Het absurdistische lot van de makreel

De makreel! Wie had ooit gedacht dat een relatief eenvoudige, zilveren vis, zo alomtegenwoordig in de Albert Heijn-koelvitrine, ooit het middelpunt van internationale diplomatie, politieke onenigheid en existentiële angst zou worden? Maar hier zijn we dan: Denkdingen daglicht – editie makreel, waar de humor bitter is, de overdrijving grandioos, en de boodschap… nou ja, die is eigenlijk doodserieus.

Stel je het even voor: een school makrelen, glimmend en onschuldig, zwemmend in de Noordoost-Atlantische Oceaan, als een zwerm vliegende schaatsers op het ijs. Ze bewegen elegant, synchroon, bijna choreografisch. En dan komt daar de mens, met zijn trawlnetten en supertrawlers, een soort visserijversie van een gigantische stofzuiger, die besluit dat hij deze perfect georganiseerde balletvoorstelling met een enkele ruk uit elkaar zal trekken. Het is een klassieke scène van Peter Pan, maar dan zonder happy ending: de makrelen groeien niet meer aan, ze zijn uitgeput, overbevissing is de boeman en wij? Wij kijken toe terwijl we ze in blik gooien.

Het is bijna tragikomisch hoe snel een makreel van goedkoop, alledaags voedsel op ons bord verandert in een zeldzaam artefact. ICES, de internationale club die visstandbeheer serieus neemt, zegt: „Sorry, jongens, het gaat slecht met Scomber scombrus. Maximaal 174.000 ton in 2026, en dat is een verlaging van 70 procent!” Ze voelen zich een beetje als de strenge schooldirecteur die net heeft ontdekt dat de hele klas met stiekem smartphones speelt. En inderdaad, elke nieuwe quota is een schoolrapport voor de visserij: een onvoldoende voor Noord-Europa, een waarschuwing voor de rest van de wereld.

En de visindustrie? Ach, wat een soap. De Schotten springen op de barricades, roepend dat ICES overdreven voorzichtig is, alsof je je oma ervan moet overtuigen dat haar zelfgebakken cake echt niet giftig is. Tegelijkertijd zuchten Nederlandse vissers: „Als er geen makreel in Amsterdam ligt, blijven schepen stil en bemanningen zitten.” Een scenario dat klinkt als een absurde komedie, maar helaas is het leven van de makreel hier de serieuze ondertoon: onze consumptiepatronen, onze internationale politiek en onze onwil tot samenwerking brengen een soort in gevaar.

En dan, halverwege deze vistragikomedie, realiseren we ons dat dit niet zomaar over vis gaat. Het gaat over duurzaamheid, over hoe we omgaan met de wereld om ons heen, en hoe korte termijn winst – blik na blik makreel – ons op de lange termijn in de problemen brengt. De makreel is een soort zilveren boodschapper, zwemmend tussen humor en tragedie, tussen surf & turf en wetenschappelijke rapporten, tussen vissticks en beleidsnota’s.

Dus de volgende keer dat je een makreel in je winkelwagentje legt, denk dan even aan die schitterende zwerm in de oceaan. Denk aan ICES, aan Noord-Europa, aan Schotse vissers die zich als een clan verdedigen. En denk aan jezelf, want ja, ook jij bent onderdeel van dit Denkdingen-moment: een hilarische, over-the-top, absurd-serieuze lofzang op een vis die ooit gewoon… een makreel was.

En onthoud: als zelfs de makreel een rode lijst kan halen, dan is er misschien hoop dat wij ook leren zwemmen in een wereld die te klein wordt voor onze hebzucht.

Geef een reactie