
Waarom Schindler’s List nog steeds pijn doet — en dat goed is
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Pieter is bij tijd en wijle een emotioneel mens. Dat is geen geheim. Dat is zelfs geen gerucht. Dat is gewoon een feit, zoals regen nat is en vergaderingen altijd langer duren dan aangekondigd. En de toestand van de wereld heden ten dage – met alles wat kraakt, schuurt en harder schreeuwt dan goed voor ons is – helpt daar bepaald niet bij.
Vandaag, zondag 11 januari 2026, was het dus weer raak.
Pieter zat op de bank. Veilig. Met koffie. En een afstandsbediening binnen handbereik voor het geval het te werd. Maestro was op televisie. Dat programma waarin bekende Nederlanders ontdekken dat een orkest geen Spotify-playlist is en dat “ietsje sneller” voor veertig musici tegelijk een tamelijk abstract begrip blijkt. En toen kwam het.
Schindler’s List.
Niet zomaar muziek. Nee. Muziek die niet langs je oren gaat maar er met modderschoenen doorheen stampt, richting hart. John Williams schreef het, maar eerlijk is eerlijk: dit stuk schrijft jou. Het zet zinnen in je hoofd die je liever niet leest, maar die je wél moet lezen.
Bas Treub zal daar, met zijn viool. Geen fratsen. Geen effectbejag. Eén strijkstok, één ademhaling, en klaar was Pieter. Tranen. Echte. Niet die cosmetische, van “och wat mooi”, maar van het soort waarbij je even hoopt dat niemand belt.
En Jamai Loman stond ervoor. Jamai. De man die we kennen van zang, charme en het vermogen om in drie seconden een zaal voor zich te winnen. Diezelfde Jamai die week na week in Maestro laat zien dat dirigeren iets anders is dan enthousiast zwaaien. Hij stond daar niet als BN’er-met-een-stokje, maar als iemand die begreep: hier moet ik níet in de weg staan.
Dat is knap. Dat is leiderschap. En dat is zeldzaam.
Want Schindler’s List laat zich niet dirigeren door ego. Dit is geen muziek om jezelf in te etaleren. Dit is muziek die vraagt: ga even opzij, mens, en laat het verhaal spreken. Over wat mensen elkaar aandeden. Over hoe dun de beschaving is. Over hoe één goede daad niet alles oplost, maar wel alles betekent.
En daar, ergens tussen viool en stilte, gebeurde het onvermijdelijke. Pieter dacht aan nu. Aan vandaag. Aan hoe makkelijk we roepen. Hoe snel we oordelen. Hoe achteloos we mensen reduceren tot labels, groepen, koppen in een nieuwsfeed. Alsof we vergeten zijn dat achter elk mens een verhaal zit dat ook door één viool verteld kan worden.
Het was hilarisch en pijnlijk tegelijk: Pieter, volwassen man, licht snikkend op de bank, terwijl hij zichzelf streng toesprak dat dit “maar televisie” was. Maar sommige televisie is geen televisie. Sommige televisie is een spiegel. Met orkest.
En dat is misschien wel de serieuze boodschap, verstopt tussen de noten en de tranen: herdenken is geen museumstuk. Het is geen zwart-witfilm die je keurig terugzet in het verleden. Het is iets wat je telkens opnieuw moet toelaten. Ook op zondagavond. Ook in een entertainmentprogramma. Juist daar.
Want als zelfs Maestro ons eraan kan herinneren waartoe mensen in staat zijn, ten goede en ten kwade, dan is er misschien hoop. Zolang we maar blijven luisteren. En af en toe even stil zijn.
Pieter zette de koffie weg. Liet de afstandsbediening liggen. En dacht: dit was nodig. Over de top? Zeker. Hilarisch? Voor wie mij zag zitten waarschijnlijk wel. Maar soms is een viool precies luid genoeg om ons wakker te houden.
En morgen? Morgen huilen we gewoon weer om iets anders. Maar vandaag was voor Schindler’s List. En dat was terecht.
