
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er zijn van die berichten waarvan je eerst denkt: nou nou, daar hebben we weer een beleidsfolder met een logo van dertigduizend euro en een slogan waar niemand vrijwillig mee op een T-shirt wil lopen.
Maar toen Pieter las over De Capelse Zomer op het vernieuwde Stadsplein van Capelle aan den IJssel, gebeurde er iets vreemds. Een lichte trilling. Een echo uit de jaren negentig. Een geur van frietvet, podiumrook en regen op klinkers. En plotseling hoorde Pieter het weer.
“Dámes en heren… welkom bij… SWINGING CAPELLE!”
Kijk, jonge mensen geloven dat tegenwoordig nauwelijks nog, maar er was ooit een tijd dat Capelle aan den IJssel zichzelf serieus probeerde te vermaken. Niet met een inspraakavond over deelmobiliteit of een webinar over inclusieve stoeptegelbeleving, maar gewoon met muziek. Met artiesten. Met podia. Met mensen die buiten kwamen zonder eerst in een buurtapp te vragen of het veilig was.
Swinging Capelle.
Een jaarlijks stadsfeest waarbij werkelijk iedereen opdook. Jong, oud, wijkbewoner, verdwaalde Rotterdammers, vaders met heuptasjes, moeders met permanentjes waar FM-radio in kon worden ontvangen en kinderen die rondrenden met een suikerspin ter grootte van een verkeerskegel.
En midden in dat alles liep één man alsof hij persoonlijk verantwoordelijk was voor de atmosfeer in de gemeente: Jan Keur.
Wat een naam ook eigenlijk. Als je een organisator van een stadsfeest bedenkt, heet hij Jan Keur. Niet Sebastian Moonlight of Kevin Experience-Manager. Nee. Jan Keur. Een man die vermoedelijk zelfs bij de bakker nog een draaiboek had.
Die man kreeg het voor elkaar om artiesten, vrijwilligers, podia en Capellenaren in dezelfde richting te laten bewegen. Dat alleen al is statistisch gezien een wonder groter dan de wederopstanding van vinyl.
Rond het oude Stadsplein gebeurde iets wat tegenwoordig beleidsmakers “ontmoeting” noemen, maar wat vroeger gewoon gezelligheid heette. En ja, natuurlijk ging het uiteindelijk mis.
Want ergens op een gemeentehuis kwam ooit een spreadsheet tot leven. Een financieel adviseur met het charisma van een vochtige vaatdoek keek naar een begroting en sprak de noodlottige woorden: “Moet dat nou elk jaar, zo’n feest?”
Dat is het moment waarop cultuur meestal sterft. Niet met tromgeroffel, maar met een Excelbestand. Dus Swinging Capelle verdween.
Zoals dat gaat in Nederland. Eerst verdwijnt het muziekfestival. Daarna de dansschool. Vervolgens de buurtslager. En uiteindelijk resteert een multifunctioneel ontmoetingscentrum waar mensen verplicht creatief zitten te zijn met biologische linzensoep.
Maar zie. Nu is daar ineens De Capelse Zomer. Een nieuw stadsfeest. Opnieuw op het Stadsplein. Opnieuw bedoeld voor iedereen. Opnieuw laagdrempelig. Opnieuw een plek waar een stad probeert stad te zijn. En Pieter hoopt oprecht dat dit niet zo’n typisch Nederlands project wordt dat na drie jaar eindigt met de zin: “Vanwege gewijzigde prioriteiten en een herijking van de evenementenvisie…” Want een stad zonder feest wordt langzaam een wachtruimte.
Mensen onderschatten wat een stadsfeest doet. Het is niet alleen muziek. Het is herkenning. Het is elkaar tegenkomen zonder afspraak. Het is ontdekken dat die norse buurman uit Schenkel eigenlijk fantastisch kan meezingen met André Hazes terwijl hij een broodje kebab vasthoudt alsof het een olympische fakkel is. Een stad leeft niet van beton alleen.
En terwijl Pieter nadacht over Swinging Capelle, kwam hij vanzelf weer uit bij Jan Keur en zijn vrouw Martine. Want sommige mensen bouwen geen carrière op, maar gemeenschap.
Want jawel hoor – alsof een stadsfestival nog niet genoeg was – richtten Jan en Martine ook nog Scoutinggroep Hendrik van Halewijn op.
Kijk. Dat zijn van die mensen waarvan je achteraf denkt: hadden we daar niet gewoon een standbeeld van moeten neerzetten? Desnoods naast de fietsenstalling?
Die scoutinggroep, ooit begonnen vanuit de boerderij aan de ’s-Gravenweg, droeg de naam van ridder Hendrik van Halewijn. De eerste heer van Capelle, zo wordt verteld. Een soort lokale Sint-Joris. Avontuurlijk, eerlijk en rechtvaardig.
Dat soort eigenschappen hoor je tegenwoordig vooral nog terug in sollicitatieprocedures voor fictieve vacatures.
Maar ergens is het prachtig dat Capelle ooit een ridder als voorbeeld koos. Niet een vastgoedontwikkelaar. Niet een consultant gebiedsvisie. Gewoon een ridder. En Jan en Martine begrepen iets wat veel bestuurders vergeten: een stad bouw je niet alleen met stenen, maar met herinneringen.
Met kampvuren. Met muziek. Met vrijwilligers. Met mensen die zeggen: “Kom, we gaan iets organiseren.”
Jan woonde aan de Boeroestraat. Daar zat ook Stichting Swinging Capelle gevestigd. Fantastisch eigenlijk. Grote stadsdromen vanuit een gewoon huis in een gewone straat. Niet vanuit een glazen bestuurskamer met een heisessie in Nunspeet. En dan had hij ook nog een jazzprogramma op Radio Capelle.
Natuurlijk had hij dat. Pieter ziet het helemaal voor zich. Jan achter een mengpaneel. Koptelefoon scheef op het hoofd. Een plaat van Dave Brubeck instartend alsof de wereld ervan afhing.
Want zulke mensen bestaan. Mensen die sfeer maken in een tijdperk dat steeds efficiënter en tegelijkertijd steeds ongezelliger wordt.
Jan Keur overleed in april 2012. Maar sommige mensen verdwijnen niet echt. Die blijven hangen in een stad. In verhalen. In oude foto’s. In vergeelde programmaboekjes. In een scoutinggebouw. In een herinnering aan een zomeravond waarop Capelle even groter voelde dan zichzelf.
En misschien – heel misschien – klinkt deze zomer op het Stadsplein weer iets van dat oude geluid door. Niet alleen muziek. Maar het idee dat een stad pas echt leeft als mensen elkaar ontmoeten zonder dat daar een beleidsdoelstelling aan vastzit.
