De lijst der lijsten

Pieter gaat een paar dagen per jaar vreemd. Nee, niet met een dame van plezier, geen secretaresse met een kersttrui of een buurvrouw met een te luide lach. Pieter is van een andere orde. Pieter gaat vreemd met een zender.

De rest van het jaar is hij trouw. Monogaam zelfs. NPO Radio 5. Een zender waar de tijd langzamer tikt, waar stemmen nog mogen kraken en muziek klinkt alsof ze met zorg is afgestoft. Maar zo rond de eerste kerstdag begint het te rommelen. Niet in zijn buik, maar in zijn draaiknop.

Van eerste kerstdag tot oudejaarsavond, klokslag middernacht, verlaat hij zijn vaste partner. Hij doet het zonder schuldgevoel, maar ook niet helemaal zonder schaamte. Hij draait de knop naar NPO Radio 2. De Top 2000. En dan is hij verloren.

Niet in de war, niet weg, maar verloren in herinneringen. Want de Top 2000 is geen lijst, het is een collectief geheugen met jingles. Een muzikale zolder waar dozen staan met opschriften als eerste liefde, autorijles, vakantie met te weinig geld en dat feestje dat uit de hand liep maar waar we het nooit meer over hebben.

Elke plaat doet iets. De ene tovert een glimlach, zomaar, uit het niets.

De volgende jeukt. Omdat hij hem eigenlijk altijd al vreselijk vond, maar hij staat er weer. En weer een ander sleurt hem zonder pardon terug naar Griekenland, Frankrijk of een camping in Drenthe waar het altijd regende, behalve op de dag dat hij besloot dat het tóch een geweldige vakantie was.

De Top 2000 liegt niet. Ze speelt niet alleen wat mooi is, maar ook wat blijft hangen. Muziek die je niet meer kwijtraakt, zelfs niet met therapie.

En natuurlijk is daar dat nummer. Hotel California. Het lied van zijn verbond met zijn lief. Hun lied. Niet omdat het zo vrolijk is – integendeel – maar omdat sommige liefdes nu eenmaal klinken als een lang uitgesponnen gitaarsolo waar je nooit helemaal uitkomt, maar waar je ook nooit uit wílt.

“You can check out any time you like, but you can never leave.”Pieter glimlacht. Zij ook. Al jaren.

Wat Pieter fascineert, is niet alleen de muziek. Het is de ernst waarmee Nederland dit alles beleeft. Volwassen mensen die zich druk maken over posities. Die boos worden omdat Bohemian Rhapsody weer bovenaan staat, alsof Freddie Mercury persoonlijk hun kerst heeft verpest. Mensen die strategisch stemmen, bondjes sluiten, lijstjes maken alsof het een NAVO-top betreft. De Top 2000 is democratie met een drumsolo.

En toch…Toch is het mooi. Ontroerend zelfs. Een land dat even stilstaat. Dat luistert. Dat herinnert. Dat via liedjes zegt: dit was ik, dit waren wij, dit doet er toe.

Pieter weet: hij keert terug. Altijd. Op oudejaarsavond, na middernacht, draait hij de knop weer netjes terug naar Radio 5. Alsof er niets is gebeurd. Alsof hij niet een paar dagen intens heeft geflaneerd door zijn eigen verleden.

Maar ergens, diep vanbinnen, weet hij: Dit vreemdgaan is geen verraad. Het is onderhoud. Want wie af en toe zijn herinneringen niet lucht, eindigt met een hoofd vol muffe stilte. En stilte, hoe rustgevend ook, mag soms best even worden overstemd door een gitaarriff uit 1976.

Volgend jaar weer, Pieter. We weten het.

Geef een reactie