
Pieters Daglicht over DenkDingen
Er zijn van die ontdekkingen die de wetenschap hardnekkig weigert serieus te nemen. Omdat men liever miljarden stopt in ruimtevaart, quantummechanica en het kweken van tomaten zonder smaak, dan in de échte vragen van het leven.
Waarom bijvoorbeeld een boodschappenkar altijd naar links trekt. Niet soms. Niet af en toe. Nee. Altijd.
Ik merkte het afgelopen dinsdag weer bij de grootgrutter. Ik had alleen yoghurt nodig. Dat is hoe het altijd begint. Grote tragedies beginnen ook vaak klein. Troje begon met een paard. De Titanic met een ijsblokje. Mijn supermarktbezoek met “ik haal alleen even yoghurt”.
Binnen drie minuten reed ik al scheef langs het broodschap alsof ik een mislukte auditie deed voor de Elfstedentocht op wielen. Mijn kar trok zó hard naar links dat ik ongewild een display met biologische kikkererwten omver kegelde. Een jonge medewerker met een knotje keek mij aan alsof ik persoonlijk de democratie had ondermijnd.
“Hij trekt weer naar links,” mompelde ik. En toen gebeurde het. Een oudere man naast de paprika’s knikte langzaam. Zo’n knik van iemand die het leven heeft gezien. Oorlogen. Kabeltelevisie. De opkomst van de havercappuccino. “Dat doen ze allemaal,” zei hij ernstig.
Wij zwegen even. Twee mannen. Eén waarheid. Vierentwintig winkelwagens verderop krijste een kind omdat het geen chocoladekrokodil kreeg. Maar wij stonden daar alsof we zojuist een natuurwet hadden ontdekt.
De Wet van de Glijdende Boodschappenkar.
Want eerlijk is eerlijk: niemand bestuurt zo’n kar nog werkelijk zelf. Je corrigeert voortdurend. Kleine rukjes naar rechts om niet volledig bij de tofu te eindigen. Dat is het hele moderne leven geworden.
Bijsturen. Ik begon erop te letten. De jonge vader met zijn haastige blik en boodschappenlijstje in de telefoon. Zijn kar trok naar links, maar hij compenseerde driftig naar rechts, waardoor hij uiteindelijk vast kwam te zitten tussen de diepvriespizza’s en een aanbieding voor vegan garnalen die nergens naar garnalen smaakten.
Een keurige dame met een linnen tas stuurde juist zó overdreven tegen dat haar kar voortdurend rechtsaf schoot richting de chips.
Extremen, dacht ik. Daar gaat het mis. Want niemand loopt nog gewoon rechtdoor. We slingeren collectief door de supermarkt van het bestaan. Corrigerend. Overcorrigerend. Botsend tegen stellingen vol meningen in kiloknallers.
En ondertussen denken we allemaal dat wij degene zijn die wél recht rijden. Dat is het venijnige van een scheve kar.
Je voelt wel dat er iets trekt, maar na verloop van tijd ga je denken dat jouw tegenbeweging normaal is geworden. Totdat iemand anders naar je kijkt en denkt: waarom rijdt die man alsof hij een dronken winkelmandje bestuurt?
Misschien is dat precies wat er maatschappelijk gebeurt.
We zijn zo gewend geraakt aan trekken, duwen, verontwaardiging en correctie, dat niemand nog ontspannen door gangpad 7 wandelt. Iedereen stuurt. Iedereen compenseert. Iedereen ergert zich aan iedereen die anders slingert. En intussen staat er ergens een vakkenvuller van negentien met een energiedrankje in zijn hand te denken:
“Waarom doen volwassenen zo moeilijk?”
Goede vraag. Want vroeger had je gewoon aardappelen. Nu heb je aardappelen met identiteit. Klimaataardappelen. Authentieke streekaardappelen. Emotioneel beschikbare aardappelen. Er liggen tegenwoordig meer morele keuzes in het groentevak dan groente. Zelfs koffie is geen koffie meer. Nee, je koopt schuldgevoel in bonenvorm.
En iedereen kijkt ondertussen naar elkaars kar. “Zo. Witte bolletjes.” “Zo. Frisdrank.” “Zo. Drie zakken borrelnoten. Interessant.” We beoordelen elkaar tegenwoordig alsof de bonusaanbieding een persoonlijk manifest is. Terwijl niemand vraagt hoe het écht gaat. Dat viel mij ineens op bij de kassa.
Voor mij stond een vrouw zichtbaar vermoeid af te rekenen. Kind huilend. Bananen beurs. Portemonnee zoek. Achter haar begon iemand hoorbaar te zuchten zoals alleen Nederlanders dat kunnen: passief-agressief met een vleugje COPD.
Toen gebeurde iets wonderlijks. De cassière glimlachte. Geen gemaakte glimlach. Geen “fijne dag verder”-automatisme. Maar een echte glimlach. Zo’n glimlach die zegt: “Rustig maar. Ik zie dat je moe bent.”
En plotseling reed niemand meer scheef. Zelfs die linkerwieltjes niet. Want misschien is dat uiteindelijk het geheim. Niet harder corrigeren. Niet fanatieker trekken aan het stuur van ons eigen gelijk. Maar af en toe stoppen. Kijken. Lachen. Iemand even ruimte geven bij de kassa van het leven.
Want iedereen heeft een kar die trekt. Iedereen. Sommigen naar links. Sommigen naar rechts. En sommigen rechtstreeks het wijnschap in. Maar bijna niemand doet het expres.
En terwijl ik buiten mijn boodschappen in de auto zette, bedacht ik me ineens iets ontstellends. Ik was de yoghurt vergeten. Natuurlijk. Dat is ook een natuurwet.
