
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er zijn kledingstukken die je met warme gevoelens terugbrengen naar vroeger. Een wollen trui die naar oma rook. Een petje dat altijd scheef stond. Een paar klompen waarop je de hele straat kon wakker stampen. En dan was er… de knickerbocker.
Alleen al bij het uitspreken van dat woord trekt Pieter spontaan een spier in zijn linkerbeen.
De knickerbocker was, zo vertellen de geschiedenisboeken, een keurige pofbroek die tot net onder de knie kwam. Mannen droegen hem. Jongens ook. Vooral in de winter. In de zomer kreeg je een korte broek, zodat je tenminste nog rechtstreeks kou kon lijden.
Maar de echte uitvinding van de duivel zat onderaan de pijpen. Die riempjes. Van die vervelende bandjes die precies strak genoeg zaten om je bloedcirculatie te wantrouwen, maar nét niet strak genoeg om die eeuwig afzakkende lange kousen op hun plaats te houden.
Want die kousen hadden een eigen wil. Je vertrok thuis als een keurige schooljongen. Na tweehonderd meter hing de linkerkous ergens halverwege je scheenbeen. De rechter besloot zelfs richting enkel te emigreren. En de knickerbocker keek zwijgend toe.
Je voelde je geen jongen meer. Je voelde je een slecht ingepakte rollade.
Pieter vermoedt dat destijds complete schoolklassen onderweg waren met één hand aan hun schooltas en de andere voortdurend bezig om een kous weer omhoog te trekken. Dat noemden ze toen opvoeding. Tegenwoordig zou een fabrikant binnen drie dagen failliet zijn als hij zoiets op de markt bracht.
“Comfort?” zou de Consumentenbond vragen. “Nee,” antwoordde de knickerbocker. “Karaktervorming.”
Toch waren er mensen die er vrijwillig in rondliepen. Golfers bijvoorbeeld. Die sloegen in tweed, hoge sokken en knickerbockers een klein wit balletje over een Schotse hei alsof het de normaalste zaak van de wereld was. En eerlijk is eerlijk… Bij hen stond het nog best chic.
Misschien kwam dat doordat ze niet achter een bal hoefden aan te rennen op een schoolplein vol modder, maar rustig tussen keurige grasmatten wandelden waar niemand lachte als een kous weer op half zeven hing.
De knickerbocker hoorde bij een tijd waarin kleding vooral degelijk moest zijn. Je kocht geen broek voor één seizoen. Nee. Die broek moest minstens drie kinderen overleven, twee verhuizingen meemaken en liefst ook nog dienstdoen als zondagse outfit. Dat was duurzaam voordat duurzaamheid een folder van de gemeente werd.
Toch is het opvallend hoe snel mode verandert. Wat ooit modern was, vinden we nu komisch. En wat wij vandaag hip noemen, zullen onze kleinkinderen over vijftig jaar waarschijnlijk bekijken alsof we collectief een zonnesteek hadden. Misschien lachen zij straks om onze gescheurde spijkerbroeken. Of om sneakers die eruitzien alsof ze al drie Elfstedentochten hebben gelopen.
Mode heeft namelijk een bijzonder talent. Ze overtuigt miljoenen mensen dat iets prachtig is. Totdat dezelfde miljoenen zich twintig jaar later afvragen waar ze in vredesnaam mee bezig waren.
Misschien is dat wel de grootste les van de knickerbocker. Niet dat die broek lelijk was. Niet eens dat die riempjes irritant waren. Maar dat we ons soms verrassend gemakkelijk laten vertellen wat normaal is. En dat een beetje eigenwijsheid soms veel lekkerder zit dan welke mode dan ook.
Al blijft één ding voor Pieter ononderhandelbaar. Mocht de knickerbocker ooit terugkeren als nieuwste trend… dan trekt hij nog liever een aardappelzak aan. Zonder riempjes.
