
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Sommige mensen zeggen dat de techniek ons leven gemakkelijker maakt. Dat klopt. Sommige mensen zeggen ook dat de mens daardoor minder hoeft na te denken. Dat blijkt óók te kloppen.
Neem nu die 74-jarige Nederlandse automobilist die onlangs in het Belgische Blankenberge zijn navigatie blindelings volgde. Zijn TomTom, Google Maps of een andere digitale orakelmachine dacht blijkbaar: “Rechtdoor… en daarna de trap af.”
En wat deed onze landgenoot? Die dacht: “De computer zal het wel weten.” En zo veranderde een keurige gezinsauto in een soort alpine geit op vier wielen.
Ik zie het helemaal voor me. “Over vijftig meter links aanhouden.” “Bestemming bereikt.” Nou ja… technisch gezien lag de bestemming inderdaad een meter of vier lager.
Het schijnt dat de man niet gedronken had. Ook geen drugs. Volgens de Belgische politie was hij gewoon verstrooid. Dat is eigenlijk nog veel zorgwekkender.
Want vroeger waren mensen verstrooid en vroegen ze de weg. Nu zijn mensen verstrooid en rijden ze van een trap. Vooruitgang heet dat.
Vroeger had je een wegenkaart. Zo’n onding dat zich na gebruik nooit meer netjes liet opvouwen. Je stopte langs de kant, haalde de kaart eruit, draaide hem drie keer om en riep uiteindelijk: “Volgens mij zitten we in Duitsland.”
Maar ondertussen keek je wél om je heen. Je zag verkeersborden. Huizen. Bomen. En vooral… trappen.
Tegenwoordig kijken we vooral naar een schermpje. Als dat scherm zegt dat je door een vijver moet rijden, is er altijd wel iemand die denkt dat het een nieuwe aquaductroute is.
Ik vermoed zelfs dat er binnenkort auto’s verschijnen met de melding: “Waarschuwing. U rijdt momenteel een kerktoren binnen.” Waarop de bestuurder antwoordt: “Dat zal wel kloppen. De navigatie zegt het.”
Ik geef eerlijk toe: ook ik vertrouw regelmatig op de techniek. Mijn telefoon vertelt hoeveel stappen ik heb gezet. Mijn horloge zegt wanneer ik moet bewegen. Mijn computer verbetert mijn spelfouten. En als ik niet oppas, gaat straks mijn koelkast bepalen wanneer ik trek heb.
Het wordt steeds slimmer. Alleen… worden wij dat ook? Kunstmatige intelligentie is een prachtig hulpmiddel. Navigatie is fantastisch. Elektronica maakt ons leven vaak eenvoudiger.
Maar hulpmiddelen zijn geen vervanging van gezond verstand. Een hamer is ook een prachtig stuk techniek. Alleen moet je er niet je soep mee proberen te eten.
De mooiste computer die we bezitten zit nog altijd tussen onze oren. Hij gebruikt nauwelijks stroom, heeft een verbluffend leervermogen en beschikt over iets waar geen enkele app tegenop kan: gezond verstand.
Tenminste…als we hem aanzetten.
Misschien moeten we af en toe de navigatie even negeren. Niet omdat die altijd ongelijk heeft. Maar omdat een stenen trap nu eenmaal zelden bedoeld is voor een Opel, Volvo of Fiat.
En wie weet ontdekken we onderweg zelfs iets onverwachts. Een mooi straatje. Een gezellig terras. Of gewoon de voldoening dat we zélf nog kunnen nadenken.
Want techniek mag dan steeds slimmer worden…de mens hoeft er niet dommer van te worden.
