Puzzelen

Er zijn mensen die zeggen dat puzzelen iets is voor lange winteravonden, pantoffels aan, kat op schoot, kopje thee binnen handbereik. Onzin natuurlijk. Puzzelen is geen hobby, het is een levenshouding. Het is hoe je naar de wereld kijkt wanneer die zich weer eens niet aan de gebruiksaanwijzing houdt. En geloof me: de wereld leest zelden de gebruiksaanwijzing.

Natuurlijk, je hebt puzzels in talloze vormen. Sudoku, waarbij je na twintig minuten denkt: dit kan toch niet kloppen, om er vervolgens achter te komen dat het wel klopt en jij niet. Cryptogrammen, waarin “bijzonder rund” ineens geen koe blijkt te zijn maar een os met karakter. Kruiswoordpuzzels, die altijd beginnen met woorden die je weet en eindigen met een leeg vakje waar je je schaamte in kwijt kunt. Pieter neemt ze geregeld ter hand. Met plezier zelfs. Maar de favoriet blijft toch de legpuzzel.

De legpuzzel is eerlijk. Hij liegt niet. Hij belooft niets wat hij niet waarmaakt. Op de doos staat een plaatje, en dát is wat je krijgt. Geen verrassingen, behalve dan dat het allemaal net iets ingewikkelder blijkt dan gedacht. Duizend stukjes, allemaal blauw, want het is een lucht boven een zee bij zonsondergang. Wie dat ooit een goed idee vond, verdient een lichte taakstraf in een puzzelfabriek.

Pieter houdt van het leven. En dus van puzzelen. Want het leven is dagelijks het bij elkaar brengen van allerlei puzzelstukjes. Niet elk stukje past direct. Sommige stukjes kijk je aan, draai je om, draai je nog eens, en leg je dan met een diepe zucht weer terug in de doos. “Later,” zeg je dan. Alsof het stukje dat hoort en denkt: prima, ik wacht wel even tot jij eraan toe bent.

Soms pak je een stukje op waarvan je zeker weet dat het nergens bij hoort. Te scherp, te rafelig, te vreemd van kleur. En dan, uren later, blijkt het precies dat ene ontbrekende hoekje te zijn dat het hele plaatje ineens af maakt. Dat zijn de momenten waarop je even stil wordt. Omdat het leven je net iets heeft geleerd zonder er een cursus of beleidsnota aan te wijden.

En ja, er zitten vlekjes op sommige stukjes. Een kreukeltje hier, een rafelrandje daar. Stukjes die al eens zijn gevallen, vertrapt, natgeregend of emotioneel mishandeld. In een ideale wereld zou je die eruit halen. In het echte leven blijken ze onmisbaar. Zonder dat ene beschadigde stukje klopt het plaatje niet. Het herinnert je eraan dat perfectie overschat wordt en dat karakter meestal ontstaat door een lichte beschadiging.

Puzzelen vraagt geduld. Dat is lastig in een tijd waarin alles snel moet, liefst gisteren al. Je kunt een puzzel niet dwingen. Schreeuwen helpt niet. Dreigen ook niet. Zelfs passief-agressief zuchten boven de tafel heeft geen enkel effect. De puzzel blijft stoïcijns liggen. Hij wacht. Op jou. Tot je rustiger wordt. Tot je beter kijkt. Tot je ziet wat er al ligt in plaats van wat er nog ontbreekt.

En soms, heel soms, ontdek je dat er een stukje kwijt is. Paniek. Wanhoop. Existentiële vragen. Hoe kan dit? Wat zegt dit over mijn leven? Over mijn huishouden? Over de stofzuiger? Meestal duikt het stukje later weer op. Onder de bank. In de doos van een andere puzzel. Of – nog mooier – al die tijd gewoon op tafel, maar precies zo dat je het niet zag.

Als de puzzel af is, is er dat korte moment van triomf. Het plaatje klopt. Alles ligt op zijn plek. Je maakt een foto, voor het bewijs, want niemand gelooft je anders. En dan haal je hem weer uit elkaar. Want dat is misschien wel de grootste levensles van puzzelen: niets blijft zoals het is. En dat is niet erg. Het betekent dat je opnieuw mag beginnen. Met dezelfde stukjes. Met nieuwe ogen.

In het daglicht van Pieter is puzzelen geen tijdverdrijf. Het is oefenen in leven. Geduldig, met humor, af en toe over de top, maar altijd met de stille wetenschap dat elk stukje, hoe vreemd ook, ergens bij hoort. Zelfs jij. Zelfs vandaag.

Geef een reactie