
Pieters Daglicht over Denkdingen
Ze zijn het cement van de samenleving. Niet het soort cement dat je met een betonmolen mengt en waar je vieze handen van krijgt (hoewel: soms ook dat), maar het cement dat kraakt, praat, lacht, moppert en ondertussen alles bij elkaar houdt. Vrijwilligers. Mensen die “ja” zeggen terwijl niemand “moet” roept. Mensen die verschijnen met een sleutelbos, een thermoskan koffie en de geruststellende woorden: “Komt goed hoor.”
Je vindt ze overal. In het verzorgingshuis waar ze precies weten wie zijn suikerklontje links van het schoteltje wil. Bij de scouting, waar ze doen alsof het heel normaal is om in de regen knopen te leggen en liedjes te zingen die niemand kent, maar iedereen meezingt. Op de sportclub, waar ze al dertig jaar vlaggen wassen, friet bakken en het scorebord bedienen alsof het de cockpit van een Boeing is. En in de buurt. Altijd in de buurt. De mensen die weten wie er alleen woont, wie net zijn partner verloren is en wie je kunt bellen als de heg ineens op straat ligt.
Vrijwilligerswerk klinkt soms als opoffering. Alsof je ergens een kruis draagt, zuchtend over natte grasvelden en eindeloze vergaderingen met koekjes die altijd nét te droog zijn. Maar dat is het niet. Het is levensvreugde in werkkleding. Het is geven omdat het kan. En krijgen, zonder dat iemand het bonnetjes noemt. Het is thuiskomen met modder op je schoenen en een goed gevoel in je jaszak.
En ja, ze mopperen. Dat hoort erbij. Vrijwilligers mopperen professioneel. Over formulieren, over regels, over dat “het vroeger toch allemaal simpeler was”. Maar ondertussen doen ze het wel. Altijd weer. Want ergens tussen het mopperen en het meedoen gebeurt iets wonderlijks: betekenis. Geen groot woord, maar een stevig gevoel. Dat je ertoe doet. Dat iemand op je rekent. Dat de wereld niet alleen bestaat uit deadlines, beleidsnota’s en wachtmuziekjes.
Het is dan ook volkomen logisch dat Hare Majesteit Koningin Máxima op donderdagochtend 12 februari in de Stadsschouwburg van Utrecht het Internationaal Jaar van de Vrijwilliger opent. Een plek met pluche stoelen, historie en nét genoeg grandeur om te laten zien: dit is belangrijk. Het jaar staat in het teken van ‘de kracht van doen’. Een prachtige term. Want vrijwilligers praten niet eindeloos over wat zou moeten. Ze doen. Met kleine handen en grote harten. Met koffie, koekjes en soms een PowerPoint die het niet doet.
Vereniging VrijwilligerswerkNL organiseert de bijeenkomst. Dat klinkt zakelijk, maar achter die naam zitten mensen die precies weten hoe laat de bus gaat, waar de sleutels liggen en wie je moet bellen als het echt misgaat. En ook staatssecretaris Langdurige en Maatschappelijke Zorg, Nicki Pouw-Verweij, is erbij. Dat is goed. Want vrijwilligerswerk leeft niet in beleid alleen. Het leeft op dinsdagochtenden, zaterdagmiddagen en onverwachte zondagavonden. Het leeft daar waar iemand zegt: “Ik ga wel even.”
Misschien is dat wel de kern. Vrijwilligers zijn de mensen van even. Even helpen. Even luisteren. Even blijven. Even de boel bij elkaar houden. Zonder applaus, zonder lintje (al mag dat best eens vaker), zonder dat het op hun LinkedIn-profiel hoeft. Ze doen het niet omdat het moet, maar omdat het kan. Omdat het leuk is. Omdat je door te geven iets terugkrijgt wat je nergens kunt kopen.
Dus laten we ze vieren. Met bloemen, woorden en waardering. Maar vooral door zelf ook eens te zeggen: “Ik ga wel even.” Want de samenleving staat niet op regels alleen. Ze staat op mensen. En die mensen? Die zijn het cement. Met koffie. En koekjes. Soms een beetje droog. Maar altijd onmisbaar.
