De Top Veertig van Radio Golf

Pieters Daglicht over Denkdingen

Over een veertienjarige muziekdirecteur, kleurpotloodterrorisme en een zolderkamer die dringend een FM-frequentie nodig had

Pieter was veertien. Dat is een leeftijd waarop je ouders nog vinden dat je je kamer moet opruimen, terwijl jijzelf vindt dat je ouders vooral moeten begrijpen dat ze zich niet met je studio moeten bemoeien.

Want Pieter had geen zolderkamer. Pieter had een radiostation. Radio Golf. Het station bestond officieel niet. Maar dat was een administratieve kwestie.

In het hoofd van Pieter was Radio Golf namelijk volledig operationeel. Inclusief programmering, presentatoren, jingles, luisteraars, technische dienst en vermoedelijk een afdeling Persvoorlichting die onmiddellijk in actie kwam wanneer een plaat niet snel genoeg steeg.

De studio bevond zich op zolder. Een zolder die door vader was behangen met Heugeveld tapijttegels. Een restpartij van Alfombrista aan de St. Annastraat in Nijmegen. Voor de gemiddelde volwassene: vloerbedekking. Voor Pieter: akoestische wandbekleding van een professioneel radiobedrijf.

Dat het technisch gezien gewoon tapijttegels waren, deed er niet toe. Radio Golf klonk er fantastisch. Of in ieder geval: Pieter vond van wel.

De Top 40

Iedere zaterdag was er een ritueel. Pieter haalde de nieuwe Top 40 bij de plaatselijke platenwinkel in Wijchen. Dat was geen boodschap. Dat was een expeditie. Je haalde niet zomaar een lijstje op. Je haalde de actuele stand van de muzikale beschaving. En vervolgens moest die worden bestudeerd.

Want naast de officiële Top 40 hield Pieter zijn eigen Top 40 bij. In een rekenschriftje. Zijn vader was hoofd van de lagere school in Wijchen en had daardoor een strategische voorraad schriftjes waar een middelgrote onderwijsinspectie jaloers op zou zijn. Dus als er ergens een schriftje over was, ging dat niet verloren. Het werd een hitparade.

De rekentaken die ooit in het schriftje stonden, maakten plaats voor veel belangrijkere sommen:

23 → 11 = enorme stijger.

14 → 17 = dramatische daling.

6 → 6 = blijft staan.

En vooral:

1 → 1 = gelukkig niets aan doen.

Pieter gebruikte kleurpotloden. Groen voor stijgers. Rood voor dalers. En waarschijnlijk een kleur die alleen gebruikt mocht worden bij platen die zó spectaculair waren gestegen dat de rest van de Top 40 er collectief een minderwaardigheidscomplex van kreeg.

Een plaat die van 23 naar 11 ging, was geen stijger. Dat was een meteorologische gebeurtenis. Daar moest je als muziekliefhebber even voor gaan zitten. Misschien moest je zelfs het raam openzetten. De muren moesten het ontgelden

Aan de muren hingen posters uit Muziek Express en Popfoto.

Met kleine spelden opgeprikt. En natuurlijk niet zomaar. In de volgorde van Pieters eigen hitlijst. Dat betekende dat zijn slaapkamer op sommige momenten waarschijnlijk meer weg had van een combinatie van radiostudio, platenmaatschappij en het hoofdkwartier van de Nederlandse Muziekraad. Wie binnenkwam, moest onmiddellijk rekening houden met de muzikale machtsverhoudingen.

“Leuk dat je er bent.” “Dank je.” “Maar ga daar niet staan.”

“Waarom niet?” “Daar hangt nummer drie.”

Achteraf bezien was dat buitengewoon verstandig. Een veertienjarige die zijn eigen Top 40 bijhoudt, leert namelijk belangrijke levenslessen.

Dat smaak persoonlijk is. Dat populariteit tijdelijk is. Dat een nummer op één niet automatisch het beste nummer is. En dat een plaat die je zelf geweldig vindt soms genadeloos uit de Top 40 kan kukelen.

Dat laatste is een harde leerschool. Zeker als je er net drie kleurpotloden aan hebt opgeofferd.

Radio Veronica als leermeester

Pieter luisterde natuurlijk naar Radio Veronica. En soms naar Radio Noordzee. Daar kwamen de stemmen uit de ether vandaan. De jingles. De muziek. De spanning. Het gevoel dat er ergens een enorme wereld bestond waarin muziek de hoofdrol speelde.

En Pieter dacht waarschijnlijk: Dat kan ik ook. En zo ontstond Radio Golf. Niet gehinderd door zendmachtiging. Niet gehinderd door een FM-frequentie. Niet gehinderd door een omroepbestel. En al helemaal niet gehinderd door het feit dat niemand ooit een aanvraag had ingediend. Radio Golf zond uit. Punt.

De luisterdichtheid was misschien beperkt. Maar dat lag volgens de directie uitsluitend aan technische omstandigheden.

De alarmbel!

Wie naar de Top 40 van toen kijkt, ziet iets prachtigs. Niet alleen de muziek, maar ook de taal.

“Alarmschijf.” Een plaat die kennelijk dusdanig belangrijk was dat er een belletje bij moest. Dat moet je je tegenwoordig eens voorstellen. Een streamingdienst die zegt: PAS OP! DEZE PLAAT IS EEN ALARMSCHIJF! Waarna je telefoon begint te rinkelen. Bij Radio Golf zou Pieter daar onmiddellijk gebruik van hebben gemaakt. “Dames en heren, daar is-ie weer! De nieuwe Alarmschijf!” TING! “En als u nu nog niet luistert, dan weten wij het ook niet meer!” TING! TING! “Radio Golf. Uw enige lokale, regionale en voorlopig ook mondiale muziekstation.”

En ondertussen zat Pieter met zijn kleurpotlood te controleren of de notering wel correct was overgenomen. Want een radiostation kan geen rommeltje zijn. Zelfs niet als het op zolder zit.

Wat er op zo’n lijst stond!

En dan die muziek…

Mungo Jerry. Golden Earring. Jefferson Airplane. Cat Stevens. Oscar Harris. Creedence Clearwater Revival. Shirley Bassey. Chicago. Free. George Baker Selection. The Kinks. Crosby, Stills, Nash & Young. The Moody Blues. The Beatles. Black Sabbath. En ergens daartussen een nummer waarvan Pieter zich waarschijnlijk afvroeg waarom het in vredesnaam zo hoog stond.

Dat is ook een terugkerend verschijnsel in de geschiedenis van de Top 40. Er zijn altijd drie categorieën:

Platen die je geweldig vindt.

Platen die je begrijpt.

Platen waarvan je je afvraagt of de rest van Nederland soms collectief zijn verstand kwijt is.

Ook dat hoort bij muziek. En misschien juist daarom is zo’n oude Top 40 zo’n prachtige tijdmachine. Je kijkt naar de lijst en ineens hoor je de radio weer. Je ruikt bijna de zolder. Je ziet de posters. Je ziet het rekenschrift. En ergens ligt nog een groen kleurpotlood klaar voor die enorme stijger van 23 naar 11.

De echte betekenis van Radio Golf

Pieter wist het toen natuurlijk nog niet. Maar hij was helemaal niet alleen maar met muziek bezig. Hij was bezig met verbeelden. Met een eigen wereld maken. Met dromen. Met ontdekken wat hij mooi vond. Met een stem geven aan iets wat nog geen naam had.

Radio Golf was misschien denkbeeldig. Maar de passie was echt. En misschien is dat wel het mooiste wat we kinderen kunnen meegeven. Niet alleen vertellen wat de wereld is. Maar ze de ruimte geven om te bedenken wat de wereld óók zou kunnen zijn. Een zolderkamer kan dan ineens een radiostudio worden. Een rekenschrift een hitparade. Een kleurpotlood een muziekinstrument. En een veertienjarige jongen? Die kan zomaar directeur worden van een radiostation dat niemand kan ontvangen. Behalve hijzelf.

En jaren later? Dan hoor je ineens een oude plaat. En zonder dat je erom vraagt, staat je geheugen weer op nummer één.

Geen stijger. Geen daler. Gewoon: 1 — 1 — 1 — 1 — 1

DE HELE WEEK OP NUMMER ÉÉN. En ergens op die oude zolder klinkt een piepende jingle: “U luistert naar Radio Golf!”

Waarop Pieter, inmiddels vele jaren ouder, waarschijnlijk nog steeds denkt: Verdraaid… die stond toen op zeven.

En dat is misschien wel het mooiste bewijs dat sommige liedjes nooit uit de Top 40 verdwijnen. Ze verhuizen gewoon. Van de radio… naar je herinnering.

Geef een reactie