Dank u, dank u, dank u!

Er zijn van die woorden die je moeder je al inprente voordat je überhaupt weet hoe je veters moet strikken.  

“Wat zeg je dan?”  

“Dank u.”  

“Luid en duidelijk, jongeman.”  

En daar ergens, tussen verkruimelde koekjes en een glas ranja, is het begonnen: mijn fascinatie met dankbaarheid. Niet de Netflix-variant met gemediteerde ochtendroutines, maar de ouderwetse, krakerige, Veronica‑op‑zee‑versie.

Herinnert u zich deze nog, luisteraars?

Ik had twee lp’s met de titel “Dank U!”. Dat alleen al is Freudiaans materiaal.

De Engelstalige Nederbeat‑versie: grijsgedraaid. Niet figuurlijk, maar letterlijk. De naald kende elke groef beter dan ik mijn eigen buren.  The Cats, The Shoes, Sandy Coast, Ekseption, Shocking Blue, Unit Gloria, Rob Hoeke, The Motions… en dan dat gevoel alsof de hele wereld uit een mengsel van nicotine, zeezout en hoop bestond.

“Don’t You Leave,” zong Tee‑Set, terwijl ik als puber nog niet eens wist wíe er zou kunnen vertrekken. Maar ze zongen het, en ik geloofde ze.  Dank u, Tee‑Set, dat je me leerde dat je ergens intens verdrietig over kunt zijn, nog voordat je snapt wáár je verdrietig over bent.

The Cats – “Without Your Love”. Ik verstond de helft niet, maar ik wist: dit gaat over een groot gemis. Waarschijnlijk een meisje. Of een sigaret. Of de zee.  

The Shoes – “Na‑Na‑Na”: de meest eerlijke tekst ooit geschreven. Geen ingewikkelde metaforen, gewoon Na‑Na‑Na.  Als beleidsnota’s zo helder waren, hadden we geen herindelingsgolf nodig maar een koortje.

Sandy Coast – “Capitol Punishment”: ik dacht jarenlang dat het over de gemeenteraad ging.  Ekseption – “Air”: toen wist ik nog niet dat ik later in vergaderingen ook vaak “lucht” zou horen in plaats van inhoud.  Shocking Blue – “Long And Lonesome Road”: een perfecte samenvatting van elk verandertraject.  Unit Gloria – “The Last Seven Days”: alsof iemand de weekplanning van een overbelaste wethouder op muziek had gezet. Rob Hoeke – “Margio”: ik wist niet wie Margio was, maar stel je een beleidsadviseur voor die wél mag doen wat nodig is.  The Motions – “Wasted Words”: het lijflied van elke commissie die meer rapporten dan resultaten oplevert.

Dank u, Veronica, dat jullie jaren geleden al de hele bestuurscultuur samenvatten in één lp.

En dan was er nog die andere “Dank U!”‑plaat. De Nederlandstalige variant. Met Heintje, Zangeres Zonder Naam, Corry en de Rekels. Meer polder, minder beat.  

Waar de Engelstalige lp mij leerde hoe verlangen klinkt, leerde de Nederlandstalige versie me hoe de keuken ruikt als er op zondag suddervlees opstaat en iemand aan tafel zachtjes zingt.

Heintje die dankbaar is voor zijn moeder. De Zangeres Zonder Naam die dankbaar is dat het allemaal ellende is, maar dat ze er tenminste over mág zingen. Corry en de Rekels die dankbaar zijn dat er altijd nog een dorp is om in terug te keren, al is het maar in het refrein.

Dank u, Nederland, dat u zelfs uw smartlap in lp‑vorm giet en er dan een goed doel aan koppelt.

Die “Dank U!”‑platen waren geen neutrale muziekdragers.  

Het waren morele geheugensteuntjes. “Hier, luister maar, maar ondertussen: er is een Nierstichting.” Geen pop‑up, geen pushbericht, geen gesponsorde timeline. Gewoon: Je wilt Golden Earring? Prima. Maar dan steun je meteen de medemens.  


Ik stel me voor hoe dat er nu uit zou zien: “Luister deze playlist, en voor elke stream gaat er 0,0000003 cent naar een goed doel.”  Daar kun je toch niet serieus “dank u” tegen zeggen?  

Dank u, jaren zeventig, dat geven toen nog meer was dan een marketingstrategie.

En dan nu het gênante deel. Ik was er heilig van overtuigd dat die lp uit 1972 kwam. Twee zelfs! Een Engelstalige Nederbeat en een Nederlandstalige variant, allebei 1972.  

Mijn geheugen had er een prachtig verhaal van gemaakt: 1972, pubertijd, golven, zeezender, platen, vrijheid. De werkelijkheid: de Engelstalige Dank U! blijkt uit 1970 te stammen. Die andere compilatie ergens in dezelfde buurt.  

Mijn hersenpan had de feiten vriendelijk bijgesteld, zodat ze beter pasten bij het gevoel. En eerlijk? Ik neem het ‘m niet eens kwalijk.

Dank u, feilbare herinnering, dat u alles net een beetje mooier maakt dan het was.

We strooien tegenwoordig met dankbaarheid alsof het confetti is.

  • “Dank voor je bericht, ik kom er later op terug” (lees: misschien, ooit, waarschijnlijk nooit). 
  • “Dank voor je input” (lees: die schuiven we straks behendig van tafel). 
  • “Dank voor je betrokkenheid” (lees: blijf vooral roepen, wij gaan ondertussen gewoon ons eigen plan doorzetten).

Misschien moeten we weer terug naar lp‑dankbaarheid.  

Die doet drie dingen tegelijk:

1. Ze duurt langer dan 3 seconden.  

2. Ze is fysiek: je pakt iets vast, je legt het op.  

3. Ze is wederkerig: jij koopt de plaat, een ander krijgt hulp.

Dank u, oude platenhoezen, dat jullie meer doen dan stof vangen. Jullie herinneren ons eraan dat echte dankbaarheid altijd iemand anders vooruithelpt.

En dan nu, beste lezer, de clou. Misschien is het tijd voor een nieuwe “Dank U!”‑lp. Niet op vinyl, maar in gedrag. Stel je het eens voor:

– Track 1: “Ik luister echt naar je voorstel (Extended Mix)”  

– Track 2: “Ik schuif je niet weg in de rondvraag (Policy Edit)”  

– Track 3: “Ik doe wat ik zeg (Live versie, zeldzaam)”  

– Track 4: “Ik geef je de credits (Featuring: Iedereen)”  

En ergens op kant B een instrumentaal nummer:  “Een stilte waarin niemand wordt onderbroken.” Dat zou pas Nederbeat 2.0 zijn.

Dank u, dat u tot hier gelezen hebt. Dank u, dat u uw eigen platenhoes van herinneringen even heeft opengeslagen. En dank u, dat u misschien – heel misschien – na dit stukje iemand belt, appt of aankijkt en zegt: “Serieus: dank je. Ik meende het.”

Wie weet, draait er dan ergens ver weg, boven een grijze Noordzee, heel even weer een verzonken zendschip mee op de maat.

Geef een reactie