
De oudste Nederlander is overleden. Leve de oudste Nederlander!
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Het stond er echt. Met plechtige kop, in keurige letters: “De oudste Nederlander is overleden.”
En daar zat ik dan, met mijn koffie en een half verkruimelde stroopwafel, starend naar een zinnetje dat meer vragen opriep dan het gemiddelde Kamerdebat.
Want wacht even.
Als de oudste Nederlander is overleden… wie is dan nu de oudste Nederlander?
En als men niet weet wie dat is – want dat meldde het nieuws er monter bij – hoe weet men dan dat dé oudste Nederlander is overleden?
Is er ergens een nationaal scorebord? Een soort vergrijzingsklassement? Een Excelbestand met kolom A: naam, kolom B: leeftijd, kolom C: “bijna aan de beurt”?
Ik zie het al voor me. Een ambtenaar van het Ministerie van Tijd en Eindigheid die met een fluohesje naast een ziekenhuisbed staat: “Mevrouw, u staat momenteel op plek twee. Nog even volhouden en u klimt naar de top.”
Maar stel dat de oudste overlijdt – wat ontegenzeggelijk gebeurt, want zelfs Methusalem had een houdbaarheidsdatum – dan schuift de nummer twee automatisch door naar één. En zo wordt de kop van het nieuws feitelijk onjuist op het moment dat hij wordt gepubliceerd.
Het is een soort existentiële estafette. De fakkel van de tijd wordt doorgegeven. De oudste Nederlander is overleden. Lang leve de nieuwe oudste Nederlander!
En die arme ziel weet het zelf waarschijnlijk niet eens. Die zit gewoon rustig haar boterham met appelstroop te eten, nietsvermoedend kampioen te zijn.
Sterker nog: in theorie kan de oudste Nederlander nooit definitief “overleden” zijn. Want zodra dat gebeurt, ontstaat er onmiddellijk een nieuwe oudste Nederlander. Het is een zelf herstellend systeem. Een biologische kettingreactie.
Tenzij… en daar werd het even stil in mijn hoofd…Tenzij de kop suggereert dat er geen opvolger is.
Dat zou pas nieuws zijn. “De oudste Nederlander is overleden. Er is geen nieuwe.”
Dan hebben we een probleem. Dan zijn we collectief verdwenen. Dan is de wachtrij van het leven leeg.
Gelukkig is dat niet zo.
Wat dit nieuws ons eigenlijk zegt, is iets veel simpeler en veel groters tegelijk: er is altijd iemand die het stokje overneemt. De tijd stopt niet bij één mens. Hoe bijzonder die ook was. Hoe indrukwekkend haar of zijn jaren ook waren.
De titel “oudste Nederlander” is geen bezit. Het is een momentopname. Een ademhaling in de lange longen van de geschiedenis.
En misschien is dát de boodschap.
We zijn allemaal onderweg naar een titel die we nooit willen winnen. Maar tot die tijd mogen we meedoen aan de estafette. Lopen, struikelen, lachen, liefhebben, ons druk maken over nieuwsberichten die zichzelf tegenspreken.
En ergens, op dit moment, zit de nieuwe oudste Nederlander rustig bij het raam. Kijkt naar buiten. Ziet de wereld voorbijgaan. En denkt waarschijnlijk: “Wat maken ze zich toch druk.”
