die langzaam het land overnemen? Daar halen we onze schouders over op.

Misschien komt het doordat ze klein zijn. Misschien doordat ze geen tanden laten zien. Of misschien omdat niemand een actief geheugen heeft van een Hollywoodfilm waarin de mensheid wordt vernietigd door schaaldieren. Hoewel ik daar na dit jaar niet meer zo zeker van ben.

Want laten we eerlijk zijn. Deze beesten zijn best indrukwekkend. Ze eten waterplanten op. Ze woelen de bodem om. Ze verjagen andere soorten. Ze graven gangen in oevers. En sommige deskundigen maken zich zelfs zorgen over schade aan dijken en waterkeringen. Dat is nogal een cv voor een dier dat eruitziet als een wandelende garnalencocktail.

Het wrange is dat onze eigen Europese rivierkreeft bijna verdwenen is. Die oorspronkelijke bewoner is langzaam verdrongen door een leger Amerikaanse neven en nichten dat hier ooit terechtkwam en besloot nooit meer weg te gaan.

Dat klinkt eigenlijk verdacht bekend. Mensen doen precies hetzelfde op vakantie. “Wat een prachtig land.” En twintig jaar later zit er een Nederlandse campingwinkel.

Toch zit er onder alle humor een serieuze vraag. Hoe vaak zien we veranderingen pas als ze overal zijn? Niet alleen in de natuur. Ook in buurten. In dorpen. In organisaties. In de zorg.

In de samenleving.

Vaak begint het met één signaal. Eén rivierkreeft voor de garagedeur. Eén klein teken dat iets aan het veranderen is.

En omdat het nog geen groot probleem lijkt, lopen we verder.

Totdat er ineens eentje in de voortuin zit. En in de garage.

En langs de Ringvaart. En we ons afvragen wanneer dit eigenlijk begonnen is.

Misschien is dat wel de les van de rivierkreeft. Dat grote veranderingen zelden met tromgeroffel binnenkomen. Ze wandelen gewoon rustig je straat in. Scharen omhoog. Alsof ze er altijd al woonden.

Overigens had mijn lief een praktische oplossing. “Waarom verzamelen we ze niet gewoon voor kreeftensoep?” Dat vond ik aanvankelijk een tamelijk drastische maatregel. Maar inmiddels denk ik dat zij strategischer naar de situatie kijkt dan ik.

Want terwijl beleidsmakers vergaderen, onderzoekers monitoren, waterschappen rapporteren en deskundigen analyseren, heeft zij het probleem al teruggebracht tot een recept.

En heel eerlijk? Als ik morgen weer een rivierkreeft voor mijn garage zie staan, dan weet ik niet meer zeker wie van ons tweeën uiteindelijk bovenaan de voedselketen eindigt. Maar ik vermoed dat hij zich daar inmiddels ook zorgen over maakt.

Geef een reactie