Huishoudwater: nieuw water of oude wijsheid?

Pieters’ Daglicht over Denkdingen

Er zijn van die uitvindingen waarvan Pieter Pottenkijker zich afvraagt of ze werkelijk nieuw zijn.

De elektrische fiets bijvoorbeeld. Daar zit een stekker aan, dus dat is duidelijk modern.

Maar huishoudwater? Daar wordt Pieter achterdochtig van. Want als iemand vertelt dat we binnenkort misschien water uit een sloot kunnen gebruiken om de wc door te spoelen, de tuin te sproeien en zelfs de wasmachine te laten draaien, denkt Pieter niet onmiddellijk: Wat een briljante uitvinding!

Nee. Pieter denkt: Maar dat deden ze vroeger toch ook? En vervolgens kijkt hij eens naar zijn eigen waterkraan. Daar komt namelijk water uit dat zo schoon en betrouwbaar is dat je het kunt drinken. En wat doet de gemiddelde Nederlander ermee?

Hij trekt ermee de wc door. Dat is ongeveer hetzelfde als een fles champagne gebruiken om je stoeptegels schoon te maken.

Water was vroeger gewoon water

Onze voorouders hadden niet voor ieder wissewasje een leiding met drinkwaterkwaliteit.

Regenwater werd opgevangen. Putwater werd gebruikt. Water uit sloten, vaarten en andere bronnen had zijn eigen bestemming. Het water dat geschikt was om te drinken, werd gebruikt om te drinken.

Logisch eigenlijk. Je gebruikte de kwaliteit die bij de klus paste. Maar toen kwamen de waterleiding, de volksgezondheid en het fantastische Nederlandse idee dat uit iedere kraan gewoon veilig drinkwater moet komen.

Een geweldige vooruitgang. We kregen schoon water, altijd beschikbaar en zonder dat we eerst met een emmer naar de dorpspomp hoefden.

Alleen deden we vervolgens iets wonderlijks. We vergaten waarom we dat water eigenlijk zo schoon hadden gemaakt. We gingen het gebruiken voor alles. Van een glas water tot de wc.

En nu ontdekken we het oude idee opnieuw

In Rosmalen wordt momenteel onderzocht of ruim 1.500 nieuwbouwwoningen straks twee waterleidingen kunnen krijgen: één voor drinkwater en één voor zogenoemd huishoudwater. Dat huishoudwater zou worden gemaakt uit gezuiverd oppervlaktewater en gebruikt kunnen worden voor onder meer toilet, wasmachine en tuin. Volgens Brabant Water kan daarmee het drinkwatergebruik met bijna 40 procent worden verminderd. 

Kijk. Dat is interessant. Niet omdat we opeens hebben ontdekt dat water bestaat. Maar omdat we opnieuw leren nadenken over welk water waarvoor nodig is.

Drinkwater voor drinken. Huishoudwater voor de dingen waarbij je geen drinkwaterkwaliteit nodig hebt. Eigenlijk is het zo eenvoudig dat je er bijna een commissie voor zou kunnen oprichten.

Maar er zit een addertje onder de kraan

Want water uit een sloot rechtstreeks de wasmachine in pompen, is natuurlijk geen kwestie van: Ach joh, even zeven en klaar.

Nee. Er moet worden gezuiverd. Er moet worden gemonitord. Er moeten aparte leidingen komen. En vooral: de drinkwaterleiding en de huishoudwaterleiding mogen nooit per ongeluk met elkaar worden verbonden.

Dat laatste lijkt Pieter een buitengewoon belangrijk detail. Want een verkeerde aansluiting is bij water geen klein administratief foutje. Dan wordt “Oeps, verkeerde leiding” ineens een volksgezondheidsvraagstuk.

Daarom wordt in Rosmalen juist gekeken naar techniek, veiligheid, kwaliteit, beheer, vergunningen en kosten. Het onderzoek loopt door tot 2027. 

Dus: hebben wij vroeger te veel weggegooid?

Misschien. Maar we moeten ook eerlijk zijn: vroeger was het water niet altijd veilig. De komst van betrouwbaar drinkwater heeft ons enorm veel gebracht. We moeten dus niet romantisch terugverlangen naar de tijd van de emmer naast de pomp. 

Pieter heeft daar trouwens ook geen zin in. Hij ziet zichzelf al staan. Met een emmer. Naast de pomp. En Adri thuis roepen: “Pieter! Je hebt alweer het verkeerde water meegenomen!”

Nee dank u. De toekomst zit niet in teruggaan naar vroeger. De toekomst zit misschien in opnieuw leren denken zoals vroeger, maar met de kennis en techniek van nu.

Water gebruiken naar functie. Regenwater waar het kan. Huishoudwater waar het verantwoord kan. Drinkwater waar drinkwaterkwaliteit noodzakelijk is. En vooral: niet iedere liter water behandelen alsof hij voor de koningin bedoeld is.

Want misschien is huishoudwater helemaal geen nieuw idee. Misschien is het een oude wijsheid die wij onderweg naar de hypermoderne samenleving ergens tussen de watermeter en de wc-pot zijn kwijtgeraakt.

En eerlijk gezegd vindt Pieter dat best een mooie gedachte. Want soms is innovatie niets anders dan een oud idee dat eindelijk een nieuwe leiding krijgt.

Geef een reactie