
Pieters Daglicht over Denkdingen
Herfst. Het seizoen waarin de bomen besluiten hun garderobe massaal uit te hangen op straat, alsof er een gigantische modeshow aan de gang is. Oranje, rood, geel – het lijkt allemaal kunstig bedoeld, maar in feite is het gewoon opruimen. De boom denkt: “Doei bladeren, succes ermee, ik zie jullie in het voorjaar wel terug.”
En dan zijn daar de zaden. Vliegende, draaiende, zwevende, huppelende, springende zaden. Het is alsof Moeder Natuur een luchtvaartmaatschappij heeft opgericht: Air Flora International, met vluchtroutes van Esdoorn tot Orchidee. En geloof me, het is druk in het luchtruim boven je achtertuin.
Neem de esdoorn. Met zijn helikoptertjes, die vrolijk in schroefbewegingen naar beneden dwarrelen. Kinderen vangen ze, plakken ze op hun neus en roepen: “Kijk, ik ben een eenhoorn!” Terwijl de boom gniffelt: “Ha, jullie denken dat het speelgoed is, maar eigenlijk ben ik gewoon mijn kinderen aan het uitzetten. Succes ermee, plant je maar ergens in een sloot of een berm.”
Of de Orchidee, met zijn piepkleine zaadjes die zo licht zijn dat ze tot 100 kilometer verderop kunnen belanden. Stel je voor: een zaadje dat vertrekt in Gouda en eindigt in Groningen. Zonder OV-chipkaart. Zonder vertraging! NS, kijk en leer.
En dan het Vedergras, met zijn elegante veerstaarten die zich bij nat weer netjes oprollen en bij droogte sierlijk uitwaaieren. Alsof ze zeggen: “Vandaag een chique kapsel, morgen weer los in de wind.” Sommige van die zaden boren zichzelf zelfs de grond in, met een soort geduldige breakdance-beweging. Wie heeft er een schop nodig als je zelf kunt inparkeren?
Maar de mooiste vind ik misschien wel de tropische zweefvliegers, de Zanonia’s, die als miniatuurzweefvliegtuigen door de lucht glijden. Je ziet ze bijna op Schiphol landen, gate B12, “passagiers voor de tropen graag boarden.”
En zo dwarrelt, vliegt, zweeft en spint het plantenrijk vrolijk verder. Voor ons oog vaak een spel, voor de natuur pure noodzaak. Want elk zaadje is een gok, een loterij. Misschien beland je in vruchtbare grond en groei je uit tot een trotse boom. Misschien eindig je op het fietspad en word je platgereden door een bakfiets.
De serieuze ondertoon? De herfst en zijn vliegende zaden vertellen ons iets fundamenteels: leven is loslaten. Je weet nooit waar je terechtkomt, maar zonder dat loslaten kan er ook nooit iets nieuws groeien.
Dus als je deze herfst weer een esdoornhelikoptertje ziet dwarrelen, lach erom, plak hem gerust op je neus, maar bedenk ook: daar vliegt de hoop op nieuw leven.
