
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er was een tijd – en ik zeg het met een zekere plechtigheid die je normaal alleen hoort bij het openen van een pot augurken – dat de wereld nog overzichtelijk was. Niet groot, niet ingewikkeld, maar precies passend tussen de voordeur van ons huis in Angeren en het kermisplein dat zich daar, alsof het speciaal voor mij was neergelegd, jaarlijks ontvouwde.
Ik was een jochie. Een klein mannetje met grote ogen en een nog grotere honger naar avontuur – en naar kaneelstokken, maar daar kom ik zo op.
De kermis kwam niet naar Angeren. Nee. De kermis was Angeren. Hij stond pontificaal voor ons huis, alsof de exploitanten hadden gedacht: “We zetten het hier neer, die jongen wordt later vast wethouder of zo.”
En wat voor kermis het was! Geen hysterisch staal dat piepte alsof het uit elkaar wilde vallen, maar degelijke romantiek. Een cakewalk waar je nog écht kon winnen (of verliezen, maar dat werd thuis strategisch verzwegen), schommels die je eigenhandig moest afremmen met een houten blok — wat feitelijk neerkwam op een cursus risicomanagement op zesjarige leeftijd – en een schiettent waar je voor het eerst ontdekte dat mikken en raken twee totaal verschillende disciplines zijn.
En dan die draaimolen…Geen VR-bril, geen augmented reality, geen digitale toeters. Gewoon een paard dat je aankeek met een blik van: “Hou je vast, jongen, we doen alsof we vliegen.”
Maar laten we eerlijk zijn. Mijn ware liefde stond niet te draaien, te schommelen of te spoken. Mijn ware liefde lag uitgestald.
De snoepkraam. Kaneelstokken. Lang, plakkerig en met een geur die zelfs nu nog ergens in mijn geheugen rondzweeft als een zoete herinnering aan eenvoud. Je had er geen algoritme voor nodig. Geen app. Alleen een paar munten en de overtuiging dat geluk soms gewoon eetbaar is.
Jaren later – en geloof me, er zijn er ongemerkt nogal wat voorbijgegaan – stond ik niet meer met een plakkerige hand aan een kraam, maar met een bestuurlijke verantwoordelijkheid op mijn schouders in Capelle.
Wethouder. Verantwoordelijk voor de kermis. Je zou denken dat je dan automatisch gratis in de botsauto’s mag. Dat viel tegen.
Maar wat een tijd was het. Mensen als Wim van der Bijl en Fred van Ginneken – mannen die de kermis niet organiseerden, maar droegen – zorgden ervoor dat het meer was dan een verzameling attracties. Het was een gebeurtenis. Een plek waar mensen elkaar tegenkwamen, waar muziek klonk en waar zelfs een optreden van Marco Borsato niet als overkill voelde, maar als vanzelfsprekend.
De kermis was nog steeds van ons. Van iedereen. Een soort openlucht huiskamer met iets te veel suiker en net genoeg chaos.
En nu?
Nu sta ik er wel eens. Aan de rand van de Capelse Koningskermis. Die overigens weer draait alsof er nooit iets veranderd is – en tegelijkertijd alles.
Ik zie carrousels die meer op centrifuges lijken. Achtbanen die je relatie met de zwaartekracht definitief verstoren. Gyroscopen die je in drie dimensies tegelijk laten twijfelen aan je levenskeuzes. Vliegtorens, bungeejumps, raceauto’s – het is sneller, hoger, harder. En ergens… ook een beetje stiller.
Niet letterlijk natuurlijk – mijn trommelvliezen kunnen daar een boek over schrijven – maar in de ziel van het geheel. Het is minder een familiediner geworden en meer een buffet waar iedereen haast heeft en niemand precies weet waar hij nou eigenlijk zin in had.
Begrijp me goed: de lol is er nog. Het plezier ook. Kinderen lachen nog steeds zoals ik dat ooit deed, en ergens loopt vast een jochie rond met een kaneelstok en een toekomst vol verhalen. Maar toch.
Toch mis ik iets. Misschien is het de eenvoud. Misschien het feit dat je vroeger nog zélf moest remmen. Of misschien – en dat is een ongemakkelijke gedachte – ben ik gewoon degene die veranderd is.
Dus daar sta ik. Met een kaneelstok in mijn hand, want sommige tradities geef je niet op. Ik kijk naar de lichtflitsen, de snelheid, de duizelingwekkende ambitie van staal en techniek. En ik glimlach. Omdat ik weet dat de kermis niet verdwenen is. Hij is alleen… een beetje harder gaan praten.
En misschien is het aan ons om af en toe weer even te luisteren naar wat er onder al dat lawaai zit: Een jongetje.
Een plein. Een houten rem. En een geluk dat verrassend eenvoudig was.
