Hotel California

Pieters’ Daglicht over Denkdingen

Sommige liedjes zijn geen liedjes. Sommige liedjes zijn meubels.

Ze staan ineens ergens in je leven en voor je het weet zitten ze er vijftig jaar later nog steeds. Net als die ene stoel die eigenlijk niet mooi meer is, waarvan de veren kraken alsof er een oude bosuil in woont, maar waar je tóch altijd weer in neerploft omdat je rug denkt: dáár woont veiligheid.

Zo’n liedje is Hotel California.

Het was 1976. Rotterdam-Alexanderpolder. Edmond Hellenraadstraat. Een tijd waarin flats nog gebouwd werden met optimisme, koffie standaard naar zware shag rook en iedereen een vriendin had met gordijnen in de kleur “avocado-beige”. Een tijd waarin mannen snorren droegen zonder ironie en je met één salaris nog een woning kon betalen én een fonduepan kon bezitten. Ik woonde daar met mijn lief.

En op een avond kwam collega Jos Huibers langs. Zo’n man die niet binnenkwam alsof hij op visite ging, maar alsof hij een geheime missie uitvoerde namens de internationale muziekorde. Hij had een lp onder zijn arm.

Geen gewone lp. Nee. Hij keek erbij zoals Mozes gekeken moet hebben toen hij van die berg af kwam met stenen platen. “Dit,” zei Jos plechtig, “is zó mooi.”

Dat waren nog eens tijden hè. Geen Spotify-algoritme dat zei: “Omdat u ooit naar BZN luisterde, denkt ons systeem dat u emotioneel klaar bent voor panfluitversies van Metallica.”

Nee. Gewoon een collega. Een plaat. Een woonkamer. En vertrouwen.

We zetten de lp op. En vanaf de eerste tonen gebeurde er iets bijzonders. De kamer werd groter. De flat verdween. De Alexanderpolder veranderde plotseling in een soort mysterieuze woestijn waar ergens een hotel stond met schemerlampen, tequila, vrouwen met gevaarlijke oogopslag en vermoedelijk een receptioniste die “goedemiddag” zei alsof ze ondertussen je ziel archiveerde.

Wij luisterden ademloos. Alsof iemand niet alleen muziek had gemaakt, maar een complete wereld. En eerlijk is eerlijk: Jos had geen woord teveel gezegd. Dat gebeurt zelden.

De meeste mensen die zeggen: “Dit moet je horen” komen uiteindelijk aanzetten met een Peruaanse fusion-jazzversie van kinderliedjes gespeeld op een elektrische blokfluit door een man die zichzelf El Tonino de Stiltewolf noemt. Maar dit was anders. Dit was Hotel California.

En zoals dat gaat met grote liefdes in een mensenleven, kochten wij de plaat kort daarna zelf. Sindsdien is het “ons nummer”.

En ja, er zijn talloze uitvoeringen. Akoestisch. Symfonisch. A capella. Live. Heruitgebracht. Geremasterd. Geanalyseerd door mannen met paardenstaarten die in podcasts praten alsof ze persoonlijk met Don Henley op spirituele trektocht zijn geweest. Maar het origineel blijft onaantastbaar.

Dat intro alleen al. Die gitaren. Alsof twee engelen ruzie maken in slow motion.

Wat ik pas veel later begreep, was dat Hotel California eigenlijk helemaal geen gezellig liedje is. Dat is het geniale ervan. Je denkt eerst dat het over een chic hotel gaat. Zonsondergangen. Californische glamour. Wijn. Vrijheid. Mooie mensen in witte pakken die moeiteloos avocado eten zonder dat het op hun blouse valt. Maar ondertussen sluipt er iets anders binnen. Iets ongemakkelijks. Want dat hotel blijkt helemaal geen paradijs. Het is een val. Een schitterende gouden kooi. Een plek waar iedereen ooit dacht gelukkig te worden, maar waar uiteindelijk niemand meer wegkomt.

“You can check out any time you like… but you can never leave.” Dat is misschien wel de meest angstaanjagende zin ooit geschreven door mannen met zulke keurige kapsels. En ineens gaat het niet meer alleen over Californië. Dan gaat het over alles. Over de verslaving aan succes. Aan status. Aan spullen. Aan harder. Sneller. Meer. Meer wijn. Grotere auto’s.

Nog een verbouwing. Nog een scherm. Nog een cursus “persoonlijk leiderschap” van een man in sneakers van vierhonderd euro die eruitziet alsof hij permanent naar zichzelf applaudisseert.

Want dát is het verraderlijke van het moderne Hotel California. Het ziet er fantastisch uit. Mooie verlichting. Designkeuken. Stille leaseauto. Draadloze deurbel. Airfryer met bluetooth. Maar ergens onderweg raken mensen zichzelf kwijt. Ze hebben duizend contacten maar niemand om te bellen als de wereld instort. Ze hebben drie streamingdiensten maar geen idee meer waar stilte woont.

Ze hebben wellnessweekenden nodig om bij te komen van agenda’s die gevuld zijn met dingen waarvan ze dachten dat ze gelukkig zouden maken.

En begrijp me goed: ik ben niet tegen vooruitgang. Ik ben dol op vooruitgang. Zonder vooruitgang zaten we nu nog met een postduif de belastingaangifte te versturen terwijl tante Bep met een roeptoeter de weersverwachting doorgaf vanaf een mestkar. Maar soms denk ik wel eens dat de Eagles iets zagen aankomen. Dat achter die prachtige gitaren eigenlijk een waarschuwing zat.

Pas op. Niet alles wat glimt is vrijheid. Sommige paradijzen blijken wachtkamers. En toch…

Toch zit er ook troost in dat lied. Want muziek doet iets wonderlijks. Het bewaart mensen.

Eén nummer en je bent weer terug in een flat in Alexanderpolder. De geur van koffie. Het tikken van de verwarming. Een collega met een lp onder zijn arm. Twee jonge mensen op een bank die nog niet weten hoeveel leven er nog gaat gebeuren.

Dat vind ik misschien wel het mooiste. Dat muziek tijd kan opslaan als jam in een kelderkast. Je draait een plaat. En plotseling staan de doden weer even op de gang. Zijn je ouders jong. Is de wereld nog groot. En ben jij weer degene die dacht dat liefde vanzelfsprekend was en de toekomst oneindig.

Misschien is dát uiteindelijk het echte Hotel California. Niet die plek waar je gevangen zit. Maar die wonderlijke kamer in je geheugen waar sommige liedjes voor altijd blijven spelen.

En eerlijk? Daar wil ik eigenlijk helemaal niet meer uit ontsnappen.

Geef een reactie