
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Sommige berichten zijn geen nieuws, maar kant-en-klare parabels die per ongeluk in de actualiteitenrubriek zijn beland. Zo ook het bericht over klanten die in een antiekwinkel in East Durham, New York, een slapende uil aantroffen tussen de spullen, waarna milieuagenten het dier weer hebben vrijgelaten in een bosrijk gebied.
Er zijn van die dagen waarop het nieuws zichzelf schrijft. Je hoeft er alleen koffie bij te schenken. “Slapende uil gevonden in antiekwinkel.” En ik dacht: ja, natuurlijk. Waar anders? De uil – symbool van wijsheid – heeft het eindelijk begrepen: als de wereld zo’n rommelmarkt is geworden, kun je beter ergens tussen de porseleinverzameling een dutje doen.
Ik stel het me levendig voor. Twee klanten schuifelen door de winkel, speuren naar iets “met karakter”. Ze fluisteren bewonderend bij een vergeelde globe uit 1892 en een stoffige lampenkap die al drie eigenaars overleefd heeft. En dan… opeens… tussen twee vazen van twijfelachtig nepmarmer: twee ogen. Niet geschilderd, niet van aardewerk, maar echt. De wijsheid zélf, midden in een uitverkoop.
De verkoper, vermoedelijk een man met een bril aan een kettinkje en een eindeloos geduld, zegt iets in de trant van: “Die uil hoort er niet bij, mevrouw. Dat is natuur, geen meubel.” De klanten knikken, half opgelucht dat ze tóch geen impulsieve aankoop hebben gedaan. Een echte uil, dat is natuurlijk lastig combineren met het interieur.
Ik weet niet wat ik mooier vind: de absurditeit van het tafereel of het onbedoelde commentaar op onze tijd. We zijn collectief zo druk bezig met verzamelen – spullen, likes, argumenten, herinneringen, diploma’s — dat de natuur zich genoodzaakt ziet om ook maar even stil te zitten. Letterlijk in de vitrine. Onopgemerkt.
De oostelijke schreeuwuil schreeuwde niet. Hij sliep. Als een verzetsdaad. Alsof hij wilde zeggen: “Jullie brullen allemaal, ik zal zwijgen.” Een vorm van stille oppositie tegen de overproductie van mening. Terwijl wij ons de vingers blauw typen aan meningen, columns, reacties en draadjes, gaat deze uil horizontaal. Of nou ja, verticaal op een plank, maar innerlijk volledig afgehaakt.
Het mooiste is misschien nog dat hij werd aangezien voor “extreem levensecht”. Dat is de categorie waar wij tegenwoordig in willen vallen: levensecht. Niet per se levend, niet per se echt, maar levensecht. Alsof je net langs de rand van het bestaan schampt, zonder het ongemak van echt geraakt worden. Deze uil deed niet mee aan dat spel. Hij was gewoon. Zonder filter, zonder label, zonder prijskaartje.
Even later komt de milieudienst binnen. Agenten die normaliter ganzen uit bedrijventerreinen begeleiden en bevers van dijken proberen af te praten, mogen nu een slapende uil van een plank tillen. Heel voorzichtig, want stel je voor dat hij schrikt. De winkel valt stil. Dit is geen gewone handeling meer, dit is een liturgisch moment. De processie van de porseleinen potten maakt plaats voor de processie van de kartonnen transportdoos.
Buiten wordt de doos geopend. De uil kijkt, knippert, denkt vermoedelijk iets als: “O ja, bomen, dat was het.” Hij vliegt naar een boom, zoals het in de berichten zo keurig staat, en de agenten noteren dat hij “in goede gezondheid” lijkt. Bureaucratie sluit alles af met een vinkje, zelfs de terugkeer van wijsheid in het wild.
En wij? Wij scrollen verder. Naar het volgende bericht. Volgende verontwaardiging, volgende aanbieding, volgende cursus “meer rust in je hoofd in 7 stappen”. De uil heeft het intussen in één stap gedaan: wegwezen. Terug de nacht in, waar niemand hem vraagt om levensecht te zijn.
Misschien is dat het wel, de nieuwe zen: even uil zijn. Tussen oude spullen gaan zitten, de ogen halfgesloten, af en toe een veer verliezen, en wachten tot iemand je eindelijk ziet. Niet als item, niet als content, maar als levend wezen dat er gewoon is.
En als er dan iemand roept: “Kijk, wat een levensechte uil!”, dan heel even je ogen openen, zacht knipperen, en weer verder slapen. Want soms is de meest radicale daad in een oververhitte wereld niet nóg iets zeggen, maar ‘niets’.
