
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er zijn van die momenten waarop je als voormalig schooluitvaller ineens rechtop gaat zitten. Niet omdat iemand “stilte!” roept – daar was ik vroeger immuun voor – maar omdat een verhaal je bij je kraag grijpt en zegt: “Hé Pieter, opletten jij.” En geloof me, dat gebeurt niet vaak. Mijn schoolcarrière was namelijk minder een rechte lijn en meer een soort creatieve ontsnappingsroute.
Ik vond niks aan school. Niks. Noppes. Nul komma nul. Stilzitten voelde als een straf, en luisteren naar iemand die zei dat dit “later belangrijk zou zijn” klonk voor mij als een dreigement. Later? Ik had al moeite met morgen. Laat staan later.
En toen hoorde ik over Johannes.
Twaalf jaar. Officieel leerling. Onofficieel: alleskunner, probleemoplosser, koffiekoning en fulltime held op gympen. Een jongen die ooit dacht dat school een soort gevangenis was zonder tralies, maar mét tafels in groepjes. Tot er een meester kwam die iets revolutionairs deed – hou je vast – hij keek.
Niet vluchtig, niet met zo’n blik van “waar gaat dit heen met jou, jongen”, maar écht. Hij zag geen probleem, geen stoorzender, geen wandelende reden voor een telefoontje naar huis. Hij zag een talent met benen. En een lichte neiging om niet stil te zitten – maar laten we eerlijk zijn, dat is meestal juist een goed teken.
Die meester heet Jelmer. Onthoud die naam. Er zouden er meer van moeten zijn. Veel meer. Liefst per straat één. Of twee. Gewoon, voor de zekerheid.
Want wat deed Jelmer? Hij zei niet: “Zitten en opletten.” Hij zei, in feite: “Kom, ga maar iets dóen.” Kopietjes maken. Stoelen repareren. Even het plein aanvegen. Kleine klusjes, zou je denken. Maar ondertussen gebeurde er iets groots. Johannes veranderde van “die jongen die lastig is” in “meneer Johannes”. Met sleutels. Met verantwoordelijkheid. Met vertrouwen.
En laat dat nou precies zijn wat mij vroeger ontbrak. Niet de lesstof – die overleef je wel. Maar iemand die zegt: “Volgens mij kun jij iets. Laat maar zien dan.” Ik had waarschijnlijk ook stoelen gerepareerd. Of koffie gezet. Of per ongeluk de halve school opnieuw ingericht – oké, dat laatste is niet uitgesloten. Maar in elk geval had ik me nuttig gevoeld. Gezien. En dat is geen bijzaak, dat is de hoofdmaaltijd.
Het prachtige – en tegelijk een tikje tragische- aan dit verhaal is dat het eindigt. Niet omdat Johannes klaar is met groeien, maar omdat het systeem zegt: “Groep 8? Doorstromen maar.” Dag basisschool. Dag sleutels. Dag rol waarin hij ineens glansde alsof iemand het licht had aangedaan.
En ergens wil je dan roepen: ho, wacht even. Wie zorgt er straks voor de school? Maar belangrijker: wie zorgt er straks voor Johannes?
Dit boek is geen sprookje. Het is geen “en toen kwam alles goed en iedereen klapte beleefd”. Het is een ode aan wat er kan gebeuren als één iemand besluit om anders te kijken. Om niet te duwen waar het vastloopt, maar een andere deur open te zetten. En ja, dat klinkt bijna verdacht simpel. Maar simpel is niet hetzelfde als makkelijk – vraag maar aan elke meester Jelmer die tegen de stroom in zwemt.
Dus lees dit als een verhaal over een jongen. Over een meester. Over een school die even precies deed wat een school zou moeten doen: iemand laten groeien op de plek waar hij wél tot leven komt.
En als je onderweg denkt: “Verdorie, waar was mijn Jelmer?” – dan ben je niet de enige. Ik zit hier naast je, een beetje te knikken.
Met koffie. Door Johannes gezet, in een betere wereld.
