
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Wie langs het gemeentehuis aan de Rivierweg fietst, moet tegenwoordig goed kijken. Niet naar de stoeptegels, niet naar de geparkeerde dienstfietsen, maar omhoog – naar de vlag. Daar wapperen nog altijd de vertrouwde Capelse vissen. Alleen… ze lijken net uit een andere typografische vijver te komen.
Op het eerste gezicht is er niets aan de hand. De vissen zwemmen, zoals sinds 1980, onverstoorbaar hun rondjes. Ze hebben crisissen, coalitiewisselingen en beleidsnota’s overleefd. Maar nu is er iets met de letters gebeurd. Een oplettende Capellenaar mompelt tegen zijn buurman: “Volgens mij is het font moderner.” Waarop de buurman vraagt: “Is dat erg?” En belangrijker: “Wat kost dat eigenlijk, zo’n beetje moderner doen?”
In vergaderzalen ver weg van de Rivierweg worden daar serieus dikke rapporten over geschreven. Dan heet het geen ‘ander lettertype’, maar een ‘strategische brand refresh die de digitale transitie van de organisatie reflecteert’. Er worden moodboards bekeken, persona’s bedacht en communicatielijnen in schema’s gezet. De vissen blijven, gelukkig. Maar de wereld om hen heen moet nu vooral ‘klaar voor digitaal gebruik’ zijn: goed zichtbaar in een socialmedia‑avatar, herkenbaar in een nieuwsbrief header, leesbaar in een PowerPoint die drie keer te laat verstuurd wordt.
Ondertussen vraagt de gemiddelde inwoner zich vooral af of het loket op tijd open is, of de melding buitenruimte wordt opgepakt, en of de omleiding rond het winkelcentrum ooit nog ophoudt. Als je dan vertelt dat een huisstijlupdate al snel tienduizenden euro’s kan kosten – afhankelijk van bureau, strategie en alle nieuwe templates – krijg je een blik die ergens tussen ongeloof en milde wanhoop in hangt. “Maar de vissen zijn toch hetzelfde?”
En daar, precies daar, wordt het interessant. Want achter dat nieuwe jasje zit wel degelijk een serieuze vraag: hoe vertel je als overheid aan je inwoners wie je bent, waar je voor staat en hoe je bereikbaar wilt zijn? Een logo dat beter werkt op kleine schermpjes helpt. Een opschoning van de huisstijl voorkomt een wildgroei aan Word‑sjablonen en zelfgefabriceerde flyers. En een vlag hijsen met burgemeester en gemeentesecretaris is een aardig symbolisch moment, al was het maar om te laten zien: “We proberen mee te bewegen met de tijd.”
Maar een Daglicht over Denkdingen zou geen Daglicht zijn als we niet ook even onder de vissen keken, bij de factuur. Het risico van dit soort subtiele vernieuwingen is namelijk dat het gesprek blijft steken bij de buitenkant. Dan praten we over letters in plaats van over luisteren. Over pixels in plaats van over aanwezigheid in de wijk. Over de vraag of de vlag wel opvalt, in plaats van de vraag of inwoners zich gezien en gehoord voelen.
Misschien is dat de denkoefening die zo’n wapperende vlag ons gratis biedt. Stel dat we elke euro die in het nieuwe jasje gaat, minstens één keer hardop koppelen aan een verbetering voor de Capellenaar: heldere brieven zonder jargon, een website waar je niet verdwaalt, een medewerker die terugbelt als hij dat belooft. Dan wordt het geen discussie over “mag dat wel, zo’n duur lettertype?”, maar over “hoeveel merk je daar zelf van, als je een vraag aan de gemeente hebt?”
De vissen zelf liggen er niet wakker van. Die zwemmen rustig verder, door decennia beleid en budgetten heen. De kunst voor ons, denkende mensen langs de Rivierweg, is om bij elke nieuwe vlag niet alleen naar het logo te kijken, maar vooral naar de koers. Want een gemeente die werkelijk eigentijds wil zijn, begint niet bij de vormgeving van de brief, maar bij de bereidheid om de inhoud met haar inwoners te schrijven.
Of, in de geest van Pieter Pottenkijker: een vrolijk lettertype is leuk, maar een vrolijke burger aan de balie is beter. Durven we het aan om voortaan elk nieuw jasje te meten aan dat ene simpele criterium: wordt het leven van de Capellenaar er merkbaar menselijker van?
