
Pieters Daglicht over DenkDingen
Sommige mensen fietsen. Andere mensen voeren onderweg een existentiële veldslag tegen infrastructuur, regelgeving en het universum zelf. Ik zag hem afgelopen donderdagmorgen.
Een man van ergens tussen de vijftig en “ik heb ooit een abonnement gehad op de Kijk”. Regenjas half dicht. Broekspijp in sok. Fietstas zo volgeladen dat het leek alsof hij onderweg was naar een geheime evacuatie van kantoorartikelen.
En hij reed. Niet gewoon fietsen. Nee. Hij bewoog zich voort met de onverzettelijkheid van iemand die al twintig jaar formulieren invult zonder ooit antwoord te krijgen.
Het verkeerslicht sprong op rood. Auto’s stopten. Voetgangers wachtten. Een scooter bromde geduldig. Maar niet hij. Hij keek niet eens. Hij reed door rood alsof hij persoonlijk ruzie had met het concept toestemming.
Ik voelde bewondering. En angst. Vooral angst.
Want deze man reed niet roekeloos. Nee, dat zou te simpel zijn. Hij reed met een diepgewortelde overtuiging dat regels in theorie prachtig zijn, maar in de praktijk vooral hinderlijke suggesties vormen tussen hem en de groenteafdeling van de Lidl.
En ineens dacht ik: dit is exact hoe mensen tegenwoordig door bureaucratie bewegen. Niet meer volgens de regels.
Maar ertussendoor. Slingerend. Improviserend. Overlevend.
Want laten we eerlijk zijn: niemand begrijpt nog volledig hoe systemen werken. Niet de overheid. Niet organisaties. Niet helpdesks. En zéker niet degene die ooit besloten heeft dat je voor het aanvragen van een parkeerontheffing eerst moet bewijzen dat je bestaat middels een DigiD-code, sms-controle, extra verificatie-app én een e-mail die aankomt in een spamfolder uit 2017.
We leven niet meer in een samenleving. We leven in een escaperoom met wachtmuziek.
En die fietser wist dat.
Hij trapte door alsof hij net een brief had ontvangen met de tekst: “Uw aanvraag kan helaas niet in behandeling worden genomen omdat uw eerdere aanvraag ontbreekt.”
Kijk, vroeger had bureaucratie nog iets statigs. Loketten.
Stempels. Mensen met leesbrillen aan kettinkjes. Nu krijg je mails van “noreply@organisatie.nl” waarin staat dat persoonlijk contact belangrijk voor u is. Dat is hetzelfde als een cactus die zegt dat hij van knuffelen houdt.
De man sloeg linksaf zonder hand uit te steken. Een buschauffeur moest remmen. Een duif vloog op in pure existentiële paniek. Maar hij ging door. En achter op zijn fietstas stond met vervaagde letters: “Gemeente Servicepunt”.
Natuurlijk. Op dat moment viel alles op zijn plek. Dit was geen gewone fietser. Dit was een veteraan. Een man die formulieren had gezien waar gewone stervelingen krankzinnig van worden. Een man die ooit drie uur in de wacht had gestaan om vervolgens te horen: “Toets 4 voor meer informatie over waarom toets 4 niet meer beschikbaar is.”
Je ziet het vaker tegenwoordig. Mensen die niet meer vertrouwen op logica, maar op snelheid. Gewoon gáán. Niet nadenken. Niet wachten. Niet hopen dat systemen je helpen.
Want wie netjes blijft wachten op groen, staat soms drie beleidsnota’s later nog steeds bij hetzelfde kruispunt. En ondertussen rijden de brutalen fluitend voorbij.
Dat is het frustrerende. De samenleving beloont steeds vaker degene die door rood durft. De voordringer krijgt sneller hulp.
De schreeuwer krijgt eerder antwoord. De vasthoudende klager krijgt ineens wél een mens aan de telefoon.
En de keurige burger? Die zit thuis met mapjes. Geordende pdf-bestanden. En een wachtwoord dat nét niet voldoet aan de eisen. “Twee hoofdletters, een symbool, hiërogliefen en de meisjesnaam van uw goudvis.”
Dus misschien begrijpen we die fietser daarom stiekem wel.
Niet omdat hij gelijk heeft. Maar omdat hij moe is. Moe van systemen die steeds ingewikkelder worden terwijl iedereen blijft doen alsof het eenvoudiger is geworden.
“Alles kan tegenwoordig digitaal.” Ja. Net als stress.
Die man reed inmiddels volledig buiten elk verkeerskundig concept. Hij doorkruiste een zebrapad, schampte een scooter en verdween bijna majestueus een steeg in alsof hij onderdeel was van een gemeentelijk proefproject genaamd:
“Burgerparticipatie in beweging.”
En toch bleef één beeld hangen. Zijn gezicht. Niet boos. Niet agressief. Maar vastberaden. Alsof hij diep van binnen had besloten: ik laat mij niet nog één keer tegenhouden door een systeem dat zelf ook geen idee heeft hoe het werkt.
En ergens vond ik dat verdrietig. Want een samenleving hoort niet te functioneren als een hindernisbaan waar alleen de handigste overleven. Mensen zouden niet met doodsverachting door regels hoeven manoeuvreren om iets simpels geregeld te krijgen.
Soms hebben mensen geen kortere wachtrij nodig. Maar gewoon een deur die open kan. Een mens die opneemt. Een loket zonder doolhof. En misschien af en toe een verkeerslicht dat snel genoeg op groen springt zodat niemand het gevoel krijgt dat door rood rijden de enige manier is om vooruit te komen.
Al vermoed ik dat die man daar inmiddels allang niet meer op wacht. Die zit waarschijnlijk alweer ergens drie straten verderop. Tegen het verkeer in. Met een fietstas vol formulieren. En grote vragen.
