De jaarwisseling als bokswedstrijd

Tijdens nieuwjaarsnacht was het weer zover. Niet de oliebollen. Niet de champagne.

Nee – wij.

Wij, als land, als soort, als groep zoogdieren met een opmerkelijke neiging om precies die mensen aan te vallen die komen helpen als het misgaat.

De jaarwisseling is inmiddels geen feest meer, maar een jaarlijkse veldtest beschaving. En elk jaar zakt Nederland met vlag en wimpel. Soms letterlijk, want ook vlaggenstokken blijken uitstekende wapens tegen brandweermensen.

Daar sta je dan. In een brandweerpak. Met een slang. Je missie: brand uit. En ineens denk iemand: “Dat lijkt me een uitstekende reden om er een cobra tegenaan te gooien.”

Waarom? Geen idee. Misschien omdat vuurwerk tegenwoordig niet meer is om naar te kijken, maar om iets mee uit te drukken. Boosheid. Frustratie. Onmacht. Of gewoon: bier.

De politie telt 250 aanhoudingen. De meldkamers raken overbelast. NL-Alert vraagt of we alsjeblieft alleen bellen als we doodgaan. En ergens in een wijk staat een ambulancechauffeur te denken: “Ik had ook accountant kunnen worden.”

De dag erna doen we wat we altijd doen. We zijn verontwaardigd. Collectief. Op social media. Met hoofdletters.


ONACCEPTABEL. SCHANDELIJK. DIT MOET STOPPEN.


En we menen het ook. Echt. Zoals je ook meent dat je maandag gaat sporten. Maar daarna? Daarna gebeurt er iets wonderlijks: niets. We roepen dat het onacceptabel is, maar accepteren het al jaren.

Maar daarna? Ja. Natuurlijk. Strenger straffen. Hogere boetes. Celstraffen. Verhaalplicht. Prima. Doen.

Maar laten we eerlijk zijn: De jongens (en meisjes) die met vuurwerk gooien naar hulpverleners staan niet bekend om hun diepgravende kosten-batenanalyse. Die denken niet: “Goh, 2.500 euro boete, dat zet me aan het denken.” Die denken: “WAT EEN KNAL!”

De schandpaal (even serieus)

En toen dacht ik: Misschien zijn we iets te modern geworden. Misschien moeten we iets ouds terughalen. De publieke schandpaal. Geen middeleeuwse martelingen – we zijn geen barbaren. Maar wel: Naam. Gezicht. Foto. Een bordje: “Ik gooide vuurwerk naar mensen die kwamen helpen.”

Niet om te vernederen, maar om zichtbaar te maken dat dit niet “stoer” is, niet “grappig”, niet “erbij hoort”.

Geweld tegen hulpverleners is geen jeugdzonde. Het is een maatschappelijk faillissement.

Achter elk incident zit een mens. Een brandweervrouw die haar kinderen beloofde veilig thuis te komen. Een agent die beelden meeneemt die hij liever niet had gezien.

Een SEH-verpleegkundige die zevenjarigen met brandwonden behandelt terwijl buiten iemand roept dat “het feest verpest wordt”.

Hulpverleners zijn er om te helpen. Geen doelwit. Geen tegenstander. Geen onderdeel van het vuurwerk.

Misschien is het tijd dat we stoppen met alleen maar roepen vanaf de zijlijn. Dat we het niet meer normaal vinden. Niet bagatelliseren. Niet relativeren. Niet wegkijken.

Misschien moeten we als samenleving zeggen: Tot hier. En geen knal verder. Want beschaving zit niet in mooie woorden op 2 januari. Beschaving zit in wat je doet op het moment dat het misgaat – en iemand anders voor jou het vuur in loopt. En wie dan toch besluit te gooien? Die mag best even stilstaan. In het volle licht. Bij de schandpaal van gezond verstand.

Soms moet je een steen optillen. Soms moet je eronder gaan liggen. Maar soms – moet je gewoon zeggen: dit is geen spel meer.

Geef een reactie