
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er zijn van die momenten waarop ik denk: we hebben in dit land alles al gehad. De gulden. De strippenkaart. De Hyves-krabbel. Maar nee. We hadden nog géén erfgoedlijst voor muziek. Tot nu.
Want op de onovertroffen zender 192TV is zij daar ineens: De Erfgoedlijst. Een hitlijst met oude muziek die nieuw is omdat ze oud is, maar weer actueel omdat TikTok haar heeft herontdekt terwijl een deodorantmerk haar onder een slow motion oksel heeft gemonteerd.
Ik moest even gaan zitten. Niet vanwege mijn leeftijd. Maar vanwege de grandeur. Erfgoed. Voor een singletje.
We hebben in Nederland een Erfgoedlijst voor molens. Voor UNESCO-waardige grachten. Voor tradities waarbij mensen in klederdracht achter een koe aanlopen. En nu dus voor “You’re The One That I Want”.
Ik zie het al voor me. Een ambtenaar in Den Haag: “Is dit nummer voldoende cultuurhistorisch van waarde?” “Ja, voorzitter. Het stond in een commercial voor trapliften.”
Dat is namelijk het concept. Oude platen die opnieuw actueel zijn. Omdat ze opduiken in een serie, film, commercial of omdat een influencer met een broccoli-kapsel er een dansje op heeft gedaan.
En wie buigen zich over deze monumentale taak? Geen stagiair met een playlist. Nee.
De grootheden. De patriarchen van de platenspeler. De mannen die wéten hoe vinyl ruikt. Lex Harding. Rob Stenders. Ad Bouman. Bert van Breda.
Ik stel me voor hoe ze bijeenzitten. Niet rond een kampvuur. Maar rond een draaitafel. “Is ABBA deze week voldoende erfgoed?” “Alleen als er een serie over scheidingen draait.”
“Dan stijgen ze.” Het is prachtig. Uit nood geboren. De aanleiding is bijna poëtisch.
De historische Top 40 verdween omdat de overeenkomst met de Stichting Nederlandse Top 40 afliep. En toen gebeurde wat altijd gebeurt als iets ophoudt te bestaan.
We maakten er iets nóg groters van. Dat is typisch Nederlands. De brug is ingestort? Dan maken we er een fietsbrug van met zonnepanelen. De Top 40 is weg? Dan maken we een lijst met alléén maar nummers die iedereen leuk vindt.
“Het is een geweldige lijst,” zegt Lex. En als Lex het zegt, dan geloof je het. Hij stond immers aan de wieg van de Nederlandse Top 40. Dat is alsof de architect van de Dom zegt: “Deze schuur wordt echt fantastisch.”
De jongeren snappen het niet. Er zit ook iets aandoenlijks in. De Top 40 van nu is voor jongeren. Die luisteren niet meer naar radio. Die kijken niet naar televisie. Dus maken we een televisie-hitlijst met muziek uit de vorige eeuw. Voor mensen die nog weten wat een B-kant is. Ik hoor de opluchting in huiskamers: “Eindelijk een lijst zonder een rapper die klinkt alsof hij zijn wekker heeft doorgeslikt.”
En toch. Onder de hilariteit zit iets wezenlijks. Wat wij erfgoed noemen. Erfgoed is wat blijft. Wat generaties overstijgt. Wat opnieuw betekenis krijgt.
Een liedje dat ooit op een brommer klonk, en nu onder een Netflix-scène met vertraagde blik.
Muziek reist. Ze trekt een nieuwe jas aan. Ze duikt op in een commercial. Ze wordt gesampled door iemand die nog nooit een cassettebandje heeft ontward met een potlood. En ineens is ze er weer. Dat is geen nostalgie. Dat is circulaire cultuur.
Misschien is De Erfgoedlijst dus minder grappig dan ze lijkt. Misschien is het een ode aan het feit dat sommige liedjes niet verdwijnen. Dat ze wachten. Tot wij weer klaar zijn om ze te horen. En dat een zender als 192TV zegt: “Kom maar terug. Je mag weer stijgen.” De overtreffende trap van herinnering.
Ik zie het al voor me. Zondagmiddag. 15.00 uur. Veertig onvergetelijke muziekvideo’s. Dalers. Stijgers. Alsof herinneringen ook concurrentie hebben.
“Sorry jongen, jouw jeugdliefde is deze week gezakt.” “Ja pap, maar hij staat nog wel in de tipparade van mijn trauma’s.”
En ergens is het ontroerend. We geven muziek een tweede leven. Soms een derde. Soms een pensioen met doorwerkregeling. We noemen het erfgoed. Misschien omdat we bang zijn dat het anders écht voorbij is.
Maar muziek sterft niet. Ze verandert alleen van podium. Van transistor naar televisie. Van radio naar TikTok.. Van Top 40 naar Erfgoedlijst.
En ik? Ik luister. Met een glimlach. En een klein beetje ontzag. Want als een oud nummer ineens weer stijgt, dan stijgt er iets in mij mee. En dat, beste mensen, is misschien wel het mooiste erfgoed dat we hebben.
Van Top 40 naar monumentenlijst
Er is weer iets typisch Nederlands bedacht.
We hadden molens, grachten en poffertjes op de erfgoedlijst – maar nog geen muziek. Tot nu. Op 192TV wordt een oud singletje plots erfgoed.
De “Erfgoedlijst” is een hitparade waarin liedjes herrijzen dankzij TikTok, commercials of series. Want muziek sterft niet. Ze verandert alleen van podium.
En eerlijk? Ik moest even gaan zitten. Van de grandeur. En van de glimlach. De overtreffende trap van herinnering.
