
Pieters Daglicht over Denkdingen
Er zijn families die generaties lang een boerderij doorgeven. Of een horloge. Of een geheim recept voor draadjesvlees waar zelfs de katholieke kerk ooit argwanend naar gekeken heeft.
En dan heb je onze familie. Wij geven voornamen door. Drie stuks tegelijk. P.P.J.
Dat klinkt niet als een familie, dat klinkt als een accountantskantoor in Capelle dat gespecialiseerd is in ingewikkelde nalatenschappen en ruzies over schuttingen.
Maar nee. Het zijn wij. Pieter senior. Pieter junior. En Pieter junior junior.
Drie mannen. Drie generaties. Drie dezelfde initialen. En, naar later bleek, ongeveer drie totaal verschillende opvattingen over openbaar vervoer.
Ter gelegenheid van mijn zeventigste verjaardag besloten wij gezamenlijk een avond Rotterdam onveilig te maken. Althans, dat was het oorspronkelijke plan. Uiteindelijk bleef het vooral bij licht ongemak voor de RET. Want er moest met de metro gereisd worden. Dat was namelijk “praktisch”.
Dat zeggen jonge mensen tegenwoordig overal over. Praktisch. Ook over dingen die totaal niet praktisch zijn.
“Met de metro gaan is praktisch.” “QR-codes zijn praktisch.”
“Je telefoon is ook je bankpas.” “Je koelkast praat met je.”
Ik verlang soms terug naar de tijd dat een koelkast gewoon zwijgend stond te bederven.
De laatste keer dat ik met de metro reisde, had Nederland nog een strippenkaart, droeg iedereen beige regenjassen en vond men cassettebandjes hypermodern. Je hoorde toen nog een conducteur fluiten. Tegenwoordig hoor je alleen een vrouwenstem die zegt dat je moet inchecken, uitchecken, overstappen, opletten, doorlopen en vooral nergens meer zelfstandig over nadenken.
Bij het poortje begon de ellende al. “Gewoon je bankpas ervoor houden,” zei junior. Gewoon. Dat woord hoort in hetzelfde rijtje thuis als “even”, “kort” en “heel simpel”.
Ik hield mijn bankpas ervoor. Niets. Nog een keer. Piep.
Rood licht.
Achter mij ontstond onmiddellijk een file van haastige Rotterdammers die keken alsof ik persoonlijk verantwoordelijk was voor de val van de euro.
Junior junior schoot te hulp met de vanzelfsprekendheid van iemand die geboren is in een wereld waarin apparaten altijd belangrijker zijn dan mensen. “Je moet hem stilhouden, opa.”
Alsof ik probeerde een wilde paling te scannen.
Maar uiteindelijk lukte het. En daar gingen de drie P.P.J.’s. Richting Rotterdam.
Ik moet zeggen: de metro zelf viel mee. Niemand rookte. Niemand had een cavia op schoot. Niemand las de Panorama. Dat alleen al maakte het een totaal andere ervaring dan vroeger.
In de stad aangekomen begonnen wij verstandig. Met bier.
Zoals volwassen mannen behoren te doen wanneer zij cultureel verantwoord uitgaan.
Daarna liepen wij naar Restobar Vista, gevestigd in De Rotterdam op de Kop van Zuid. Een gebouw dat eruitziet alsof iemand drie wolkenkrabbers tijdens een aardbeving vergeten is vast te schroeven. Daar genoten wij van een voortreffelijk driegangenmenu.
Kijk, ik kom uit een generatie waarin “uit eten” betekende dat je een schnitzel kreeg ter grootte van een toiletbril, met een blaadje sla ter decoratie en een ober die “smakelijk” zei alsof hij er zelf ook niet helemaal in geloofde.
Maar dit was andere koek. Kleine kunstwerkjes op borden.
Sausspiegels. Schuimpjes. Dingen met een “reductie”. Ik at iets waarvan ik nog steeds niet precies weet wat het was, maar het keek mij in elk geval intelligenter aan dan sommige mensen op televisie.
De wijn vloeide rijkelijk. Voor senior en junior. Junior junior hield het bij cola. Dat vond ik ergens geruststellend. Iedere generatie heeft gelukkig nog één verstandig mens nodig.
Na de maaltijd gingen wij naar het Nieuwe Luxor Theater voor de musical We Will Rock You.
Nu moet u weten: ik heb een ingewikkelde relatie met musicals. Ik vind ze doorgaans te luidruchtig voor toneel en te praatziek voor muziek. Maar zodra iemand “Bohemian Rhapsody” inzet, verander ik toch spontaan in een mee-deinende zeventiger met emotionele herinneringen aan autoradio’s, sigarettenrook en het idee dat de toekomst waarschijnlijk prachtig ging worden.
De voorstelling zelf was eigenlijk precies zoals Queen ooit geweest moet zijn: volstrekt over de top, soms briljant, soms onbegrijpelijk, maar voortdurend met zoveel overtuiging gebracht dat je vanzelf meegaat.
Er was een dystopische toekomst. Er was AI. Er was een kwaadaardige Killer Queen. Er was een jongen die niet wist hoe een USB-stick werkte, wat eerlijk gezegd voor de helft van mijn generatie nog steeds een herkenbaar probleem is.
En ergens tussen al het spektakel, de lichtshows, gitaren en Engelse meezingers zat ineens een serieuze gedachte verstopt.
Dat muziek van mensen moet blijven. Dat niet alles door kunstmatige intelligentie gemaakt hoeft te worden. Dat live muziek iets doet wat geen algoritme ooit helemaal begrijpt.
Ik keek naar junior junior. Die jongen leeft in een wereld van schermen, streams, wachtwoorden, updates en apparaten die voortdurend aandacht eisen alsof ze emotioneel afhankelijk zijn. En toch zat hij daar. Gewoon naast zijn vader en grootvader. Drie generaties in één rij. Mee te lachen. Mee te luisteren. Mee te beleven.
Misschien is dat uiteindelijk wel waar het om draait. Niet om AI. Niet om USB-sticks. Niet om incheckpoortjes. Maar om samen herinneringen maken voordat het leven zelf uitcheckt zonder waarschuwing.
Na afloop dronken wij nog een laatste glas in de foyer. Er werd gelachen over gemiste metro’s, ingewikkelde technologie en het feit dat drie mannen met exact dezelfde initialen samen op stap waren zonder onderweg administratief verward te raken.
En terwijl wij later huiswaarts keerden, bedacht ik mij iets.
Je kunt veel doorgeven in een familie. Voornamen. Initialen.
Gewoontes. Muzieksmaak. Maar het mooiste wat je kunt doorgeven, zijn misschien wel avonden als deze. Avonden waarop drie generaties even vergeten hoe (niet) verschillend ze zijn.
En gewoon samen zingen: We are the champions, my friend…
