Ook dat nog

Er was eens een televisieprogramma dat zich voordeed als de goedgeklede tante op bezoek bij de buren: scherp, een tikje plomperig, en altijd bereid om de vinger in de spreekwoordelijke pap te steken. Dat heette Ook dat nog! — een satirisch-consumentenpanel dat van 1989 tot 2004 menig zondagavond domineerde en kon rekenen op miljoenen kijkers die met popcorn en indignatie voor de buis zaten.  

Als kind van zijn tijd was het origineel bedoeld als publieke therapie: de camera als nagelvijl voor bureaucratie, het panel als therapeut met een microfoon. Er werd gelachen om flaters, gefronst om slechte service en soms — heel soms — veranderde er iets. Het concept was trouw aan zijn Britse oudoom That’s Life, maar met een Hollandse neiging om eerst te lachen en daarna pas het vingerwijzen serieus te nemen.  

En nu is het terug. Dat is geen nieuws meer; dat is nostalgie in hergebruik, geperst in de vorm van prime-time. KRO-NCRV blaast het stokoude format nieuw leven in, met Herman van der Zandt als presentator en een fris panel van Jelka van Houten, Stefan de Walle, Margôt Rôs en Nabil Aoulad Ayad. Menig artikel kondigt de terugkeer aan alsof het een verloren ring is die uit de modder werd gevist — verheugd, licht sentimenteel en met een vleugje commercieel optimisme.  

Maar hier komt Pieter, met zaklamp en sarcasme: de vraag is niet of Ook dat nog! terugkeert, maar of ons televisiegenot dat nog kan bijbenen. Want de tijden zijn veranderd. Waar de oude show het nog van scherpe observatie en serieuze verontwaardiging moest hebben, lijkt het hedendaagse televisielandschap te claimen dat volume = kwaliteit. Meer decibellen, minder verdieping; luider lachen, stiller nadenken. De nieuwe afleveringen lijken geboren uit het idee dat als iets harder wordt afgespeeld, het automatisch dieper snijdt. De werkelijkheid zegt: hard geluid bedekt vaak gebrek aan materiaal.  

Laten we het anatomisch ontleden (niet zwaarder dan nodig, Pieter is geen slager maar soms wel kritisch). De klassieke kracht van Ook dat nog! lag in zijn vermogen om échte consumentenfrustraties te laten zien — met dossiers, getuigen en die subtiele mix van spot en medeleven. De revival pakt hetzelfde dossier, maar voegt er knallende graphics en een panel met acteertalent aan toe. Dat is prima — toneel kan scherp zijn — maar als de grap vooral bestaat uit geluidsniveau en tempo, verliezen we het genezende element: de kans dat iemand écht iets verandert. Want satire die alleen schreeuwt, is vaak gewoon lawaai.  

Toch: nostalgie heeft charme en een missie. Herintroducties kunnen waardevol zijn — ze maken vergeten thema’s weer zichtbaar en bieden een podium voor nieuwe stemmen. Als de makers het lef hebben om de oorspronkelijke nieuwsgierigheid te combineren met hedendaagse diepgang (minder decibels, meer verifieerbare feiten; minder punchline, meer opvolging), kan deze terugkeer meer worden dan een reclamestunt voor het verleden. Maar als het eindigt als een decibelwedloop om onze aandacht, dan is het slechts een echo van wat ooit relevant was.  

Dus mijn advies — niet als criticus met opgeheven vingertje maar als buurman met een zaklamp: laat het programma zijn oude hart herontdekken. Breng terug de dossiers met tanden, de voorbeelden die bijblijven, en ja — houd de humor — maar stop met het idee dat harder automatisch beter is. Satire is geen stadionconcert; het is een microscoop die kapotte dossiers vergroot en kleine onrechtvaardigheden zichtbaar maakt. Als Ook dat nog! die microscoop opnieuw neemt en niet alleen het geluidsmixpanel, dan zullen we weer luisteren — serieus én met dat ondeugende lachje.  

En mocht het misgaan? Dan hebben we tenminste weer iets om over te klagen — en dat zou ironisch genoeg precies het soort consumentenkwestie zijn waar Ook dat nog! ooit recht op had: de klant klaagt, de camera noteert, en de samenleving kijkt. Luid of zacht — geef mij maar de versie die iets verandert.

Geef een reactie