De laatste cowboy van de leesportefeuille

Pieters’’ Daglicht over Denkdingen

Er zijn van die gesprekken die volstrekt onschuldig beginnen.

Zo begon het op een warme vakantiedag ergens tussen een stokbrood, een glas rosé en een campingstoel die al drie keer gerepareerd was met tie-wraps en goede bedoelingen.

“Las jij vroeger eigenlijk veel?”

Een eenvoudige vraag. Maar sommige vragen zijn als een vergeten luik in een oude zoldervloer. Voor je het weet kukel je twintig jaar terug in de tijd. En zo kwam de leesportefeuille ter sprake.

Voor de jongere lezers: een leesportefeuille was een wonderlijk fenomeen uit een tijd waarin internet nog niet bestond, Netflix niet eens een gedachte was en men voor ontspanning daadwerkelijk een boek opensloeg.

Een map vol tijdschriften en boekjes die van gezin naar gezin reisde als een literaire estafette. En daar zaten ze tussen. Mijn helden.

Colt 45. Jerry Cotton. En bovenal: Hollister.

Ach, Hollister. De man die sneller schoot dan zijn schaduw, knapper was dan een gemiddelde filmster en meer vrouwen ontmoette dan een campingbeheerder in het hoogseizoen.

Elke week struinde ik boekwinkels, rommelmarkten en tweedehandszaken af op zoek naar nieuwe exemplaren. Ik was een literaire goudzoeker. Geen stoffige western zonder dat ik er mijn neus instak. Geen markt zonder dat ik dozen vol vergeelde pockets doorwoelde alsof ergens tussen de oude Libelles en afgedankte kruiswoordraadsels een verloren meesterwerk verborgen lag.

En eerlijk is eerlijk. Die boekjes waren geweldig.

Althans, dat vonden wij toen. De held was altijd stoer. De slechterik altijd gemeen. En de dames… Nou ja. Loop Laten we zeggen dat de schrijvers een tamelijk optimistisch beeld hadden van de wederzijdse aantrekkingskracht tussen revolverhelden en vrouwen.

Een Hollister-verhaal verliep meestal volgens een vast patroon. Pagina 3: schietpartij. Pagina 17: kroeggevecht. Pagina 34: mysterieuze schoonheid. Pagina 48: opnieuw schietpartij.

Pagina 63: vurige romance. Pagina 64: einde.

De man had een druk leven.

Tegenwoordig zou zo’n cowboy waarschijnlijk eerst een online agenda moeten raadplegen. En een toestemmingsformulier laten ondertekenen.

Maar dat terzijde.

Wat mij tijdens dat vakantiegesprek vooral opviel, was hoe sterk die boekjes verbonden zijn met herinneringen. Niet omdat ze literair zo briljant waren. Laten we eerlijk blijven. Shakespeare lag niet wakker van de concurrentie. Maar omdat ze symbool stonden voor iets groters.

Verwondering. Nieuwsgierigheid. Het verlangen om even ergens anders te zijn. Een jongen uit een gewone straat kon ineens door Arizona rijden. Bandieten achtervolgen. Geheime complotten oplossen. Of een bloedmooie saloondame redden uit de klauwen van een schurk met een indrukwekkende snor.

Lezen was reizen zonder benzine. Een vakantie zonder caravan. Een avontuur zonder muggen. En misschien missen we daar tegenwoordig soms iets van. Want tegenwoordig scrollen we.

We swipen. We klikken. We consumeren verhalen alsof het borrelnootjes zijn.

Drie seconden aandacht. Vier seconden verontwaardiging. Vijf seconden kattenfilmpje.

Terwijl een boek je dwingt om stil te zitten. Om je eigen fantasie aan het werk te zetten. Om zelf de prairie in te kleuren. Zelf de held te bedenken. Zelf verliefd te worden op de mysterieuze vrouw in hoofdstuk zeven.

Misschien was dat wel de grootste magie van die oude pulpboekjes. Niet de revolvers. Niet de achtervolgingen. Niet de romantiek. Maar het feit dat ze een deur openden naar een wereld die groter was dan je eigen achtertuin.

En soms denk ik dat iedere lezer een beetje cowboy blijft. Op zoek naar nieuwe verhalen.

Nieuwe avonturen. Nieuwe horizonten. Alleen is de prairie inmiddels vervangen door een e-reader. En het paard door een leesbril.

Maar diep van binnen galoppeert die jongen van vroeger nog steeds door het Wilde Westen. Met een Hollister in zijn achterzak. En een hoofd vol dromen.

Geef een reactie