
2027 | Schollevaar 50 jaar
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Pieter woonde nog maar kort met zijn gezin in Capelle aan den IJssel. Schollevaar was hun nieuwe wereld. Een wijk waar de huizen als paddenstoelen uit de poldergrond schoten, de straten namen kregen die je niet iedere dag op een verjaardag hoorde en waar de toekomst met gezwinde spoed werd aangelegd.
En toen kwam er een treinstation.
Nou ja, kwam. Je zou bijna denken dat de burgemeester persoonlijk met een schepje de rails had ingegraven, maar zo eenvoudig ging dat niet. Toch voelde het voor Pieter alsof de Nederlandse Spoorwegen speciaal voor hem een halte hadden bedacht. Station Capelle Schollevaar lag namelijk zo ongeveer in de achtertuin van zijn eerste Capelse woning aan de Waldhoorn.
Hij hoefde zijn ochtendwandeling maar een klein beetje uit te breiden om de trein te kunnen halen. En toen hij later naar de Erasmustuin verhuisde, bleef het station op loopafstand. Pieter woonde dus jarenlang in een soort spoorwegkundig paradijs. Je kon bijna zeggen dat hij zijn huis had uitgezocht op basis van de dienstregeling.
Bijna.
Een station met een voorgeschiedenis
Maar nu komt het. Capelle Schollevaar was helemaal niet het eerste station van Capelle aan den IJssel!
Daarvoor moeten we terug naar 1855. Toen kreeg Capelle al een spoorverbinding tussen Utrecht en Rotterdam. Het station lag aan de Kerklaan, op het tracé dat tegenwoordig grotendeels wordt gevolgd door de Abram van Rijckevorselweg.
Jawel, beste lezer. Daar waar tegenwoordig auto’s zich in de spits gedragen alsof de wereld morgen vergaat, reden ooit treinen.
De spoorlijn werd grotendeels met de hand aangelegd. Meer dan duizend arbeiders werkten zich door het drassige polderlandschap. De rails moesten op een fundering van rijshout rusten, want de bodem had zo haar eigen ideeën over de juiste ligging van een spoorbaan. Verzakkingen waren een voortdurend probleem.
Je zou kunnen zeggen dat Capelle al in 1855 ervaring had met infrastructuur die niet helemaal deed wat de bedoeling was.
In 1899 ging het bij het spoor bovendien ernstig mis. Bij dichte mist botste een posttrein achter op een stilstaande reizigerstrein. Acht mensen kwamen om het leven en twaalf raakten gewond. Een dramatische gebeurtenis die ons eraan herinnert dat spoorwegen niet alleen vooruitgang en gemak brengen, maar ook verantwoordelijkheid en risico’s met zich meebrengen.
Het oude stationsgebouw werd in de loop der jaren vernieuwd, maar de reizigers bleven uiteindelijk weg. De bus was goedkoper, reed vaker en bracht mensen dichter bij hun bestemming. Op 15 mei 1935 sloot het station voor reizigers.
De treinen bleven nog wel door Capelle rijden, tot oktober 1953. Daarna verdween het spoor naar Rotterdam Maas en kwam de huidige route door de Prins Alexanderpolder ervoor in de plaats. Capelle was zijn station kwijt.
Tot 1981.
Feest in de achtertuin
Op 31 mei 1981 opende station Capelle Schollevaar. En daar was Pieter dan, kersvers inwoner van de wijk, met zijn gezin. Het feest bij de opening was er niet minder om. Capelle had weer een eigen station en Schollevaar kreeg een verbinding met de buitenwereld die verder reikte dan de bushalte en de plaatselijke winkelstrip.
Voor Pieter was het extra feestelijk. Hij hoefde niet eerst een expeditie naar een andere gemeente te ondernemen om op de trein te stappen. Het station lag praktisch om de hoek.
En zo werd het een vertrouwd onderdeel van het dagelijks leven. Naar het werk, op visite, een dagje uit of gewoon de stad in: de trein stond klaar. Tenminste, als de trein reed, er geen wisselstoring was en er niet ergens een blaadje op het spoor lag dat de dienstregeling in een existentiële crisis had gestort.
Want wie regelmatig met de trein reist, weet dat een blaadje tegenwoordig soms meer invloed heeft op het nationale vervoersbeleid dan een volledig kabinet.
De grote verbouwing
En nu staat station Capelle Schollevaar opnieuw voor een belangrijke verandering.
ProRail heeft een flinke opknapbeurt gepland. De perrons worden vervangen door nieuwe exemplaren op palen. Er komen nieuwe perronranden, veiligheidsmarkeringen en geleidelijnen voor mensen met een visuele beperking. Ook verlichting, omroepinstallaties, telecomvoorzieningen, bankjes en borden worden aangepakt. Zelfs de constructie rond de bovenleiding en de perronkap moet eraan geloven.
De bedoeling is dat het station veiliger, toegankelijker en toekomstbestendiger wordt. Bij de uitvoering krijgt duurzaamheid nadrukkelijk aandacht. Dat is mooi, want ook een station moet met zijn tijd meegaan. De werkzaamheden zijn gepland vanaf medio 2026, met een verwachte afronding in oktober 2027. In het jaar dat Schollevaar vijftig wordt!
Pieter hoopt vooral dat de reiziger er straks beter van wordt. Een station is immers geen verzameling beton, palen, lampen en bankjes. Het is een plek waar mensen elkaar ontmoeten, afscheid nemen, thuiskomen en aan een nieuwe dag beginnen.
En juist daarom is onderhoud belangrijk. Wie een voorziening bouwt, is er niet klaar mee zodra de eerste feestelijke toespraak achter de rug is. Een station moet blijven functioneren voor de mensen die er dagelijks op vertrouwen.
Dat geldt trouwens niet alleen voor stations. Ook scholen, buurthuizen, zorgvoorzieningen en andere plekken waar mensen samenkomen, verdienen aandacht voordat ze letterlijk of figuurlijk op instorten staan.
Een beetje spoorwegnostalgie
Als Pieter terugkijkt, ziet hij de Waldhoorn, de Erasmustuin en dat station om de hoek. Hij ziet een wijk die groeide, een gezin dat er zijn plek vond en een spoorverbinding die vanzelfsprekend werd.
Maar vanzelfsprekend is niets. In 1855 moesten arbeiders zich door de polder ploeteren om Capelle op het spoorwegnet aan te sluiten. In 1935 verloor de gemeente haar reizigersstation. In 1981 kwam er een nieuw station voor een nieuwe wijk. En nu, ruim 45 jaar later, is het tijd om opnieuw te investeren.
Misschien is dat wel de les van het spoor.
Vooruitgang betekent niet dat je steeds iets nieuws moet bouwen. Soms betekent vooruitgang dat je zorgvuldig onderhoudt wat je al hebt, zodat anderen er nog jarenlang gebruik van kunnen maken.
En Pieter? Die woont inmiddels niet meer aan de Waldhoorn en ook niet meer aan de Erasmustuin. Maar station Schollevaar blijft een stukje van zijn persoonlijke geschiedenis.
Hij zal bij de verbouwing ongetwijfeld eens een kijkje nemen. Niet om de aannemer op de vingers te tikken, hoor. Pieter is tenslotte een bescheiden man.
Hij wil alleen even controleren of de achtertuin nog op de goede plek ligt.
Je weet maar nooit met die spoorwegen. Voor je het weet, ligt er straks een perron op je oprit. En dan moet je ineens overstappen om de voordeur te bereiken.
Pieter Pottenkijker – die het spoor graag bijster raakt, maar het liefst wel op tijd thuiskomt.
