Een Man, een Band, en de onwaarschijnlijke opmars van de polka in de spits

Het was iets voor zessen. Zo’n tijdstip waarop de dag zijn jas al uittrekt, de avond zijn pantoffels zoekt en de radio meestal besluit dat het nu tijd is voor verantwoord luisteren. Veel praats, weinig muziek, of muziek die vooral bedoeld is om niemand te beledigen. En toen, alsof iemand per ongeluk tegen een stoffige schuif had gestoten, klonk daar ineens James Last.

Geen Biscaya. Dat zou te makkelijk zijn geweest. Nee, een ander nummer. Zo eentje waarvan je eerst denkt: Hé… wat is dit? En dan, na drie seconden: O wacht. Dit is dus waarom ik ooit van muziek ben gaan houden.

James Last. Al meer dan tien jaar dood, maar hoorbaar springlevend. Een man die zelfs postuum nog plotseling uit de bosjes kan springen om je eraan te herinneren dat melodie ook gewoon plezier mag zijn. Dat muziek mag swingen zonder schuldgevoel. Dat violen niet per se verdrietig hoeven te zijn en trompetten best mogen lachen.

Pieter was fan. Niet van alles. Niemand is fan van álles van James Last, behalve mensen die ook vrijwillig drie uur naar een rijdende bloemenparade kijken. Maar veel platen waren raak. Warm. Vrolijk. Soms net over het randje, maar altijd met overtuiging. Muziek die niet vraagt of je het goed vindt, maar die je gewoon bij de hand pakt en zegt: Kom. We gaan even leven.

Hans Last heette hij eigenlijk. Geboren op 17 april 1929 in Bremen-Sebaldsbrück, een naam die al klinkt alsof er vanzelf een tuba achteraan komt. Hans was muzikant, bassist, arrangeur, en bovenal: iemand die zich nergens iets van aantrok. Totdat Polydor, zonder het hem te vragen, besloot dat “Hans Last” internationaal misschien niet helemaal ging vliegen. En zo werd Hans ineens James. James Last. Alsof hij elke avond in een smoking de wereld redde met een saxofoon.

Het werkte. Natuurlijk werkte het. Want James Last was geen man van grenzen. Hij had een sound zonder grenzen, en dat was geen marketingpraatje maar een levenshouding. Terwijl andere orkesten nog liefdevol de geest van Glenn Miller zaten te aaien, gooide James er popmuziek doorheen. Beatles, Bach, volksmuziek, disco, Lady Gaga avant la lettre – alles kon, alles mocht, als het maar swingde.

Met Non Stop Dancing 65 zette hij de wereld van de bigbands op zijn kop. Jong en oud kwamen elkaar tegen op de dansvloer en wisten niet goed wie zich daar nu eigenlijk aan wie moest aanpassen. En dat was precies de bedoeling. Muziek als brug, niet als hek.

Zijn discografie telt zo’n 190 originele producties. Honderd. Negentig. Alsof hij elke keer dacht: Ach, ik heb toch nog een middag vrij. En dan weer een orkest optrommelde, een nieuw arrangement schreef en vrolijk een genre omverkegelde.

En live? James Last in concert was geen optreden, dat was een belevenis. Meer dan 2500 concerten, over alle continenten. 91 keer in de Royal Albert Hall. Dat is niet spelen, dat is wonen. Zes weken voor zijn dood nam hij afscheid in Keulen, in de Lanxess Arena. Niet met stilte, maar met muziek. Zoals het hoort.

En toch. Toch hoor je hem nauwelijks meer op de radio. Af en toe Biscaya, als een soort muzikaal alibi. Kijk eens, we doen óók iets met vroeger. Maar James Last was zoveel meer dan dat ene nummer dat iedereen kent maar niemand durft toe te geven dat hij het mooi vindt.

En daarom dit pleidooi, licht hysterisch maar bloedserieus: draai hem vaker. Gun de oren van de spits een beetje swing. Laat violen huppelen, blazers glimlachen en luisteraars even vergeten dat de wereld ingewikkeld is. James Last is dood, ja. Maar zijn muziek leeft. Ze wacht alleen tot iemand op “play” durft te drukken.

Iets voor zessen. Dat zou een mooie vaste tijd zijn.

Geef een reactie