
Over de vraag wanneer onhandige gewoontes te ver gaan — en wie dat eigenlijk bepaalt
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er zijn van die momenten waarop je als mens plotseling beseft dat je leven op drijfzand is gebouwd.
Pieter had er gisteren zo één.
Hij zat gewoon aan de keukentafel, nietsvermoedend, met een kop koffie en een pen. Een gewone pen. Zo’n pen die je al jaren gedachteloos in je mond steekt terwijl je nadenkt over dingen die meestal nergens toe leiden maar toch belangrijk voelen.
En ineens dacht hij: wacht eens even. Mag dit eigenlijk wel?
Want laten we eerlijk zijn: Pieter zuigt regelmatig uit zijn duim. Niet letterlijk altijd – al komt het voor op zwakke momenten – maar figuurlijk des te vaker. En daarnaast heeft hij de onbedwingbare neiging om pennen te likken. Niet uit honger, maar uit concentratie. Het is een soort ritueel. Zoals anderen hun bril rechtzetten of diep zuchten voordat ze iets doms zeggen.
Maar toen kwam dat bericht.
Een Fransman. Achttien jaar jong. In Singapore. Die aan een rietje likte en het teruglegde. En nu… een rechtszaak. Celstraf. Jaren.
Pieter verslikte zich bijna in zijn koffie. Want als dát de maat der dingen is, dan heeft hij een strafblad waar je een gemiddelde bibliotheek mee kunt vullen. Wat heeft hij allemaal niet aangeraakt, gelikt, besnuffeld in een moment van afwezigheid? Hoeveel pennen zijn er door zijn toedoen in een moreel grijs gebied beland?
Hij keek naar zijn duim. Die keek terug. Verdacht.
Het begon te malen. Want stel dat deze golf van rechtvaardigheid overwaait naar ons eigen, doorgaans ontspannen kikkerland. Vandaag een rietje in Singapore, morgen een pen in Capelle aan den IJssel. Je weet het niet. Het begint altijd klein. Eerst een waarschuwing, dan een boete, en voor je het weet staat er een agent aan de deur met de mededeling:
“Meneer, wij hebben signalen ontvangen dat u… uit uw duim zuigt.” Dat is toch een gesprek waar je niet op zit te wachten.
Pieter probeerde het rationeel te benaderen. Want ja, Singapore staat bekend om zijn strenge regels. Daar mag je geen kauwgom op straat gooien, geen rommel achterlaten, en kennelijk ook geen rietjes likken alsof het een soort culinaire ervaring is.
En eerlijk is eerlijk: dat laatste is misschien ook niet per se een gedraging waar de samenleving beter van wordt. Maar toch.
Er zit iets fascinerends in. Iets dat schuurt. Want waar ligt de grens tussen een onschuldige gewoonte en een strafbaar feit? Wanneer verandert een mens van een licht verstrooide burger in een wandelende overtreding?
Pieter keek nog eens naar zijn pen. Die lag daar. Onschuldig. Maar ook niet helemaal.
Want laten we niet doen alsof we allemaal heiligen zijn. Iedereen heeft zijn kleine eigenaardigheden. De een praat tegen planten, de ander controleert drie keer of het gas uit is, en weer een ander – we noemen geen namen – steekt af en toe een pen in zijn mond alsof het een intellectuele lolly is.
Het leven zit vol van dat soort kleine, absurde gewoontes. En meestal kunnen we daar hartelijk om lachen. Tot iemand besluit dat het anders moet.
En daar zit misschien de serieuze ondertoon waar Pieter, ondanks alles, toch niet omheen kan.
Want regels zijn nodig. Natuurlijk. Zonder regels wordt het een chaos van gelikte rietjes en verdachte pennen. Maar als we niet oppassen, reguleren we op een dag ook het kleine, het menselijke, het onhandige. Dat stukje gedrag dat ons juist een beetje… ons maakt.
Pieter stond op, liep naar het raam en keek naar buiten. Een man fietste voorbij. Iemand liet een hond uit. Het leven ging zijn gang, ogenschijnlijk zonder juridische complicaties.
Voorzichtig pakte hij zijn pen op. Hij aarzelde. Keek om zich heen. En bracht hem toen – met een mengeling van rebellie en existentiële twijfel – heel even naar zijn lippen.
“Kom maar op,” mompelde hij zachtjes. Maar wel een beetje stiekem.
